Acil anons sistemi, yangın ya da başka bir tehlike anında binadakileri tahliyeye yönlendiren, yüksek öncelikli sesli mesajlar ileten bir uyarı sistemidir. Genel seslendirme ise bölgelere ayrılmış arka plan müziğini ve rutin duyuruları taşır. İki görev aynı altyapıyı paylaşıyorsa, öncelik doğru tanımlandığında acil çağrı müzik yayınını durdurur.
- Genel seslendirme zonlu müzik ve ara sıra yapılan duyurular içindir.
- Tahliye mesajı sistemde yüksek öncelikli çağrı olarak tanımlanır.
- Öncelik doğru tanımlanmış ortak zonlarda acil çağrı müzik yayınını durdurur.
- Kapı, asansör ve havalandırmanın alarm anındaki davranışı projeye ve cihaza göre belirlenir.
Sesli tahliye sistemi ile genel seslendirme arasındaki fark nedir?
Müzik ve rutin duyuruları dağıtan seslendirme sistemleri işletmenin günlük işleyişine hizmet eder. Bosch'un süpermarket arka plan müziği uygulama örneğinde anlatılan mikser-yükselteç, zonlara ayrılmış arka plan müziğini ve ara sıra yapılan anonsları taşır. Bu tür bir düzen müşteriye ve çalışana duyuru ulaştırmak için kurulur.
Sesli tahliye sistemi ise doğrudan can güvenliği içindir: tehlike anında insanları anlaşılır mesajlarla çıkışa yönlendirir. Müzik için kurulmuş bir sistem, tahliye amacıyla tasarlanmadıysa bu görevi kendiliğinden üstlenmez. İki altyapı işletmenin ihtiyacına göre ayrı ayrı ya da ortak hoparlör hattı üzerinden birlikte projelendirilebilir.
Acil anons ve seslendirme altyapısının projelendirilmesi hakkında bilgi ve teklif için elektrik taahhüt sayfasına bakabilirsiniz.
Genel seslendirme neden zonlara ayrılır?
Katlı ya da çok bölümlü bir binada her duyurunun her noktaya aynı anda gitmesi istenmez. Bölgeleme (zonlama), hoparlör hatlarını binanın fiziksel alanlarına göre gruplara ayırıp her grubu ayrı yönetmektir.
Otopark, ofis katları ya da yemekhane ayrı zonlar olarak tanımlanabilir. Bu ayrım, zayıf akım sistemleri içinde hem rutin bir duyurunun yalnız ilgili alana gitmesini hem de acil durumda mesajın bölgeye göre verilmesini mümkün kılar. Zonların nasıl ayrılacağı binanın mimarisine ve kullanımına göre proje aşamasında belirlenir.
| Özellik | Genel seslendirme | Acil anons |
|---|---|---|
| Öncelik | Düşük: müzik ve rutin duyuru | Yüksek: tahliye mesajı |
| Kullanım amacı | İşletme içi bilgilendirme ve arka plan müziği | Can güvenliği ve tahliye yönlendirmesi |
| Başlatma | Mikrofon ya da müzik kaynağı | Projeye göre algılama paneli ya da yetkili kişinin butonu |
Acil anons sistemi müzik yayınının önüne nasıl geçer?
Müzik ve acil mesaj aynı hoparlör hattını ya da aynı yükselteci kullanıyorsa, acil mesajın müziğin altında kaybolmaması gerekir. Bu nedenle ortak kaynak kullanan sistemlerde çağrılara öncelik sırası verilir.
Bosch PLENA sesli alarm kullanım kılavuzunda anlatıldığı gibi, aynı zonda ya da paylaşılan kaynakta daha düşük öncelikli çağrı hemen durdurulur ve daha yüksek öncelikli çağrı başlatılır. Bu davranış, öncelikleri doğru yapılandırılmış o sisteme aittir. Öncelik doğru tanımlanmış bir sistemde tahliye mesajı başladığında müzik durur ve mesaj karışmadan duyulur.
Tahliye anonsu yangın algılama paneliyle nasıl başlar?
Tahliye mesajı projeye göre yangın algılama sistemi panelinden otomatik olarak ya da yetkili kişinin butonuyla başlatılabilir. Hangi alarmın hangi zonda hangi mesajı başlatacağı proje aşamasında senaryo olarak belirlenir.
Bosch'un FPD-7024 panel broşüründe panelin adresli sürümünde alarm veren cihazın tek tek tanımlanabildiği belirtilir; aynı broşür konvansiyonel sürümü bölge düzeyinde anlatır. Bu bilgi o ürün sürümüne aittir. Alarm veren cihazı tanımlayabilen bir panelde tahliye senaryosu ilgili bölgeye göre kurgulanabilir.
Hastane gibi bazı projelerde anons ve yangın senaryosu kapı, asansör ve havalandırma arayüzleriyle birlikte kurulur; bu her bina için aynı reçete değildir ve senaryo projeye ve kullanılan cihaza göre belirlenir. Kapı tutucunun bırakılıp yangın kapısının kapanması ile kaçış yolundaki kilidin açılması ayrı işlerdir. Normal havalandırmanın durdurulması da duman kontrolü ya da merdiven basınçlandırmasıyla aynı şey değildir; asansörün alarm anındaki davranışı da projede tanımlanır.
Yangın algılama ve tahliye senaryosunun kurulması hakkında bilgi ve teklif için yangın algılama sistemleri sayfasına bakabilirsiniz.
- Günlük kullanımda hoparlörlerden cızırtı ya da kesinti gelip gelmediğini dinlemek
- Panelin ve anons cihazının ön yüzündeki arıza ya da uyarı ışıklarını not edip sistem sorumlusuna iletmek
- Tatbikat anonsunda müziğin kesilip kesilmediğini dinleyerek gözlemlemek
- Tatbikatta anonsun anlaşılır duyulmadığı alanları not etmek
Binanız için hangi sistemin gerektiğine nasıl karar verilir?
Bir binada tahliye anonsunun gerekip gerekmediği; yapının kullanım türü, büyüklüğü ve yürürlükteki yangın mevzuatı birlikte ele alınarak belirlenir. Yalnız müzik ve rutin duyuru gereken bir işletmede genel seslendirme yeterli olabilir; tahliye ihtiyacı ise ayrıca değerlendirilir.
Seçimde hoparlörlerin yerleşimi ve mesajın anlaşılırlığı, yükselteç kapasitesi, enerji kesildiğinde sistemin nasıl besleneceği ve hatların yangın sırasında nasıl korunacağı proje bazında değerlendirilir. Bu kararlar binadan binaya değişir; başka bir yapının çözümü olduğu gibi kopyalanmaz.
Sık sorulan sorular
Acil anons sistemi nerelerde kullanılır?
İş merkezi, hastane, otel, alışveriş merkezi ve büyük otopark gibi çok sayıda kişinin bulunduğu yapılarda kullanılabilir. Belirli bir binada gerekip gerekmediğini yapının türü ve büyüklüğü belirler; karar yürürlükteki yangın mevzuatına göre verilir. Mağaza gibi yalnız duyuru ve müzik gereken yerlerde genel seslendirme kurulabilir.
Genel seslendirme sistemi müzik çalarken anons yapılabilir mi?
Evet. Aynı zonda ya da paylaşılan kaynakta mikrofonla anons yapılabilir. Öncelik doğru tanımlanmışsa anons başladığında arka plan müziği durur. Anons bittikten sonra müziğin nasıl döneceği sistemin ayarına bağlıdır; bunu teslimde kurulumu yapan ekibe sorabilirsiniz.
Yangın algılama paneli tahliye anonsunu nasıl başlatır?
Dedektörler ya da yangın ihbar butonları panele alarm bilgisi gönderir. Panelin çıkış (kontrol) modülleri, projede önceden tanımlanan senaryoya göre anons sistemini devreye alır ve ilgili zonlara mesaj gönderir. Hangi alarmın hangi zonda hangi mesajı başlatacağı her projede ayrıca belirlenir.
Tahliye anons sistemi bakım ister mi?
Evet. Akü grupları, hoparlör hatları ve panel bağlantıları zamanla bozulabilir; yükselteç çıkışları, hat bütünlüğü ve öncelik senaryosu düzenli aralıklarla uzman tarafından kontrol edilmelidir. Bakım aralığı ürün belgesine ve yürürlükteki düzenlemeye göre belirlenir. Arada gördüğünüz arıza ışıklarını ve hoparlördeki ses bozukluklarını sistem sorumlusuna bildirin.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında