Seslendirme sistemi, duyuruları ve arka plan müziğini belirlenen alanlara dağıtan ses altyapısıdır. Ses kaynağı ve mikrofon mikserde birleşir, amplifikatör sinyali güçlendirir ve hoparlörler sesi bölgelere, yani zonlara iletir. Mağaza ve ofislerde kurulan bu sistem, tahliye anonsu için tasarlanmış acil anons sisteminden amaç ve tasarım bakımından ayrılır.
- Zon, ses seviyesi ve yayını ayrı yönetilebilen hoparlör grubudur.
- Mağaza örneklerinde zonlu müzik ve ara sıra yapılan duyurular aynı cihazdan dağıtılır.
- Hoparlör tipi ve yeri, alanın akustiğine ve projeye göre seçilir.
- Müzik çalan bir sistem kendiliğinden tahliye anonsuna hazır sayılmaz.
Seslendirme sistemi hangi parçalardan oluşur, nasıl çalışır?
Bu sistemin işi, bir ses kaynağından ya da mikrofondan gelen zayıf sinyali güçlendirip hoparlörlere taşımaktır. Mikser farklı kaynakları bir araya getirir ve hangisinin hangi alana gideceğini seçmeye yardım eder; amplifikatör sinyali hoparlörleri sürecek güce çıkarır. Bazı cihazlarda mikser ve amplifikatör tek kutuda birleşir.
Seslendirme altyapısı, data ve telefon hatları gibi binanın zayıf akım sistemleri arasında yer alır. Mağazada müzik ve kampanya duyurusu, ofiste personel çağrısı ve bilgi duyurusu bu sistemin gündelik işleridir.
Müzik ve duyuru alanlara nasıl dağıtılır?
Bosch'un süpermarket uygulama broşüründe, bir mikser-amplifikatörün zonlara ayrılmış arka plan müziğini ve ara sıra yapılan duyuruları dağıttığı bir mağaza örneği anlatılır. Böyle bir düzende reyonlarda müzik sürerken bir duyuru yalnız ilgili bölüme gönderilebilir. Zon sayısı, hoparlör adedi ve sesin anlaşılırlığı ise her mekânda projeye göre hesaplanır.
Ofiste toplantı odası, açık çalışma alanı ve bekleme salonu farklı ses seviyesi isteyebilir; mağazada kasa, reyon ve depo için de durum aynıdır. Her zonun kendi ses ayarı olduğunda bir alanda yapılan değişiklik diğerlerini etkilemez.
Hoparlör tipi mekâna göre nasıl seçilir?
Hoparlör seçimi tavanın yapısına, alanın genişliğine, gürültü düzeyine ve mekânın görünümüne bağlıdır. Asma tavanlı bir ofiste gömme tavan hoparlörü, açık tavanlı bir mağazada sarkıt tip, gürültülü bir depoda sesi yönlendiren projektör ya da horn tip hoparlör tercih edilebilir; son karar akustik projeye göre verilir.
Nemli ya da dış mekân bölümlerinde kullanılacak hoparlörün su ve toza karşı koruması, ürün belgesindeki IP koduna ve montaj yerinin koşuluna bakılarak seçilir.
Ses kabloları neden enerji kablolarından ayrı çekilir?
Ses kablolarının şebeke gerilimindeki (230 V) enerji kablolarıyla aynı kanaldan geçmesi seste uğultu ya da parazite yol açabilir. Bu yüzden projede ses hatları için enerji kablolarından ayrı bir güzergâh, tava ya da boru planlanabilir; ayrımın biçimini proje ve kullanılan ürünler belirler.
Kablolar duvar ve tavan içinde kaldığı için güzergâhı sonradan gözle kontrol etmek mümkün olmaz. Teslimde ses kablolarının hangi güzergâhtan geçtiğini ve her zonun ayrı ayrı denendiğini ustanıza sorun. Mağaza ve ofis ses sistemi kurulumu hakkında bilgi ve teklif için elektrik taahhüt sayfasına bakabilirsiniz.
- Teslimde her zonun sesinin ayrı ayrı açılıp kısılabildiğini ustanızla birlikte dinleyerek görün.
- Ses kablolarının enerji kablolarından ayrı güzergâhta çekilip çekilmediğini ustanıza sorun.
- Cihaz dolabının ya da rafın havalandırma boşluklarının önüne eşya koymayın.
- Seste cızırtı başlarsa hangi zonda ve hangi kaynakta duyulduğunu not edip ustanıza iletin.
Seslendirme sistemi neleri üstlenemez?
Müzik ve duyuru için kurulan bir seslendirme sistemi, tahliye anonsu için tasarlanmış bir sistemle aynı şey değildir; müzik yayınının sorunsuz olması, sistemin tahliye anonsuna uygun olduğunu göstermez. Tahliye anonsunun hangi binada, nasıl kurulacağı yangın projesine ve yürürlükteki yönetmeliğe göre belirlenir; konunun ayrıntısı acil anons ile genel seslendirme farkını anlatan rehberdedir.
Müzik ve anons aynı altyapıyı paylaşıyorsa çağrıların önceliği önem kazanır. Bosch'un PLENA kılavuzu, aynı zonu ya da kaynağı paylaşan çağrılarda düşük öncelikli olanın hemen durdurulup yüksek öncelikli olanın başlatıldığını anlatır; bu davranış o ürün ailesinde ve öncelik doğru tanımlandığında geçerlidir.
Bazı binalarda yangın algılama sistemi, projede tanımlanan senaryoya göre tahliye anonsunu başlatabilir. Yangın algılama ve buna bağlı anons işleri hakkında bilgi ve teklif için yangın algılama sistemleri sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Mağaza seslendirme sistemi tek amplifikatörle çalışır mı?
Bu, hoparlör sayısına, alanın büyüklüğüne ve zon sayısına bağlıdır. Küçük bir alanda mikser ve amplifikatörün birleştiği tek bir cihaz yetebilir; çok katlı ya da hoparlörü fazla bir mağazada ek amplifikatör gerekebilir. Gereken güç ve zon sayısı projede hesaplanır.
Müzik sistemine anons mikrofonu eklenebilir mi?
Mikserde uygun bir giriş varsa masaüstü ya da el mikrofonu eklenebilir. Duyuru sırasında müziğin kısılıp kısılmayacağı ya da duracağı cihazın özelliklerine ve yapılandırmaya bağlıdır. Mikrofonun hangi zonlara konuşacağı da kurulumda tanımlanır.
Ofiste tavan hoparlörü kullanmak gerekir mi?
Gerekmez; seçim tavanın yapısına ve sesin nasıl dağılması istendiğine bağlıdır. Asma tavanlı alanlarda gömme tavan hoparlörü kabloyu gizler ve sesi yukarıdan dağıtır. Tavanı uygun olmayan yerlerde duvar tipi hoparlör de kullanılabilir; karar mekânın akustiğine göre verilir.
Ses sisteminden neden cızırtı ya da uğultu gelir?
Nedeni yerinde bulunur. Ses kablosunun enerji kablosuyla aynı kanaldan geçmesi, gevşek bir uç bağlantısı, cihazların topraklaması ya da arızalı bir kablo olası nedenlerdendir. Güzergâh ayrımı bunlardan yalnız birini giderir. Kabloya ve cihazın arkasına kendiniz müdahale etmeyin; belirtiyi ustanıza anlatın.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında