Sıva altı elektrik tesisatında kablolar duvar ya da tavan içine gömülen borulardan çekilir ve dışarıdan görünmez; sıva üstünde ise yüzeye sabitlenen boru ya da kanal içinden ilerler. Seçim, duvarın açılıp açılamayacağına, görünüm beklentisine, nem ve darbe koşullarına göre yapılır. İki yöntemde de bağlantılar buatta, usta tarafından yapılır.
- Sıva altı, yeni yapıda ya da duvarların açıldığı kapsamlı tadilatta düşünülür.
- Sıva üstü, duvar açılamadığında ya da sonradan eklenen hatlarda kullanılabilir.
- Boru içinde çekilen kablo ile boru dışında kullanılan kablo farklıdır.
- Kırım ve borulama sizin değil, ustanın işidir.
Sıva altı elektrik tesisatı nedir, nasıl yapılır?
Sıva altı tesisatta kabloları taşıyacak borular duvar, tavan ya da döşeme içine yerleştirilir ve üzeri sıvayla kapatılır. Yeni bir yapıda bu borular kaba inşaat sırasında yerine konur; kablolar sıva işi bittikten sonra borulardan çekilir. Kablo duvarın içinde kaldığı için görünmez ve dışarıdan gelen darbelerden uzak durur.
Mevcut bir dairede bu yönteme geçmek, boru güzergâhı boyunca duvarların açılmasını gerektirir. Duvar açmadan yapılabilecek seçenekler kırmadan tesisat yenileme rehberinde anlatılır. Kırım ve borulama ustanın işidir; güzergâhın su ve gaz borularıyla kesişip kesişmediği de kırımdan önce onun tarafından değerlendirilir.
- Priz ve anahtar yerlerini eşya yerleşimine göre ustanızla birlikte belirleyin.
- Kırımdan önce su ve gaz borularının yerinin bilinip bilinmediğini sorun.
- Boru güzergâhında ileride kablo çekmeyi zorlaştıracak keskin dönüş olup olmadığını sorun.
Sıva altı tesisat için hangi malzemeler kullanılır?
Sıva altı tesisatın temel parçaları kabloları taşıyan borular, bağlantıların yapıldığı buatlar, anahtar ve prizlerin oturduğu kasalar ve kablolardır. Borunun türü ve çapı; duvarın yapısına, kaç kablo taşıyacağına ve kullanım yerine göre projede seçilir.
Kablo ekleri boru içinde bırakılmaz, sonradan ulaşılabilen buatlarda yapılır. Bu yüzden buatların yeri, sıva kapandıktan sonra da bulunabilecek biçimde planlanır. Duvar içindeki kabloların ve yalıtımın yaşlanması da tesisatın ne zaman yenilenmesi gerektiği kararında bakılan konulardandır.
Boru içinde hangi kablo, boru dışında hangisi?
Prysmian'ın NYA ürün sayfasında NYA, tek damarlı, bakır iletkenli ve PVC yalıtımlı bir tesisat kablosu olarak tanımlanır; incelenen üründe iletken yapısı rijittir. NYA'da iletkenin üzerinde yalnız PVC yalıtım bulunur, ayrıca dış kılıfı yoktur; bu yüzden boru içinde çekilir.
NVV/NYM ise Prysmian'ın NVV/NYM ürün sayfasında PVC dış kılıflı antigron kablo olarak anılır. Boru dışında hangi kablonun nerede kullanılabileceği ürün belgesine ve projeye göre seçilir; kablo tiplerinin kullanım yerleri elektrik kablo çeşitleri rehberinde ayrıntılı anlatılır.
Sıva üstü tesisat nerelerde kullanılır?
Sıva üstü tesisatta kablolar duvarın içinden değil, yüzeye sabitlenen boru ya da kapaklı kablo kanalı içinden ilerler. Fabrika, atölye ya da otopark gibi hatlara kolay ulaşmanın önemli olduğu yerlerde tercih edilebilir. Bu yöntem kalıcı bir tesisattır; geçici bir çözüm sayılmaz.
Konutlarda duvar açılamayan durumlarda süpürgelik hizasından ya da tavan köşelerinden çekilen kablo kanalları kullanılabilir. Sonradan eklenen bir aydınlatma hattında ya da endüstriyel görünüm istenen bir mekânda boru bilerek görünür bırakılabilir.
Yüzeydeki kablo darbe ve ezilmeye daha açık kalabileceği için güzergâh kapı, pencere ve eşya hareketinden uzak seçilir. Temmuz 2026'da Nişantaşı · Şişli'de bir işletmede kablo düzeni uygunsuzdu; pencere yakınından geçen kabloların zamanla kopma noktasına gelecek kadar zedelendiği görüldü. Müşteriye kabloların acilen değiştirilmesi gerektiği bildirildi.
Tadilatta sıva altı mı sıva üstü mü seçilir?
Schneider Electric'in tasarım yöntemi kılavuzu, bir tesisatın kullanım süresi içinde çıkabilecek ek ve değişikliklerin baştan düşünülmesini ister. Duvarlar zaten açılacaksa bu, sıva altı tesisat için uygun bir fırsattır; mutfak gibi yeni yük eklenebilecek yerlerde boş boru bırakılması da baştan konuşulabilir.
Duvarlar açılmayacaksa ya da tadilat yalnız bir odayla sınırlıysa sıva üstü kanal daha az iş gerektirebilir. Tadilatın genel sırası tadilatta elektrik, bütün dairenin yenilenme adımları daire tesisatı yenileme süreci rehberinde anlatılır. Elektrik tesisatı yenileme hakkında bilgi ve teklif için Elektrik Tesisatı ve Tadilat sayfasına bakabilirsiniz.
Hangi durumda sıva altı, hangisinde sıva üstü daha uygun?
Yeni bir yapıda ya da duvarların açıldığı kapsamlı bir tadilatta sıva altı tesisat görünüm açısından öne çıkar ve eşya yerleşimini kısıtlamaz. Duvarların kırılması istenmiyorsa ya da yalnız bir odaya veya balkona hat eklenecekse sıva üstü daha az iş gerektirir.
Fabrika ve atölyelerde makinelerin yeri değişebildiği için kanal içinde yüzeyden giden hatlar tercih edilebilir; kanal kapağı açılarak hatlara ulaşılır. Bu müdahale de usta işidir.
Yöntem seçilirken anahtar ve prizlerin durumu da gözden geçirilir. Nisan 2026'da Fulya · Şişli'de tadilattaki bir dairede kullanımdan yanmış, deforme olmuş ve mekanizmaları birbirinden ayrılmış modüler anahtar ve prizler modüler lüks seriden yenileriyle değiştirildi; eski floresan ve tüp aydınlatmalar sökülüp yeni LED sistemi yapıldı. Daire yeni anahtar-priz ve LED aydınlatmayla teslim edildi.
| Ölçüt | Sıva altı tesisat | Sıva üstü tesisat |
|---|---|---|
| Görünüm | Kablo ve boru duvar içindedir, görünmez | Boru ya da kanal yüzeyde görünür |
| Kurulum | Duvar kırımı, borulama ve sıva gerektirir | Kırım gerekmez, yüzeye sabitlenir |
| Sonradan ulaşım | Buat ve kasalardan; boru hasarında duvar açılabilir | Kanal kapağından ya da yüzey buatından |
| Kullanım yeri | Yeni yapılar ve kapsamlı tadilatlar | Atölye, otopark ve sonradan eklenen hatlar |
Bu konudaki işlerimiz
Nişantaşı'nda pencere hattında zedelenmiş kablolar: çalışıyor ama güvenli değil
Uygunsuz kablo düzeni nedeniyle pencere yakınından geçen kablolar zamanla kopma noktasına gelecek kadar zedelenmişti. Hâlâ çalışıyordu ama güvenlik riski taşıyordu; müşteri acil değişim için bilgilendirildi.
İşin tamamını inceleyin → — Nişantaşı'nda pencere hattında zedelenmiş kablolar: çalışıyor ama güvenli değil
Fulya'da tadilattaki dairede yanan modüler anahtarlar ve eski floresanlar yenilendi
Modüler anahtar ve prizler kullanımdan yanmış, deforme olmuş, mekanizmaları birbirinden ayrılmıştı. Tümü yine modüler lüks seriden yenilendi; arızalı eski floresan ve tüp aydınlatmalar sökülüp yerine LED sistemi kuruldu.
İşin tamamını inceleyin → — Fulya'da tadilattaki dairede yanan modüler anahtarlar ve eski floresanlar yenilendiSık sorulan sorular
Sıva altı elektrik borusu olarak ne kullanılır?
Duvar içinde kullanılacak borunun türü ve çapı; duvarın yapısına, taşıyacağı kablo sayısına ve kullanım yerine göre projede seçilir. Seçilen ürünün bu kullanıma uygunluğu üretici belgesinde görülmelidir. Boru çapı, ileride aynı borudan kablo eklenip eklenemeyeceğini de etkileyebilir.
Sıva üstü tesisat tehlikeli midir?
Yöntemin kendisi tehlike değildir. Ürünü kullanım yerine uygun seçilmiş, kapalı kanal ya da boru içinde ve doğru işçilikle döşenmiş bir sıva üstü hat kalıcı bir tesisattır. Kablonun açıkta kalması, ezilmesi ya da nemli bir yerde uygun olmayan malzemeyle döşenmesi ise risk oluşturur.
Sıva altı tesisatta arıza olursa duvar kırılır mı?
Her zaman değil. Kablo borudan çekildiği için, boru sağlamsa eski kablo çıkarılıp yenisi aynı borudan geçirilebilir. Boru ezilmiş ya da tıkanmışsa o bölümde duvarın açılması gerekebilir. Hangisinin gerektiğine usta yerinde bakarak karar verir.
Balkona sıva üstü priz hattı çekilebilir mi?
Çekilebilir; ancak balkon nem ve güneşe açık olduğu için kanal, buat ve prizin dış ortama uygun seçilmesi gerekir. Hattın hangi sigortadan ve hangi kaçak akım korumasından besleneceği de ustayla konuşulur. Uzatma kablosunu balkona kalıcı olarak taşımak yerine sabit bir hat düşünülmelidir.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında