Ana içeriğe geç
1994'ten beri aynı titizlikle çalışıyoruz

Elektrik Rehberi

Tesisat yenileme ve kablolar

Yeni cihaz eklemek veya eski bir tesisatı yenilemek, yalnız kablo kesiti seçmekten daha kapsamlıdır. Bu konu grubunda mevcut tesisatın onarım ile yenileme ayrımı ve iletken kapasitesini etkileyen koşullar anlatılır.

Beykoz Devlet Hastanesi'nde koridor tavanında kablo tavaları ve tavan üniteleri
İLGİLİ SAHA ÖRNEĞİProjeden kesit: Beykoz Devlet Hastanesi'nin anahtar teslim elektrik işleriBeykoz

Bu konuda yayımlanan rehberler

İlgili hizmetler: Elektrik Tesisatı ve Tadilat

Temel rehberler: Elektrik tesisatı ne zaman yenilenmeli? Eski binada 10 belirti · NYM kablo, NYA, NYAF ve TTR: elektrik kabloları nasıl ayrılır? · 2.5 mm kablo kaç amper çeker? Diğer kesitlerde taşıma kapasitesi

Tadilat sırasında sökülen priz yuvalarıİlgili saha örneği

Kırmadan elektrik tesisatı yenileme hangi koşullarda olur?

Kırmadan elektrik tesisatı yenileme, kablolar duvarda sağlam ve açık tesisat boruları içinden geçiyorsa mümkün olabilir; eski kablo çıkarılıp yenisi aynı yoldan çekilir. Kablolar borusuz sıvaya gömülmüşse, boru ezik ya da tıkalıysa veya yeni nokta için duvarda hazır boş boru yoksa sıva üstü kablo kanalı ya da kısmi kırım gerekir. Her hattın yolu, pano ve borular yerinde incelenince netleşir.

Rehberi oku — Kırmadan elektrik tesisatı yenileme hangi koşullarda olur?
Bahçelievler'deki işletmede VRF klima dış ünitesiİlgili saha örneği

Sanayi tipi cihazlar için trifaze hat çekilmesi ve kapasite kararı

Trifaze hat çekilmesi, sanayi tipi fırın, ocak, klima ya da motor gibi yüksek güçlü bir cihazın panodan ayrı bir hatla beslenmesidir. Bu işte sabit bir şablon yoktur: kablo kesiti ve koruma, cihazın gücüne, hattın uzunluğuna, ortama ve uygulama karakteristiklerine göre seçilir. Mevcut panonun ve bağlantı gücünün yeni yükü taşıyıp taşımadığı ayrıca değerlendirilir.

Rehberi oku — Sanayi tipi cihazlar için trifaze hat çekilmesi ve kapasite kararı
Kolondan inen, bağlantı bekleyen hat uçları ve tavan spotlarıİlgili saha örneği

Kentsel dönüşüm elektrik projesi ve yeni tesisat nasıl ilerler?

Kentsel dönüşüm elektrik projesi süreci üç işten oluşur: yıkım öncesinde eski binanın enerjisinin dağıtım şirketince kesilmesi, şantiye için geçici bağlantı ve yeni bina için onaylı projeyle kurulan tesisat. Başvuru ve onay adımları ilgili kurumların ve dağıtım şirketinin güncel uygulamasına göre yürür. Yeni proje bugünkü yükler kadar ileride eklenecekleri de hesaba katar.

Rehberi oku — Kentsel dönüşüm elektrik projesi ve yeni tesisat nasıl ilerler?
Eski sayaç panosunda sigortaların altında biriken nem ve kirİlgili saha örneği

Ev alırken elektrik tesisatı kontrolünde nelere bakılmalı?

Ev alırken elektrik tesisatı kontrolü iki katmanlıdır: sizin dışarıdan yapacağınız gözlem ve elektrikçinin ölçümü. Gezide prizlerde çatlak ve kararmaya, panoda kaçak akım rölesi görünüp görünmediğine bakar, ev sahibine tesisatın ne zaman yenilendiğini sorarsınız. Kabloların yalıtımını, topraklamayı ve sigorta ile kablo uyumunu ise yalnız uzman ölçümü gösterir.

Rehberi oku — Ev alırken elektrik tesisatı kontrolünde nelere bakılmalı?
Kuruçeşme'de sitenin çevre aydınlatma ve havuz sistemini besleyen eski panoİlgili saha örneği

Bina ortak alan elektriği nedir, bakımı kimin işidir?

Bina ortak alan elektriği; merdiven ve çevre aydınlatması, asansör, hidrofor, kapalı otopark ve sığınak gibi bütün sakinlerin paylaştığı bölümleri besleyen tesisattır. Hangi yükün hangi hattan beslendiği binanın projesine göre değişir; sayaç bölümü dağıtım şirketinin mührü ve denetimi altındadır. Sayaç sonrasındaki ortak tesisatın bakımı için elektrikçiyi bina yönetimi çağırır.

Rehberi oku — Bina ortak alan elektriği nedir, bakımı kimin işidir?
Florya'daki 2.500 m² ofis projesinde beton tavana asılan kablo tavasıİlgili saha örneği

Kablo tavası güzergâhı nasıl planlanır?

Kablo tavası güzergâhı; tavanın ya da zeminin yapısına, diğer tesisatlarla kesişmelere ve tavada taşınacak hatlara göre planlanır. Enerji ve data hatları, proje ve üretici belgesine göre ayrı tavada ya da bölmeli tavada taşınabilir. Askı ve dönüş noktaları kablo yüküne göre seçilir; ileride eklenecek hatlar için tavada boş yer bırakılır.

Rehberi oku — Kablo tavası güzergâhı nasıl planlanır?
Ameliyathane tavanında armatür yerleri ve kablo çıkışları, duvarda kontrol paneliİlgili saha örneği

Sıva altı elektrik tesisatı mı, sıva üstü mü?

Sıva altı elektrik tesisatında kablolar duvar ya da tavan içine gömülen borulardan çekilir ve dışarıdan görünmez; sıva üstünde ise yüzeye sabitlenen boru ya da kanal içinden ilerler. Seçim, duvarın açılıp açılamayacağına, görünüm beklentisine, nem ve darbe koşullarına göre yapılır. İki yöntemde de bağlantılar buatta, usta tarafından yapılır.

Rehberi oku — Sıva altı elektrik tesisatı mı, sıva üstü mü?
Çatı katında ahşap makaslar altında lineer armatürİlgili saha örneği

Yalı, köşk ve ahşap evde elektrik tesisatı nasıl güvenli yapılır?

Ahşap evde elektrik tesisatı, ısınan bir bağlantının yanıcı bir yüzeye yakın kalabileceği düşünülerek planlanır. Bağlantıların sağlamlığı ayrıca kontrol edilir; sigorta kabloyu ancak değeri kabloya uygunsa korur, gevşek bağlantı ısınmasını ise önlemez. Kablo güzergâhı taşıyıcı ahşaba zarar vermeyecek biçimde, gerekirse yüzeyden ve kanal ya da boruyla seçilir.

Rehberi oku — Yalı, köşk ve ahşap evde elektrik tesisatı nasıl güvenli yapılır?
Güzergâh üzerindeki kablo menholü ve hatlarİlgili saha örneği

Yeraltı elektrik kablo çekimi ve menhol güzergâhı

Yeraltı elektrik kablo çekimi, hattın binalar ya da alanlar arasında toprak altından, mekanik olarak korunarak geçirilmesidir. Güzergâh ileride eklenebilecek hatlar da düşünülerek planlanır ve toprak altına uygun kablo seçilir; iç tesisat kablosu boruya alınarak yeraltı kablosuna dönüşmez. Menhol denen kablo rögarları çekimi ve bakımı kolaylaştırır.

Rehberi oku — Yeraltı elektrik kablo çekimi ve menhol güzergâhı
Ortaköy'de eski sayaç panosunda sigorta bağlantısında ısınmadan bozulmuş kablo yalıtımıİlgili saha örneği

Eski tesisatta alüminyum kablo tehlikeli mi?

Eski bir evde alüminyum kablo bulunması tek başına arıza demek değildir; asıl risk priz, anahtar, buat ve panodaki bağlantı noktalarındadır. Bu bağlantılar gevşerse akım altında ısınabilir ve her zaman önceden belirti vermeyebilir. Hattın durumu, eklerde kullanılan eleman ve sigortaların kablolara uygunluğu yerinde incelenir; onarım ya da yenileme kararı buna göre verilir.

Rehberi oku — Eski tesisatta alüminyum kablo tehlikeli mi?
Eski panoda etiketsiz sigortalar ve pano içinden geçen zayıf akım kablolarıİlgili saha örneği

Daire elektrik tesisatı yenileme süreci ve adımları

Daire elektrik tesisatı yenileme; ihtiyaç ve güç değerlendirmesi, proje, gerektiğinde kırım ve borulama, kablo çekimi, pano montajı ve testlerden oluşur. Tüketim noktaları belirlenip linyeler yüke göre ayrılır ve kablo kesitine uygun sigortalarla panoda toplanır. Tesisat ölçüm ve testlerden geçirildikten sonra kullanıma verilir.

Rehberi oku — Daire elektrik tesisatı yenileme süreci ve adımları
Pano odasında kablo tavasından merdivenlerle panolara inen, kelepçelerle sabitlenmiş kablo demetleriİlgili saha örneği

Kolon hattı nedir, apartmanda ne zaman yenilenir?

Kolon hattı, apartmanın girişindeki kofradan sayaç panosuna ve sayaçlardan daire panolarına enerji taşıyan besleme hattıdır. Sokaktaki şebeke bağlantısı ve dağıtım şirketinin mührü ve denetimi altındaki sayaç bu hattan ayrı tutulur. Eskiyen bağlantılar, yaşlanan yalıtım ya da artan yük hattı zorladığında yenileme, keşif ve projeyle birlikte planlanır.

Rehberi oku — Kolon hattı nedir, apartmanda ne zaman yenilenir?
Yangının çıktığı mutfak bölümünde kararmış dolap içi ve kabloİlgili saha örneği

Mutfak elektrik tesisatı ve güçlü cihaz hatları nasıl planlanır?

Mutfak elektrik tesisatında ocak, fırın ve bulaşık makinesi gibi güçlü cihazlar ayrı hatlardan beslenecek biçimde planlanır; her hattın sigortası kendi kablosuna uygun seçilir. Ayrı hatlarda bir hattın sigortası açınca diğerleri çalışabilir; aynı kaçak akım rölesine bağlı hatları ise bir kaçak birlikte keser. Su ve elektriğin yakın olduğu mutfakta kaçak akım korumasının nasıl kurulacağını ise tesisatın topraklama düzenine göre usta belirler.

Rehberi oku — Mutfak elektrik tesisatı ve güçlü cihaz hatları nasıl planlanır?
Bakırköy'deki dairede banyoya monte edilen aspiratörİlgili saha örneği

Banyo elektrik tesisatında güvenlik: ıslak hacimde nelere bakılır?

Banyoda su ve nem, bir kaçakta elektrik çarpmasının sonuçlarını ağırlaştırdığı için banyo elektrik tesisatı diğer odalardan daha dikkatli planlanır. Priz, anahtar ve armatürün yeri küvet ve duşa göre tanımlanan bölgelere ve yerel kurallara göre belirlenir. Uluslararası kurulum kılavuzu banyoyu besleyen devrelerde 30 mA kaçak akım korumasını öngörür; Türkiye'deki uygulamayı yönetmelik ve proje belirler.

Rehberi oku — Banyo elektrik tesisatında güvenlik: ıslak hacimde nelere bakılır?
Kurtuluş'taki dairede kombinin beslendiği sigortalı bağlantı noktasıİlgili saha örneği

Kombi elektrik bağlantısı nasıl olmalı?

Kombi elektrik bağlantısı usta işidir: kombi, panoda kendi sigortasıyla korunan, topraklı ayrı bir hattan beslenmelidir; kaçak akım korumasının kapsamını usta, proje ve kurulum talimatına göre değerlendirir. Sigorta değeri kablonun kesitine ve kombinin etiketine göre usta tarafından belirlenir; sigorta cihazı değil kabloyu korur ve bunu ancak değeri kabloya uygunsa yapar. Bağlantının biçimini kombinin kurulum talimatı ve tesisatın durumu belirler.

Rehberi oku — Kombi elektrik bağlantısı nasıl olmalı?
Beylikdüzü'nde sayaç sigortasının girişinde yanan ek kablo, işaretliİlgili saha örneği

2.5 mm kablo kaç amper çeker? Diğer kesitlerde taşıma kapasitesi

2,5 mm² kablonun kaç amper taşıdığı döşeme yöntemine bağlıdır; aramalarda '2.5 mm kablo kaç amper çeker' diye sorulsa da akımı cihaz çeker, kablo taşır. IEC 60364-5-52 referans tablosuna göre PVC yalıtımlı, üç yüklü 2,5 mm² bakır iletken duvar üzerindeki boru içinde 21 A, ahşap duvara doğrudan sabitlendiğinde 24 A taşır. Gruplama, ortam sıcaklığı ve yalıtım türü bu değeri değiştirir.

Rehberi oku — 2.5 mm kablo kaç amper çeker? Diğer kesitlerde taşıma kapasitesi
Çekim öncesi kablo makaralarıİlgili saha örneği

NYM kablo, NYA, NYAF ve TTR: elektrik kabloları nasıl ayrılır?

NYA ve NYAF tek damarlı tesisat kablolarıdır: NYA rijit yapıdadır, NYAF ise ince çok telli ve bükülgendir. NYM kablo çok damarlıdır ve damarların üstünde ayrıca PVC dış kılıf taşır; bazı üreticiler onu antigron adıyla sunar. Halk arasında TTR denen esnek kablolar da çok damarlıdır, ama uzatma kablosu sabit tesisatın yerine geçmez.

Rehberi oku — NYM kablo, NYA, NYAF ve TTR: elektrik kabloları nasıl ayrılır?
Nişantaşı'ndaki işletmede pencere kenarından geçen zedelenmiş kablolarİlgili saha örneği

Elektrik tesisatı ne zaman yenilenmeli? Eski binada 10 belirti

Elektrik tesisatı yenileme; yalıtımı zedelenmiş kablolar, kararmış ya da erimiş prizler, tekrarlayan sigorta açmaları, sonradan yapılmış ekler ve mevcut hattın taşıyamayacağı yeni yükler görüldüğünde gündeme gelir. Bina yaşı tek başına karar vermez; yaş, sizi incelemeye yönlendiren bir başlangıç bilgisidir. Hangi hattın korunacağına, hangisinin yenileneceğine yerinde yapılan inceleme ve testler karar verir.

Rehberi oku — Elektrik tesisatı ne zaman yenilenmeli? Eski binada 10 belirti

KONUNUN KAPSAMI

Tesisat yenileme ve kablolar hakkında

Kablo malzemesi, yalıtım, döşeme, sıcaklık, grup sayısı ve hat uzunluğu değerlendirilmeden evrensel amper tablosu verilmez. Görünen kısa bir parça bütün hattın aynı özellikte olduğunu kanıtlamaz. Daha büyük sigorta takmak kabloyu güçlendirmez.

Yazılar pano müdahalesi veya enerjili hat bağlantısı için kullanıcı uygulama tarifi içermez. Cihaz modeli, üretici besleme bilgisi, kullanım biçimi ve erişim şartları servis öncesi paylaşılabilir. Kapsam görüldükten sonra gerekli hat, malzeme ve teslim kontrolleri açıklanır.

İlgili tesisat hizmetine ve sigorta seçimi rehberine bağlantılar doğru kararın bütününü gösterir.