2,5 mm² kablonun kaç amper taşıdığı döşeme yöntemine bağlıdır; aramalarda '2.5 mm kablo kaç amper çeker' diye sorulsa da akımı cihaz çeker, kablo taşır. IEC 60364-5-52 referans tablosuna göre PVC yalıtımlı, üç yüklü 2,5 mm² bakır iletken duvar üzerindeki boru içinde 21 A, ahşap duvara doğrudan sabitlendiğinde 24 A taşır. Gruplama, ortam sıcaklığı ve yalıtım türü bu değeri değiştirir.
- Tablo koşullarını kendi tesisatınızla aynı kabul etmeyin.
- Kablo kesiti (mm²) ile dış çapı karıştırmayın.
- Sigorta atıyor diye daha büyük değerlisini taktırmayın.
- Mevcut hattın türünü ve güzergâhını ustanız yerinde belirlesin.
2.5 mm kablo kaç amper çeker, neden tek bir sayı yok?
İnternette aynı kesit için farklı amper değerleri görmeniz her zaman bir hata değildir; değerler farklı referans koşullarına ait olabilir. Kabloyu boru içinde, duvar üzerinde ya da başka devrelerle yan yana döşemek aynı sonucu vermez. İletkenin bakır mı alüminyum mu olduğu ve yalıtım türü de değeri etkiler; alüminyum kablonun riskleri ayrıca ele aldığımız bir konudur. Bu yüzden yalnız kesite bakarak yeni bir cihazı mevcut hatta bağlamayın.
Aramalarda 'mm' yazılsa da kablo seçiminde esas olan çap değil, iletkenin mm² cinsinden kesitidir; dıştan görünen kalınlık bunu göstermez. Kablonun üzerinde ya da paketinde yazan ürün bilgisi iyi bir ipucudur. Kabloyu açıp ölçmeye çalışmayın; kesiti ve döşeme biçimini ustanız yerinde belirler.
Kesite göre örnek akım tablosu hangi koşulları anlatır?
Schneider Electric'in kablo boyutlandırma kılavuzundaki Şekil G20, PVC yalıtımlı ve üç yüklü iletkenler, yani üç fazlı bir devredeki gibi üç iletkenin aynı anda akım taşıdığı düzen için; iletken sıcaklığı 70 °C ve havada ortam sıcaklığı 30 °C koşulunda akım taşıma kapasitelerini verir (IEC 60364-5-52 tablo B.52.4). Aşağıdaki tablo bu şekilden bakır iletkenin B1 ve C yöntemlerine ait değerlerini gösterir. Üç yüklü iletken, üç fazlı bir devredeki gibi akım taşıyan üç iletkeni anlatır; tek fazlı devreler iki yüklü iletkenle çalışır ve kaynakta ayrı tabloda yer alır. Değerler referans koşullara aittir; gerçek tesisatta gruplama ve ortam sıcaklığı düzeltmeleri uygulanır, tablo nihai kesit ya da sigorta önerisi değildir.
B1, yalıtılmış iletkenlerin ya da tek damarlı kabloların ahşap veya kâgir duvar üzerindeki boru içinde döşenmesini; C ise tek ya da çok damarlı kablonun ahşap duvar üzerine doğrudan sabitlenmesini anlatır. Aynı kesitin iki farklı değeri olması bu koşul farkından gelir. Sizin hattınızın yüklenmesi, gruplaması ya da ortamı farklıysa tablodaki sayı doğrudan geçerli olmaz.
| Bakır iletken kesiti (PVC, üç yüklü, 30 °C ortam) | B1: duvar üzerinde boru içinde (referans) | C: duvara doğrudan sabitlenmiş (referans) |
|---|---|---|
| 1,5 mm² | 15,5 A | 17,5 A |
| 2,5 mm² | 21 A | 24 A |
| 4 mm² | 28 A | 32 A |
| 6 mm² | 36 A | 41 A |
Klima dış ünitesinin şebeke bağlantı klemensinde eskimiş kablolar
Döşeme ve kullanım koşulları hangi soruları doğurur?
Tabloyu doğru okumak için kablonun türü ile hattın güzergâhı birlikte bilinmelidir. Kablo yük taşıyan başka devrelerle aynı boruyu ya da kanalı paylaşıyorsa gruplama hesaba girer; sıcak bir ortam ve farklı yalıtım türleri de sonucu değiştirir. Üretici belgesi referans değeri gerçek koşullara uyarlayan düzeltmeleri verir. Bilmediğiniz koşulları tahmin ederek yeni bir cihazı hatta bağlamayın; bu bilgileri ustanız yerinde toplar.
Hattın uzunluğu da seçimin parçasıdır; yalnız akım taşıma yönünden bakmak bütün soruları cevaplamaz. Cihazın kullanılacağı noktadaki besleme koşulu ve arıza anında koruma ihtiyacı da ele alınır. Bir cihazın yakındaki prize takılabilmesi, bu değerlendirmelerin yapıldığı anlamına gelmez. Schneider Electric'in tesisat tasarım yöntemi de tesisatın ömrü boyunca olası genişleme ve değişikliklerin baştan dikkate alınmasını ister.
- İletken malzemesi ve ürünün yalıtımı biliniyor mu?
- Gerçek döşeme yöntemi referans tabloyla aynı mı?
- Başka yüklenen devrelerle gruplama var mı?
- Ortam ve kullanım koşulları anlaşılmış mı?
- Hat ve koruma düzeni birlikte değerlendirilmiş mi?
Kablo kapasitesi ile sigorta değeri aynı mı?
Kablonun taşıyabileceği akım ile sigortanın anma akımı aynı şey değildir. Sigorta kendi değerine göre açar ve kabloyu ancak değeri kabloya uygunsa korur; bu yüzden ikisi birlikte seçilir. Sigorta atıyor diye daha büyük değerlisini taktırmayın: atmanın nedeni bulunmadan değer büyütülürse kablo ısınırken sigorta açmayabilir.
Fatih'teki bir dairede aşırı ısınmadan kaynaklanan bir kablo yanmasında mevcut sigortanın amper değerinin hatta uygun olmadığı görüldü. Gerekli testler yapıldı; yanan kablo parçası uygun kesitteki kabloyla, sigorta da uygun değerle değiştirildi. Beylikdüzü'nde ise sayaç sigortasında yanan bir ek kabloda sigortanın amperi uygun değildi; ek kablo yenilendi, sigorta uygun değerle değiştirildi. Her hattın kesiti ve sigortası kendi yüküne ve güzergâhına göre seçilir; bu işlerdeki seçim sizin hattınız için ölçü değildir.
Tamamlanan yeni pano; ana ve grup kaçak akım röleleriyle her devre etiketli
Kablo türü ve cihaz adı seçim için yeterli mi?
NYM kablo ya da başka bir ürünün adı, teknik özellikleriyle birlikte okunur. Esnek kablo ile sabit tesisat kablosu aynı iş için kendiliğinden birbirinin yerine geçmez. Elinizdeki kablonun etiketi ve ürün bilgisi ön değerlendirmeye yardım eder; ama tür, kesit ve güzergâh bilinmeden verilen tek bir amper değeri kullanım koşullarını gözden kaçırır.
0,75 mm² ya da 2x0,75 gibi ince kordonlar ve 3x2,5 TTR gibi bükülgen kablolar yukarıdaki tablonun kapsamında değildir. Prysmian'ın H05VV-F ürün sayfası bu tür kabloyu çok damarlı, ince telli bükülgen bakır kablo olarak tanımlar; bu kabloların akım değeri ürünün kendi verisinden ve kullanım biçiminden ayrıca değerlendirilir. TTR adının hangi ürün sınıfına karşılık geldiği de etiketten doğrulanır. 25 mm² gibi büyük kesitler de bu tablonun gösterdiği aralığın dışındadır; böyle hatların seçimi proje hesabıyla yapılır.
Kombi elektrik bağlantısı gibi özel cihaz işlerinde ürün belgesi ve mevcut tesisat birlikte ele alınır. Cihazın adına göre hazırlanmış bir kablo listesi doğru sonuç vermez; cihazın fişinin prize uyması da hattın uygun olduğunu göstermez.
Klima gibi yeni bir cihaz için ayrı hat gerekir mi?
Yeni bir cihaz, mevcut hattın taşıdığı yüke eklenir. Cihazın gücü, kullanılacağı yer ve hattın o noktaya kadarki uzunluğu birlikte değerlendirildiğinde bazen mevcut hat yeter, bazen ayrı bir hat gerekir. Şişli'deki bir dairede yeni klimalar için uygun kablo ve sigortayla ayrı bir hat çekildi; gerekli testler yapılarak devreye alındı.
Mevcut hattın genel durumu da kararı etkiler. Eski bir tesisatta yeni yük eklemeden önce hattın kendisine bakmak gerekebilir; bunun işaretlerini elektrik tesisatının ne zaman yenilenmesi gerektiğini anlatan rehberde topladık.
Şişli'de yeni klimalara uygun kablo ve sigortayla ayrı hat
Yeni takılan klimalar için uygun kesitte kablo ve uygun sigortayla yeni hat çekildi; testlerle devreye alındı.
İşin tamamını inceleyin → — Şişli'de yeni klimalara uygun kablo ve sigortayla ayrı hat
Fatih'te aşırı ısınmayla yanan kablo: uygun kesit ve sigortayla yenilendi
Dairedeki aşırı ısınmaya bağlı kablo yanması giderildi: yanan kablo parçası uygun kesitteki kabloyla değiştirildi, hatta uygun olmayan sigorta doğru amper değeriyle yenilendi.
İşin tamamını inceleyin → — Fatih'te aşırı ısınmayla yanan kablo: uygun kesit ve sigortayla yenilendi
Beylikdüzü'nde sayaç sigortasında kablo yanması: ek kablo ve sigorta yenilendi
Kablo yanmasının nedeni analiz edildi: mevcut ek kablo yanmıştı ve sigorta amperi uygun değildi. Ek kablo yenilendi, sigorta uygun amperdekiyle değiştirildi.
İşin tamamını inceleyin → — Beylikdüzü'nde sayaç sigortasında kablo yanması: ek kablo ve sigorta yenilendi
Yeni tek parça klima hattının dış ünite klemensine bağlantısı
Hesap aracı ve profesyonel değerlendirme nasıl birlikte kullanılır?
Kablo kesit hesabı, girilen verilere göre sonuç veren bir yardımcıdır. Güzergâhı ya da ürünü bilmeden tahmini değer girerseniz sonuç da tahmin olur. Hesap ekranındaki sonucu malzeme almak ya da bağlantı yapmak için talimat gibi kullanmayın; varsayımlar ürün belgesi ve gerçek tesisatla karşılaştırılmalıdır.
Kablo ve hat yenileme hakkında bilgi ve teklif için tesisat ve tadilat hizmeti sayfasına bakabilirsiniz.
Nişantaşı'ndaki işletmede pencere kenarından geçen zedelenmiş kablolar
Sık sorulan sorular
2,5 mm² kablo kaç amper taşır?
Tek bir değeri yoktur. Referans tabloya göre PVC yalıtımlı, üç yüklü bakır iletken duvar üzerindeki boru içinde 21 A, ahşap duvara doğrudan sabitlendiğinde 24 A taşır. Başka devrelerle gruplandığında, sıcak bir ortamda ya da ısı yalıtımlı bir duvarda değer düşebilir. Sigorta seçimi ayrı bir konudur.
4 mm² ve 6 mm² kablo kaç amper çeker?
Aynı referans tabloda PVC yalıtımlı, üç yüklü bakır iletken için 4 mm² boru içinde 28 A, duvara sabitlenmiş hâlde 32 A; 6 mm² ise 36 A ve 41 A taşır. Bu değerler referans koşullara aittir; gerçek hattınızda gruplama, ortam sıcaklığı ve yalıtım türü sonucu değiştirir.
Kablo kalınsa daha büyük sigorta takılır mı?
Dış görünüm iletkenin gerçek kesitini ve döşeme koşullarını göstermez. Sigorta, kablonun taşıyabileceği akım ve yükün ihtiyacı birlikte düşünülerek seçilir. Atmayı azaltmak için değeri büyütmek doğru çözüm değildir; yeni bir cihaz ayrı hat gerektirebilir. Kesiti ve sigorta değerini ustanız yerinde belirlesin.
Kablo kesit hesaplama tablosu sahadaki kontrolün yerine geçer mi?
Geçmez. Tablo belirli varsayımlar altında bilgi verir; ürün türü ya da güzergâh bilinmiyorsa bu varsayımlar sizin tesisatınıza uymayabilir. Hesap aracı da girdiğiniz veriler kadar doğrudur. Kablo, koruma ve kullanım birlikte değerlendirilmeli; sonuç ekranı malzeme seçimi ya da montaj talimatı yerine kullanılmamalıdır.
Klima için eski hattı kullanmak yeterli mi?
Cihazın gücü ve mevcut hattın durumu birlikte incelenmeden bilinmez. Yakındaki prizin ya da mevcut kablonun şu an çalışıyor olması uygunluğu kanıtlamaz. Bazen mevcut hat yeterli olur, bazen ayrı bir hat gerekir. Klimayı almadan önce gücünü ve konacağı yeri ustanıza bildirin.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında