Sigortanın kaç amper olacağını hattın kablosu ve yükü belirler: değer, yükü taşıyacak kadar büyük, kablonun döşendiği koşulda taşıyabileceği akımı aşmayacak kadar küçük seçilir. Örneğin kılavuz tablosunda 30 °C ortamda, duvar üzerindeki boruda, üç yüklü PVC yalıtımlı bakır kablo için 2,5 mm² değeri 21 A'dir; 16 A'lik sigorta bunun altında kalır. Kesin değeri yerinde uzman belirler; büyük sigorta daha güvenli değildir.
- Aynı kesitteki kablo, döşendiği yere göre farklı akım taşır; uygun sigorta değeri de buna göre değişir.
- Ev içi tek fazlı hatlarda yüklü iletken sayısı farklıdır; değerler bu üç yüklü örnekten ayrı okunur.
- Şofben ya da fırın gibi güçlü cihazlarda değer, cihazın gücü ve onu besleyen hat birlikte görülerek seçilir.
- Atan bir sigortanın değerini büyütmek atmayı durdurabilir, ama kabloyu korumasız bırakır.
Bir hattın sigortası kaç amper olmalı, değeri ne belirler?
Otomatik sigorta, bağlı olduğu hattın kablosunu korumak için seçilir; kablo ısınıp yalıtımı zarar görmeden önce devreyi keser. Sigortanın hangi durumlarda açtığını sigorta atma nedenleri rehberi anlatıyor; bu yazı, o sigortanın değerinin nasıl belirlendiğine odaklanıyor.
Değeri iki sınır belirler. Alt sınır hattın yüküdür: sigorta, hatta bağlı cihazların birlikte çektiği akımı taşıyabilmelidir, yoksa normal kullanımda açar. Üst sınır kablodur: sigortanın değeri, kablonun döşendiği koşulda taşıyabileceği akımı aşmamalıdır. Bu iki sınırın arasındaki değer, projede kablo kesitine, döşeme koşuluna ve hattın yüküne göre seçilir.
Üst sınırın neden kablo olduğu sigortanın çalışma biçiminden gelir: aşırı yükü algılayan bimetal şerit (Schneider Electric'in devre kesiciler açıklaması) kablonun değil sigortanın kendi değerine göre çalışır. Değer kablonun sınırından büyükse kablo ısınırken sigorta henüz açma noktasına gelmemiş olur. Sigortanın yapısını otomatik sigorta rehberi ayrıca anlatıyor.
Etiketteki harf ve kA değeri amperle aynı şey mi?
Değildir. Sigortanın üzerindeki harf açma eğrisini gösterir ve hattaki cihazların kalkış davranışına göre seçilir; bu ayrımı B ve C açma eğrisi farkı rehberi anlatıyor. kA değeri ise sigortanın kesebileceği en yüksek kısa devre akımıdır ve Schneider Electric'in devre kesici seçimi rehberine göre kurulum noktasındaki beklenen kısa devre akımı dikkate alınarak seçilir. İkisi de hattın amper değerini belirlemez; o değeri kablo ve yük belirler.
Kablo kesitine göre sigorta değeri nasıl okunur?
Kablonun taşıyabileceği akım için başvurulan tablolardan biri Schneider Electric kurulum kılavuzunun Şekil G20 tablosudur. Tablo PVC yalıtımlı bakır iletkenlere, üç yüklü iletkene, 30 °C ortam ve 70 °C iletken sıcaklığına aittir; değerleri döşeme yöntemine göre ayrı sütunlarda verir.
Aşağıdaki tabloda bu sütunlardan ikisi var. B1, kablonun ahşap ya da kâgir duvar üzerindeki bir boru içinde döşenmesidir; C ise kablonun ahşap duvar yüzeyine doğrudan sabitlenmesidir. Son sütun, o koşulda kablonun taşıma değerinin altında kalan bir sigorta değerini gösterir. Bu tipik bir örnektir; gerçek hattın değerini yerinde uzman belirler.
Ev içindeki tek fazlı hatlarda yüklü iletken sayısı farklıdır ve değerler ayrı tablodan okunur; buradaki sayılar karşılaştırma içindir. Aynı güzergâhta başka yüklü kabloların bulunması ve sıcak ortam da değeri düşürür. Kesitlere göre taşıma değerlerini kablonun akım taşıma kapasitesi rehberi ayrıca anlatıyor.
| Bakır kablo kesiti (PVC yalıtım, üç yüklü iletken, 30 °C ortam) | B1: duvar üzerindeki boruda | C: duvara doğrudan sabitli | Bu koşulda altında kalan örnek sigorta (ev içi tek fazlı hatlarda değerler farklıdır) |
|---|---|---|---|
| 1,5 mm² | 15,5 A | 17,5 A | 10 A |
| 2,5 mm² | 21 A | 24 A | 16 A |
| 4 mm² | 28 A | 32 A | 25 A |
| 6 mm² | 36 A | 41 A | 32 A |
Aynı kablo başka bir duvarda neden daha az taşır?
Kablonun taşıyabileceği akım, ürettiği ısıyı ne kadar kolay dağıttığına bağlıdır. Isı yalıtımlı bir duvarın içindeki boru gibi daha kısıtlı bir döşemede aynı tablonun A1 sütunu 4 mm² için 24 A verir. Bu koşulda 25 A'lik bir sigorta kablonun değerini aşar; B1 ve C koşullarında ise altında kalır. Bu yüzden tablo okunurken kablonun gerçekte nereden geçtiği yerinde görülür.
16 amper ve 25 amper sigorta hangi hatlarda görülür?
16 amper ve 25 amper, sigortanın anma akımıdır; ikisi de kendi başına iyi ya da kötü değildir, hangi kabloyu koruduklarına bakılır. Tablodaki üç yüklü iletken koşulunda 16 A'lik sigorta 2,5 mm² kablonun taşıma değerinin altında kalır, 1,5 mm² kablonun boru içindeki değerini ise aşar. 25 A'lik sigorta 4 mm² kablonun B1 ve C değerlerinin altında kalır; 2,5 mm² kablonun ise bütün bu koşullardaki değerini geçer.
Bu yüzden panoda 25 A yazan bir sigortanın uygun olup olmadığı, arkasındaki kablonun kesiti bilinmeden söylenemez. Aydınlatma, priz ve güçlü bir cihazı besleyen hatlar farklı kesitlerle çekilmişse aynı panoda farklı değerde sigortalar bulunur; bu bir kusur değil, her hattın kendi kablosuna göre korunmasıdır.
Kablosuna göre büyük sigortanın sonucunu Haziran 2026'da Beşiktaş Ortaköy'deki bir dairede gördük. Atmasın diye hatlara büyük sigortalar takılmıştı ve ocak kablosunun ısınmasıyla çıkan yangında kablo yandı, sigorta atmadı. Panodaki sigortaların hepsi 25–32 A'di ve 32 A'lik bir sigortaya üç linye bağlanmıştı. Pano sıfırdan yapıldı, hatlar ayrıldı ve her hatta uygun 10–16 A sigorta konuldu.
Şofben, termosifon ve mutfak hattında değer nasıl düşünülür?
Güçlü bir cihazın hattında hesap cihazın etiketindeki güçten başlar. Etiketinde 3500 W yazan bir şofben 230 V'ta yaklaşık 15,2 A çeker (I = P / U). Bu akımı rahatça taşıyan bir sigorta seçildiğinde kablonun da o sigortanın değerinden fazlasını taşıyabilmesi gerekir; değerler bu yüzden cihaz, kablo ve döşeme birlikte görülerek seçilir.
Termosifon, fırın ve ocakta da aynı mantık geçerlidir; cihazın adı tek başına bir değer söylemez ve eski cihazın sigortası daha güçlü yeni bir cihaza aynen geçmez. Bu cihazlar çalışınca atan sigortayı fırın, ocak ve şofbenin attırdığı sigorta rehberinde, ısıtıcılarda görülen atmayı elektrikli ısıtıcı kaynaklı sigorta atması rehberinde ayrıca anlattık.
Mutfak cihazlarının tek hatta toplanmasının sonucuna bir örnek Kasım 2025'ten: Esenyurt'ta bir AVM önündeki mobil satış ofisinde yangın, mutfak bölümünün hattından çıkmıştı. Hat panodan bağımsız çekilmemiş, birden fazla yere uğruyordu ve mutfak aletleri de aynı hatta bağlıydı; sigortalar hatta göre çok yüksek seçildiği için atmadı ve kablo yandı. Mobil ofisteki yangın sonrası yenilemede mutfak hattı ayrıldı ve sigortalar kabloların taşıyabileceği akıma göre seçildi.
Priz ve kombi hattında da aynı kural mı geçerli?
Evet. Priz hattında belirleyici olan, prize takılacak cihazlar değil hattın kablosudur; aynı hattaki bütün prizlerden çalışan cihazların toplamı da hesaba girer. Kombinin bağlantısı da cihazın etiketindeki güce ve onu besleyen hatta göre korunur; marka ya da model adı bir değer söylemez. Kombi bağlantısının ayrıntılarını kombi elektrik bağlantısı rehberi anlatıyor.
Sayaç sigortası ve ana sigorta neye göre seçilir?
Sayaç ve mühürlü bölüm dağıtım şirketinin mührü ve denetimi altındadır; oradaki bir elemana dokunulmaz. Sayaçtan sonra daireye giden hattın başındaki sigorta ise binanın iç tesisatının parçasıdır ve değeri aynı ilkeyle, daireye giden ana hattın kablosuna ve dairenin toplam yüküne göre seçilir. Daire panosunun girişindeki elemanın neden indiğini ana şalterin atma nedenleri rehberi anlatıyor.
Sayaç tarafındaki bağlantı da bu zincirin parçasıdır. Mart 2026'da Beylikdüzü'nde bir konutta sayaç sigortasındaki kablo yanması incelendi. Analizlerde mevcut ek kablonun yandığı ve sigortanın amperinin uygun olmadığı görüldü; ek kablo yenilendi, sigorta uygun amper değeriyle değiştirildi.
Üstteki ve alttaki sigortaların değerleri birbirinden bağımsız düşünülmez. Schneider Electric'in koruma koordinasyonu açıklaması, iki cihazın birlikte nasıl davranacağının üreticinin uyumlu cihaz kombinasyonlarına dayandığını anlatır. Üstteki sigortanın amperce büyük olması, bir arızada önce alttakinin açacağını kendiliğinden garanti etmez.
Sigorta atıyorsa değerini büyütmek neden çözüm değildir?
Tekrar tekrar atan bir sigortanın yerine daha büyük değerlisini taktırmak atmayı durdurabilir, ama kablonun korumasını da kaldırır: kablo ısınırken sigorta açma noktasına gelmez. Atmanın nedeni değerde olabileceği gibi hattaki yükte, bir cihaz arızasında, gevşek bir bağlantıda ya da bir kısa devre durumunda da olabilir.
Sigorta attığında sizin yapabileceğiniz tek şey sınırlıdır: Koku, ısınma, duman ya da kararma yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız bir kez kaldırın; yeniden atarsa ikinci kez kaldırmayın, ustaya bildirin. Kolu kaldırır kaldırmaz inen bir sigortanın olası nedenlerini kaldırınca hemen atan sigorta rehberi anlatıyor. Değerin değişmesi gerekiyorsa bu karar kablo görülerek verilir. Arıza tespiti ve onarım sırasında usta hattın kesitine, döşeme yoluna, bağlı yüklere ve bağlantılardaki ısınma izlerine bakar; gerekiyorsa hat ayrılır ya da kablo yenilenir ve sigorta yeni duruma göre seçilir.
Açma eğrisi, kablonun akım taşıma kapasitesi ve ana şalter gibi değer seçimine komşu konular elektrik rehberinde bir arada duruyor.
Bu konudaki işlerimiz
Ortaköy'de yangın çıkan daire: kablo yandı, sigorta atmadı
Yangın ocak kablosunun ısınmasıyla başladı; atmasın diye takılmış büyük sigortalar yüzünden kablo yandı ama sigorta atmadı. Panodaki sigortalar hatlara göre büyüktü, kaçak akım rölesi ve binada topraklama yoktu. Sebep–sonuç raporu yazıldı; pano hatları ayrılarak, her hatta uygun sigortayla sıfırdan yapıldı. Kaçak akım röleleri topraklamayla birlikte eklenecek.
İşin tamamını inceleyin → — Ortaköy'de yangın çıkan daire: kablo yandı, sigorta atmadı
Beylikdüzü'nde sayaç sigortasında kablo yanması: ek kablo ve sigorta yenilendi
Kablo yanmasının nedeni analiz edildi: mevcut ek kablo yanmıştı ve sigorta amperi uygun değildi. Ek kablo yenilendi, sigorta uygun amperdekiyle değiştirildi.
İşin tamamını inceleyin → — Beylikdüzü'nde sayaç sigortasında kablo yanması: ek kablo ve sigorta yenilendi
Akbatı AVM önündeki mobil ofiste yangın sonrası pano ve tesisat yenilemesi
Yangın mutfak bölümünün hattından çıktı: hat panodan bağımsız çekilmemiş, mutfak aletleri de aynı hatta bağlanmıştı. Sigortalar hatta göre çok yüksek seçildiği için atmadan kablo yandı. Önce geçici panoyla enerji sağlandı; ardından pano ve tesisat kalıcı olarak yeniden yapıldı.
İşin tamamını inceleyin → — Akbatı AVM önündeki mobil ofiste yangın sonrası pano ve tesisat yenilemesiSık sorulan sorular
Ev sigortaları kaç amper olmalı?
Evin bütün hatları için tek bir değer yoktur; her hat kendi kablosuna ve yüküne göre korunur. Sorun değerlerin birbirinden farklı olması değil, bir sigortanın arkasındaki kablonun sınırını aşmasıdır. Bunu sigortanın üzerindeki yazı tek başına göstermez; kablonun kesiti ve döşendiği yol birlikte görülmelidir.
Priz sigortası kaç amper olmalı?
Prizin üzerinde yazan akım değeri prizin kendisinin taşıyabileceği sınırdır; hattın sigortası ise prize giden kablonun korunması için seçilir. Aynı hatta birden fazla priz varsa sigorta, bu prizlerin hepsini besleyen kabloya göre belirlenir. Prizdeki yazı, hattın sigortası için tek başına ölçü değildir.
Elektrikli şofben sigortası kaç amper olmalı?
Şofbenin etiketindeki güç, hattın taşıması gereken akımı verir; sigorta bu akımı karşılayan ve kablonun sınırını aşmayan aralıkta seçilir. Güçlü bir şofben mevcut priz hattına eklenirse o hattaki diğer yüklerle toplam büyür ve cihaz için ayrı bir hat gündeme gelebilir. Değeri, etiket ve hattın kablosu birlikte görülerek usta belirler.
16 amper sigorta kaç watt taşır?
Tek fazlı 230 V'ta 16 A yaklaşık 3,7 kW'a karşılık gelir (P = U × I). Bu, o hatta bağlı bütün cihazların aynı anda çekebileceği toplam gücün kaba bir sınırıdır. Hattın bu yükü sürekli taşıyıp taşıyamayacağı ise sigortaya değil, kablonun kesitine ve döşendiği koşula bağlıdır.
Sigortanın amperini kendim değiştirebilir miyim?
Hayır. Doğru değer kablonun sınırına bağlıdır ve bu sınırı görmek için kablonun kesitine ve döşeme yoluna bakmak gerekir; sigortayı sökmek de panoda enerji altında iş demektir. Yanlış seçilmiş bir değer kabloyu korumasız bırakır. Değer değişikliğini, nedenini açıklayan bir ustaya yaptırın.
Sayaç sigortası kaç amper olmalı?
Sayaçtan sonraki sigortanın değeri, daireye giden ana hattın kablosuna ve dairenin toplam yüküne göre belirlenir; komşu dairedeki değer ölçü değildir. Sayacın kendisi ve mühürlü bölüm dağıtım şirketinin denetimindedir. Sayaç sigortasında ısınma, kararma ya da yanık kokusu fark ederseniz o bölüme dokunmadan durumu ustaya bildirin.
Kaynaklar
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric EIG — Kablo boyutlandırmada genel yöntem (Şekil G20, IEC 60364-5-52 tablo B.52.4)
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric Electrical Installation Guide — Standards and description of circuit breakers
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric Electrical Installation Guide — Selection of a circuit breaker
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric Electrical Installation Guide — Coordination between circuit breakers
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında