Ana içeriğe geç
1994'ten beri aynı titizlikle çalışıyoruz

Elektrik Rehberi

Sigorta ve şalter

Sigorta atması tek bir arıza değildir. Bu konu grubunda otomatik sigorta ile kaçak akım cihazının görevini ayıran, açmanın hangi kullanım koşulunda ortaya çıktığını anlamayı kolaylaştıran rehberler bulunur.

Pano içinde sigorta bağlantı noktalarında kararma ve ısıdan eriyen kablo yalıtımı
İLGİLİ SAHA ÖRNEĞİNişantaşı'nda parfümeri mağazasında içeriden yanan pano yenilendiNişantaşı · Şişli

Bu konuda yayımlanan rehberler

İlgili hizmetler: Pano Hizmetleri · Elektrik Arıza Servisi

Temel rehberler: Sigorta neden atar? Nedenleri, güvenli ilk adım ve kalıcı çözüm · Otomatik sigorta nedir, neyi korur, neyi korumaz? · Evde sigorta kaç amper olmalı, değeri ne belirler?

Dairenin kaçak akım rölesi ve sigorta gruplarıİlgili saha örneği

Elektrikli ısıtıcı neden sigorta attırır?

Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu varsa uzaklaşıp 112'yi arayın. Bunlar yoksa ve ısıtıcı sigorta attırıyorsa, panoya güvenle ulaşabiliyorsanız hangi korumanın açtığına bakın: otomatik sigorta aşırı yük ya da kısa devrede, kaçak akım rölesi ise ısıtıcıda veya hatta bir yalıtım hatası olduğunda açar. Fiş ile priz arasındaki gevşek temas sigortayı attırmadan ısınma ve erime yapabilir.

Rehberi oku — Elektrikli ısıtıcı neden sigorta attırır?
Beşiktaş'taki restoranda yerinde onarılan elektrikli ızgaraİlgili saha örneği

Fırın, ocak veya şofben çalışınca sigorta atıyor: neden ve ne yapmalı?

Fırın çalışınca sigorta atıyorsa neden hattın taşıyabileceğinden fazla yük, hatta ya da bağlantıda bir arıza veya cihazın kendi iç arızası olabilir. Hangi korumanın açtığı ipucu verir: otomatik sigorta aşırı akımda, kaçak akım rölesi kaçakta açar. Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu varsa uzaklaşıp 112'yi arayın.

Rehberi oku — Fırın, ocak veya şofben çalışınca sigorta atıyor: neden ve ne yapmalı?
Sayaç panosunda yenilenen sigortalar ve 300 mA kaçak akım rölesiİlgili saha örneği

B ve C tipi sigorta arasındaki fark nedir?

B ve C tipi sigorta arasındaki fark, ani (manyetik) açmanın hangi akım bölgesinde başladığıdır: B tipi daha düşük, C tipi daha yüksek akımda ani açar. Harf anma akımını değiştirmez; ancak aynı arıza akımında B tipi ani açarken C tipi daha geç açabilir. Sigorta kabloyu ancak değeri kabloya uygunsa korur; eğri seçimi de yükle ve hatla birlikte ustanın değerlendireceği bir karardır.

Rehberi oku — B ve C tipi sigorta arasındaki fark nedir?
Panoda eski tip bıçaklı sigortalarİlgili saha örneği

Eski tip sigorta değişimi: hangi durumda gerekir?

Eski tip sigorta (buşonlu ya da porselen) içindeki tel eriyerek devreyi keser ve kabloyu ancak değeri kabloya uygunsa korur. Kutu yaşlanmışsa, gövdede ısınma ya da kararma izi varsa, sigorta tekrar tekrar atıyorsa, içine tel sarılmışsa ya da tesisat yenileniyorsa değişim değerlendirilir. Buşonu değiştirmek de kutuyu yenilemek de ustanın işidir.

Rehberi oku — Eski tip sigorta değişimi: hangi durumda gerekir?
Sayaç sigortası bağlantısında yanmış kablo, yakın çekimİlgili saha örneği

Kısa devre nedir, evde ve işyerinde nasıl oluşur?

Kısa devre, faz iletkeninin bir cihazdan geçmeden nötre ya da başka bir faza çok düşük dirençli bir yolla değmesidir; akım bir anda yükselir ve sigortanın ya da devre kesicinin devreyi açması beklenir. Yıpranmış yalıtım, ısınarak yalıtımı eriten gevşek bağlantı, kabloya çakılan çivi ya da su bu yolu açabilir. Kaçak akım rölesi bu durumda açmaz.

Rehberi oku — Kısa devre nedir, evde ve işyerinde nasıl oluşur?
Sigorta, kaçak akım rölesi, nötr/toprak baraları ve TMŞ yerleşimiİlgili saha örneği

Otomatik sigorta nedir, neyi korur, neyi korumaz?

Otomatik sigorta, yani minyatür devre kesici (MCB), koruduğu hattan kendi değerinden fazla akım geçtiğinde devreyi kendiliğinden açan koruma cihazıdır; değeri kabloya uygun seçildiğinde kabloyu korur. Uzun süren aşırı yükte biraz gecikmeyle, kısa devrede ise beklemeden açar. Kaçak akımı algılamaz; toprağa kaçan küçük akımlara karşı koruma kaçak akım rölesinin (RCD) görevidir.

Rehberi oku — Otomatik sigorta nedir, neyi korur, neyi korumaz?
Klima dış ünitesinin şebeke bağlantı klemensinde eskimiş kablolarİlgili saha örneği

Klima sigorta attırıyorsa sorun klimada mı, hatta mı?

Klima sigorta attırıyorsa neden klimanın kendisinde, klimayı besleyen hatta ve bağlantılarda ya da hatta binen toplam yükte olabilir. Otomatik sigorta açtıysa aşırı akım ya da kısa devre, kaçak akım rölesi açtıysa yalıtım kusuru öne çıkar. Hangisi olduğunu yerinde kontrol gösterir; sigortayı büyütmek ya da klimayı başka prize taşımak çözüm değildir.

Rehberi oku — Klima sigorta attırıyorsa sorun klimada mı, hatta mı?
Kaçak akım rölesi olmayan, az sayıda ve yüksek amperli sigortalı eski panoİlgili saha örneği

Evde sigorta kaç amper olmalı, değeri ne belirler?

Sigortanın kaç amper olacağını hattın kablosu ve yükü belirler: değer, yükü taşıyacak kadar büyük, kablonun döşendiği koşulda taşıyabileceği akımı aşmayacak kadar küçük seçilir. Örneğin kılavuz tablosunda 30 °C ortamda, duvar üzerindeki boruda, üç yüklü PVC yalıtımlı bakır kablo için 2,5 mm² değeri 21 A'dir; 16 A'lik sigorta bunun altında kalır. Kesin değeri yerinde uzman belirler; büyük sigorta daha güvenli değildir.

Rehberi oku — Evde sigorta kaç amper olmalı, değeri ne belirler?
Şişli'deki dairenin panosunda kaçak akım rölesi ve arızanın izlendiği hat, işaretliİlgili saha örneği

Çamaşır makinesi sigorta attırıyor: nedenleri ve ne yapmalı?

Çamaşır makinesi sigorta attırıyorsa neden makinenin kendisinde (ısıtıcı, motor, kablolar, sızan su) ya da bağlı olduğu priz, fiş veya hatta olabilir. Makineyi kapatın; fişte ve prizde ıslaklık ya da yanık yoksa fişi çekin. Koku, ısınma, duman ya da kararma yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız bir kez kaldırın; yeniden atarsa ikinci kez kaldırmayın, ustaya bildirin.

Rehberi oku — Çamaşır makinesi sigorta attırıyor: nedenleri ve ne yapmalı?
Ümraniye'deki işletmede değiştirilen 100 A ana kompakt şalter (TMŞ)İlgili saha örneği

Ana şartel neden atar, bütün evin elektriği gidince ne yapmalı?

Ana şalter (halk arasında ana şartel); evin toplam yükü değerini aştığında, alt sigortanın kesmediği bir kısa devre ya da aşırı yükte, kendisi kaçak akım rölesiyse bir kaçakta ya da şalterin kendisi yıprandığında atar. Nedeni yerinde kontrol gösterir. Koku, ısınma, duman ya da kararma yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız bir kez kaldırın; yeniden atarsa ikinci kez kaldırmayın, ustaya bildirin.

Rehberi oku — Ana şartel neden atar, bütün evin elektriği gidince ne yapmalı?
Nişantaşı'ndaki işletmenin dağıtım panosuİlgili saha örneği

Sigorta neden atar? Nedenleri, güvenli ilk adım ve kalıcı çözüm

Sigorta, bağlı olduğu kabloyu korumak için atar: hattan kablonun taşıyabileceğinden fazla akım geçtiğinde (aşırı yük) ya da faz ile nötr temas ettiğinde (kısa devre) devreyi keser. Arızalı cihaz, hasarlı kablo ya da ıslak priz de neden olabilir. Koku, ısınma, duman ya da kararma yoksa, panoya güvenle ulaşabiliyorsanız sigortayı bir kez kaldırın; yeniden atarsa ustaya bildirin.

Rehberi oku — Sigorta neden atar? Nedenleri, güvenli ilk adım ve kalıcı çözüm
Dairenin kaçak akım rölesi ve sigortalarıİlgili saha örneği

Sigorta kalkmıyor ya da kaldırınca hemen atıyorsa ne yapmalı?

Sigorta kalkmıyor ya da kaldırınca hemen atıyorsa, hatta ya da bağlı bir cihazda süren bir arıza olabilir. Bunun nedeni kısa devre, kaçak, nötr hatası ya da koruma elemanının kendi arızası olabilir. Koku, ısınma, duman ya da kararma yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız bir kez kaldırın; yeniden atarsa ikinci kez kaldırmayın, ustaya bildirin.

Rehberi oku — Sigorta kalkmıyor ya da kaldırınca hemen atıyorsa ne yapmalı?

KONUNUN KAPSAMI

Sigorta ve şalter hakkında

Ana şalter açması, bir cihaz çalışınca kesinti ve sigorta amperinin seçimi farklı sorular olarak ele alınır. Kablo ve koruma uyumu için bütün evlere uygulanacak tek rakam önerilmez. Her yazı, kullanıcının güvenle not edebileceği belirtilerle yetkin kişinin yapacağı ölçümü birbirinden ayırır.

Panoda köprüleme, rastgele amper yükseltme veya açık bağlantıya müdahale tarif edilmez. İlgili arıza servisi ve pano hizmeti bağlantıları, ihtiyaç ortaya çıktığında iş kapsamını açıklamaya yardımcı olur. Vaka bulunan konularda gerçek işin sorunu, tespiti ve yapılan kontrolleri ayrıca gösterilir; bir vaka sonucu bütün tesisatlara genellenmez.