Yeraltı elektrik kablo çekimi, hattın binalar ya da alanlar arasında toprak altından, mekanik olarak korunarak geçirilmesidir. Güzergâh ileride eklenebilecek hatlar da düşünülerek planlanır ve toprak altına uygun kablo seçilir; iç tesisat kablosu boruya alınarak yeraltı kablosuna dönüşmez. Menhol denen kablo rögarları çekimi ve bakımı kolaylaştırır.
- İleride çekilecek hatlar için boş boru bırakılıp bırakılmayacağı baştan konuşulur.
- Koruma katmanları kablo türüne, zemine ve projeye göre seçilir.
- Kazıyı kimin yapacağı sözleşmede yazılı olarak ayrılır.
- Hattın yeri teslimde çizime işlenir; sonradan ancak bu kayıtla bulunur.
Yeraltı elektrik kablo çekimi güzergâhı nasıl planlanır?
Hattın nereden geçeceği, işin elektrik taahhüt keşfi ve kapsamı aşamasında belirlenir. Planlamada diğer altyapı hatlarıyla kesişen noktalar, zeminin yapısı ve hattın üzerinden araç geçip geçmeyeceği birlikte değerlendirilir. Toprak altındaki bir hat gözden uzak kalır; bu yüzden yeri sonradan ancak kayıtlarla bulunur.
Schneider Electric'in tesisat tasarım yöntemi sayfasına göre tasarımda, tesisatın ömrü boyunca olası genişleme ve değişiklikler dikkate alınır. Yeraltı hattında bu, ileride çekilebilecek hatlar için boş boru bırakılıp bırakılmayacağının baştan konuşulması demektir. Fabrika ve endüstriyel tesis taahhüt işlerinde güzergâh, tesisin bütün yerleşimiyle birlikte ele alınır.
Ocak 2026'da Halkalı · Küçükçekmece'de bir site otoparkına kurulan elektrikli araç şarj istasyonu için bina ana panosundan otoparka uzanan hat, projeye uygun kesitte kabloyla yeraltından geçirildi. Aynı işte BEDAŞ'a güç artırımı başvurusu ile sayaç panosundaki sigorta ve kaçak akım gruplarının yenilenmesi de projenin kalemleriydi; istasyon devreye alınıp teslim edildi.
- Ustanızdan güzergâhın diğer altyapı hatlarıyla kesiştiği noktaları gösteren çizimi isteyin.
- İleride hat eklenebilecekse boş boru bırakılıp bırakılmayacağını sorun.
- Hattın üzerinden araç geçecekse bunu keşifte söyleyin.
Hangi kablolar toprak altına doğrudan döşenemez?
Her kablo toprak altına uygun değildir. Yeraltı hattı için, üreticisinin toprak altında kullanıma uygun olarak sunduğu bir kablo seçilir; hangi ürünün kullanılacağı projeye ve döşeme biçimine göre belirlenir.
Bina içinde kullanılan NYM kablo bu ayrıma iyi bir örnektir. Prysmian'ın NVV/NYM ürün sayfasında üretici, PVC dış kılıflı antigron olarak adlandırdığı bu ürünün toprak altına döşenmediğini belirtir. İç tesisat kablosu boruya alınarak yeraltı kablosuna dönüşmez; boru da zamanla su alabileceği için yeraltı hattında kablo seçimi ayrıca yapılır.
Yeraltı kablosu mekanik olarak nasıl korunur?
Toprak altındaki bir hat, sonradan aynı yerde yapılan bir kazıda kazma ya da iş makinesi darbesine, zemindeki taşların baskısına açık kalabilir. Bu yüzden kablonun çevresinde projeye göre kum yatağı, koruyucu tuğla, boru ya da uyarı şeridi gibi katmanlar kullanılabilir. Hangi katmanın seçileceği kablo türüne, zemine ve hattın üzerindeki trafiğe bağlıdır.
Uyarı şeridi, ileride aynı yerde kazı yapan ekibin altta bir elektrik hattı olduğunu fark etmesine yardım eder. Boru kabloya ek mekanik koruma sağlar ve hattın sonradan yenilenmesini kolaylaştırabilir. Kazı derinliği ve katmanların ölçüsü için herkese uyan tek bir değer yoktur; bunlar işin projesinde belirlenir.
Menhol kablo geçişi ne işe yarar?
Menhol, yeraltı güzergâhı üzerinde kabloların çekildiği, yön değiştirdiği ve gerektiğinde ek yapıldığı kapaklı kablo rögarıdır. Uzun ya da çok dönüşlü hatlarda kablonun tek seferde çekilmesi zor olabilir; menhol bu çekişi ara noktalara böler.
Bir arızada ya da hat eklenirken menhol, müdahale edilecek alanı daraltmaya yardım eder; arıza menhol dışındaki bir noktadaysa yine kazı gerekebilir. Menholün yeri ve sayısı güzergâhın uzunluğuna, dönüşlerine ve projeye göre belirlenir. İçinde enerjili kablolar bulunduğu için kapağı açmak ve içine girmek sizin yapacağınız bir iş değildir.
| Konu | Doğrudan toprak altına döşeme | Borulu ve menhollü güzergâh |
|---|---|---|
| Kablo çekimi | Kanal açıkken yapılır | Borulardan, menhol aralarında çekilebilir |
| Arıza ve onarım | Arıza yeri kazılarak açılır | Menhole yakın noktalarda müdahale alanı daralabilir |
| Sonradan hat ekleme | Yeni kazı gerekebilir | Boş boru bırakıldıysa kazı azalabilir |
Kazıyı kim yapar, elektrik taahhüt firması neyi üstlenir?
Kanalın açılıp kapatılması, kum dolgu ve yüzeyin eski hâline getirilmesi sözleşmeye göre inşaat ekibinin ya da elektrik yüklenicisinin kapsamında olabilir. Elektrik tarafında boruların döşenmesi, kabloların çekilmesi, menhol içindeki düzen ve bağlantıların tamamlanması yer alır. İş bölümünün teklif aşamasında yazılı olarak ayrılması, sonradan kimin neyi yapacağı tartışmasını önlemeye yardım eder.
Dağıtım şirketinin şebeke hattı ile tesisin kendi yeraltı hattı arasındaki sorumluluk sınırı, bağlantı noktasına ve projeye göre değişebilir; bu sınır dağıtım şirketine yapılan başvuru sürecinde netleşir.
Teslimde hangi kayıtlar istenir?
İş bitince toprak altındaki hatların yeri ancak çizimle bulunur. Bu yüzden güzergâhın, boru ve menhol yerlerinin as-built elektrik projesine işlenip teslim dosyasına konulmasını isteyin. Devraldığınız bir işyerinde böyle bir çizim yoksa durumu işyeri kiralarken altyapı kontrolü rehberindeki sorularla netleştirebilirsiniz.
Teklifte kazı, boru, kablo ve menhol kalemlerinin nasıl yazılacağına elektrik taahhüt teklifi ve metraj rehberi yol gösterir. Elektrik taahhüt hakkında bilgi ve teklif için Elektrik Taahhüt sayfasına bakabilirsiniz.
Bu konudaki işlerimiz
Halkalı sitede şarj istasyonu: güç artırımı ve yeraltı hattı
Halkalı'da sitede elektrikli araç şarj istasyonu: güç artırımı, BEDAŞ süreci ve yeraltı hattı
Site otoparkına elektrikli araç şarj istasyonu kuruldu. Güç artırımı için BEDAŞ'a proje çizilip başvuru yapıldı; bina ana panosundan otoparka projeye uygun kesitte kablo yeraltından çekildi, sayaç panosundaki sigorta ve kaçak akım grupları yenilendi. Projeden kuruluma tüm süreç tek elden yürütüldü.
İşin tamamını inceleyin → — Halkalı sitede şarj istasyonu: güç artırımı ve yeraltı hattıSık sorulan sorular
Yeraltı kablosunda arıza nasıl bulunur?
Arıza yeri, özel ölçüm cihazlarıyla yaklaşık olarak bulunmaya çalışılır; bu, kazılacak alanı daraltmaya yardım eder. Ölçüm ve kazı uzman işidir. Hattın güzergâhı çizimde kayıtlıysa arıza yerine ulaşmak kolaylaşır; çizim yoksa önce hattın kendisinin bulunması gerekebilir.
Bahçe aydınlatma hattında nelere dikkat edilir?
Bahçe aydınlatması da bir yeraltı hattıdır; toprak altına uygun kabloyla ve projeye göre seçilen mekanik korumayla döşenir. Armatür ve bağlantı noktaları dış ortama uygun seçilir, ekleri usta yapar. Hattın yerini bahçe düzenlemesinden önce çizime işletmek, ileride dikim yaparken kabloya zarar verme riskini azaltır.
Menhol içine su dolması tehlikeli midir?
Menhole yağmur ya da yeraltı suyu girebilir; bu yüzden içindeki ek ve bağlantılar bu koşula uygun malzemeyle yapılır. Menholde su birikmesi ya da kapakta hasar fark ederseniz kapağı açmayın, içine eğilmeyin; durumu tesisi işleten kişiye ya da ustaya bildirin.
Yeraltı kablosu kaç santim derine gömülür?
Tek bir ölçü yoktur. Derinlik ve koruma katmanları kablo türüne, zemine, hattın üzerinden araç geçip geçmediğine ve projeye göre belirlenir. Bu yüzden ölçünün işin projesinde ve teklifinde yazılı olarak görülmesi gerekir.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında