Elektrik taahhüt keşfi nasıl yapılır, kapsam nasıl yazılır?

Elektrik taahhüdü neyi kapsar, keşif neden işin başında yer alır?

Elektrik taahhüdü, bir binanın ya da tesisin elektrik işlerini belirli bir kapsam, bedel ve takvimle bir yüklenicinin üstlenmesidir. Keşif ise bu üstlenmeden önce projenin ve sahanın birlikte incelenip işin sınırlarının yazıya döküldüğü aşamadır. Keşif ne kadar net olursa teklif, uygulama ve teslim de o kadar az tartışmayla ilerler.

Keşfin çıktısı üç belgedir: mahal mahal ihtiyaçları gösteren liste, ayrı sistemleri ve sınırlarını tanımlayan kapsam metni, işin nasıl bitirilip devredileceğini anlatan teslim planı. Bu üçü olmadan verilen fiyatlar aynı işi anlatmaz; biri pano imalatını, diğeri yalnız montajı hesaba katmış olabilir.

Masal Elektrik 1994'ten beri İstanbul'da servis, taahhüt ve proje işleri yürütür; elektrik taahhüt hizmetimizin kapsamını ayrıca inceleyebilirsiniz. Ev ve işletme tarafındaki diğer konular elektrik rehberimizde toplu duruyor.

Keşif sahada ve projede nasıl yürür?

Keşif masa başında başlar. Mimari proje, varsa elektrik projesi, ruhsat durumu ve işverenin kullanım beklentisi toplanır; mahallerin nasıl kullanılacağı netleşmeden kuvvetli akım ihtiyacı doğru yazılamaz. Asma tavan, şaft ve armatür yerleşiminin mimariyle uyumunu mimari ve elektrik projesi koordinasyonu rehberinde ayrıca anlattık.

Sonra sahaya gidilir. Enerjinin binaya nereden girdiği, ana panonun ve kat panolarının yeri, kablo güzergâhları, şaftların doluluğu ve mevcut topraklama altyapısı yerinde görülür. Bina dışında kazı gerektiren hatlar varsa güzergâh, koruma ve menhol ihtiyacı da keşfin konusudur; ayrıntısı yeraltı kablo çekimi ve menhol rehberinde.

Keşfin son adımı dağıtım şirketi tarafıdır: mevcut bağlantı gücü yeni yüke yetecek mi, şantiye için geçici bağlantı gerekecek mi, başvuru kimin adına yapılacak? Bu soruların İstanbul'daki karşılığını BEDAŞ ve AYEDAŞ işlemleri rehberinde topladık.

• Mimari projeyi ve varsa mevcut elektrik projesinin güncel hâlini hazırlayın.
• Mahallerin kullanım amacını ve yerleşecek özel cihazların listesini etiket güçleriyle birlikte çıkarın.
• Ruhsatın ve dağıtım şirketi başvurularının durumunu not edin.
• İşin hangi tarihte, hangi bölümler kullanımdayken yapılacağını belirleyin.
• Varsa eski bakım ve test kayıtlarını dosyaya ekleyin.

Mevcut bir binada keşif nasıl farklılaşır?

Tadilatta keşfin ağırlığı mevcut tesisatı anlamaya kayar. Hangi hattın nereye gittiği, panoların durumu, eski kabloların yeniden kullanılıp kullanılamayacağı ve projeyle saha arasındaki farklar uzman kontrolüyle çıkarılır. Kiralanacak ya da devralınacak bir işyerinde bu kontrolün sırasını işyeri kiralarken elektrik altyapı kontrolü rehberinde, yenileme gerektiren işaretleri elektrik tesisatı yenileme rehberinde bulabilirsiniz.

Elektrik taahhüt mahal listesi nasıl hazırlanır?

Mahal, projede adı ve kullanımı tanımlanmış tek bir oda ya da alandır: ofis, mutfak, teknik oda, otopark, bahçe gibi. Mahal listesi her mahal için aydınlatma, priz, cihaz beslemesi ve zayıf akım uçlarını, bunların özel koşullarıyla birlikte satır satır yazar. Böylece fiyatlandırılan iş ile sahada beklenen iş aynı tabloya bakar.

Listeyi güçlü kılan, satırlara düşülen nottur. Islak hacim, dış ortam, yüksek tavan, sürekli çalışan cihaz ya da gece de açık kalan bölüm gibi koşullar malzeme ve koruma seçimini değiştirir. Ocak, fırın ya da motor gibi trifaze cihazlar varsa bu hatlar ayrı planlanır; konuyu sanayi tipi cihazlar için trifaze hat rehberinde ayrıntılandırdık.

Küçükçekmece'nin Halkalı semtinde anahtar teslim elektrik işlerini yaptığımız bir restorandan çıkan ilke, mahal ayrımının değerini gösterir: mutfak ve salon yükleri ayrı devrelerde planlanır. Bir devredeki arızanın diğerlerini etkilemesini azaltmak için üst ve alt koruma elemanlarının seçiciliği de bu planla birlikte değerlendirilir.

Elektrik taahhüt keşfinde hangi sistemler ayrı listelenir?

Mahal listesi alanları anlatır; sistem listesi ise binayı baştan sona kesen altyapıları. Bir sistemi ayrı listelemek, onun malzemesini, sınırını ve testini ayrı yazmak demektir. Bu ayrım yapılmazsa bir teklifte pano imalatı dahil görünürken diğerinde yalnız montaj kalabilir.

Pano ve ana dağıtım nasıl tanımlanır?

Ana dağıtım panosu, kat ya da tali panolar ve özel kumanda panoları ayrı kalemlerdir. Her biri için imalat mı, yalnız montaj mı, mevcut panoya ilave mi yapılacağı yazılır. Panonun görevini ve parçalarını elektrik panosu rehberinde; büyük binalarda dağıtımın kabloyla mı busbar kanalıyla mı yapılacağını busbar ve kablolu dağıtım farkı rehberinde bulabilirsiniz.

Bağcılar'ın Güneşli semtindeki bir spa ve havuz tesisinde anahtar teslim elektrik işlerinin içinde havuz kumanda panoları da vardı. Böyle özel kumanda panoları genel dağıtımdan ayrı satırda, kendi işlevi ve teslim tanıtımıyla tanımlanır.

UPS ve jeneratör beslemeleri neden ayrı satırdır?

Kesintisiz beslenmesi gereken yükler varsa UPS dağıtımı, projeye göre normal dağıtımdan ayrı bir hat ve pano düzeniyle planlanabilir; hangi yüklerin bu hatta olacağı keşifte belirlenir. Şebeke ile jeneratör arasındaki transferde kaynak kaybı, geri dönüş, kilitleme ve gecikme sırası kullanılan sisteme ve projeye göre doğrulanır; bu nedenle transfer işi kapsamda kendi satırıyla yazılır. Cihazın kendisini kesintisiz güç kaynağı rehberinde anlattık.

Topraklama, zayıf akım ve dış hatlar

Topraklama ve yıldırımdan korunma kendi malzemesi, ölçümü ve raporuyla ayrı bir kalemdir; temel bilgiler topraklama rehberinde. Data, telefon, kamera, yangın algılama ve anons gibi zayıf akım sistemleri farklı kablo, güzergâh ve test ister; bazı projelerde ayrı yüklenicilerle yürüdüğü için sınırı açık yazılmalıdır. İşletme otoparkındaki şarj noktaları da ticari şarj istasyonu altyapısı başlığında ayrı planlanan bir sistemdir.

Anahtar teslim taahhütte teslim kapsamı nasıl belirlenir?

Anahtar teslim, yüklenicinin işi keşiften devreye almaya kadar bütün olarak üstlenmesi ve işverene kullanıma hazır bir tesis devretmesidir. Bu ifade tek başına yetmez; neyin anahtar teslime dahil olduğu yazılmazsa taraflar aynı kelimeye farklı anlam yükler.

Kapsam metni üç soruya karşılık vermelidir: hangi işler yüklenicide, hangileri işverende ya da başka bir yüklenicide, ikisinin sınırı nerede? Kırım ve sıva onarımı, asma tavanın açılıp kapatılması, cihaz ve armatür temini, mekanik tesisatla ortak noktalar ve dağıtım şirketi başvuruları bu sınır sorularının örnekleridir.

Şantiye elektriği ve dağıtım şirketi işleri kimde?

Şantiye için geçici bağlantı gerekiyorsa AYEDAŞ'ın yeni bağlantı açıklaması, bu başvuruda elektrik projesinin ve kullanım amacının gerektirdiği izin belgesinin istendiğini belirtir; inşa hâlindeki yapılarda şantiye ve kalıcı bağlantı için yapı ruhsatı da belge listesindedir. Aynı açıklamaya göre başvuruyu kullanım yerinin maliki, tasarruf sahibi ya da onların yetkilendirdiği kişi yapar.

Tesisin gücü artacaksa da kapsam bunu karşılamalıdır. AYEDAŞ bölgesinde mesken dışı tesislerin bağlantı gücü %20'den fazla arttığında tadilat projesiyle 7 iş günü içinde başvuru istenir; BEDAŞ bölgesindeki koşul ayrıca kontrol edilir. Yüklenici bu dosyaları hazırlayıp takip edebilir; bunun kapsamda yazılı olması, işin ortasında 'kimin işi' tartışmasını önler.

Keşif sonucu teklife nasıl dönüşür?

Metraj, projede ve keşifte belirlenen işlerin miktar olarak çıkarılmasıdır: hangi kablodan ne kadar, hangi armatürden kaç adet, hangi panoda kaç çıkış. Malzeme şartnamesi ise bu kalemlerin cinsini ve kalite seviyesini tanımlar. İkisi birlikte yazıldığında farklı yüklenicilerin fiyatları aynı işe verilmiş olur.

Teklifleri karşılaştırırken yalnız toplam rakama bakmak yanıltır. Malzemenin cinsi, işçiliğin kapsamı, testlerin yapılıp raporlanıp raporlanmayacağı ve yazılı teslim bilgisi satır satır yan yana konmalıdır. Bu karşılaştırmanın ayrıntısını taahhüt teklifi, metraj ve şartname rehberinde, ustayı seçerken soracaklarınızı elektrikçi seçimi rehberinde bulabilirsiniz.

Keşifte görülemeyen durumlar da olur: tavan kapalıyken güzergâh, duvar içindeki eski bir hat ya da projede olmayan bir yük. Teklifte bu tür belirsiz kalemlerin nasıl ele alınacağı, ek işin hangi onayla başlayacağı ve nasıl fiyatlanacağı önceden yazılırsa iş ortasında durmaz.

Proje ve belgeler neden teslim kapsamına girer?

İşin sonunda elinizde kalan proje, yalnız onay için çizilmiş ilk proje değil, sahada gerçekte yapılanı gösteren güncel set olmalıdır. Uygulama sırasında güzergâh, pano yeri ya da hat dağılımı değişebilir; bu değişikliklerin işlendiği çizime as-built proje denir. Hazırlanışını ve etiketlemeyle ilişkisini as-built proje ve şantiye teslimi rehberinde anlattık.

İşyerleri için bunun somut bir sonucu var. ÇSGB'nin iş ekipmanları duyurusu, elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolünde tesisat projesinin arandığını ve tesisatın projesine uygunluğunun değerlendirildiğini belirtir. Projeyle saha uyuşmazsa bu değerlendirme zorlaşır; kontrolün kapsamını elektrik periyodik kontrolü rehberinde ayrıca ele aldık.

Uzun süren işlerde projenin geçerliliği de takvime girer. AYEDAŞ'ın soru-cevap sayfasında aktarıldığına göre, onaydan sonra tesise başlanıp başlama süresiyle birlikte 5 yıl içinde bitirilemeyen işlerde ilk onaylanan proje hükümsüz sayılır ve yeniden proje çizdirilir. Bu kural yarım kalan tesis içindir; kullanımdaki her binanın projesi bu sürede kendiliğinden geçersiz olmaz.

Devreye alma ve teslim planı nasıl kurulur?

Devreye alma, tesisatın enerjilendirilmeden önce ve sonra kontrol edilip çalıştırılarak işletmeye hazır hâle getirilmesidir. Teslim planı bu sürecin sırasını, hangi testin kimin tarafından yapılacağını ve kabulün neye göre verileceğini baştan yazar. Doğrulama adımlarını ve açık kalemlerin nasıl kapatıldığını elektrik tesisatı devreye alma rehberinde ayrıntılandırdık.

Teslimden sonra başlayan bakımın kaydı da planın parçası olmalıdır. 36 kV'a kadar kuvvetli akım tesislerini kapsayan Enerji Bakanlığı'nın bakım usul ve esasları, bakım yapılan tesisin, bakımın ne zaman ve kim tarafından yapıldığının, iş emirlerinin ve yapılan işlemlerin bir bütün olarak kayıt altına alınmasını ister. Aynı belge bakımın, yapılacak işle ilgili eğitimi ve sertifikası olan personelce yapılmasını öngörür. Bu bakım kaydı, işyerinin resmî periyodik kontrol raporunun yerine geçmez.

• Sahada yapılanı gösteren güncel proje setini isteyin.
• Yapılan test ve ölçümlerin sonuç kayıtlarını alın.
• Pano ve hat etiket listesini teslim dosyasına ekletin.
• Açık kalem listesini ve kapanış tarihlerini yazılı alın.
• Kullanılan malzemelerin listesini ve üretici belgelerini isteyin.
• Bakımı kimin, hangi kayıt düzeniyle yapacağını netleştirin.

AVM, fabrika ve hastane işlerinde keşif nasıl değişir?

AVM içindeki bir mağazada keşif, mağazanın kendi ihtiyacı kadar AVM yönetiminin teknik şartnamesine de bağlıdır; enerji alma noktası, pano yeri ve kontroller bu şartnameye göre şekillenir. Bu süreci AVM'de mağaza elektrik işleri rehberinde anlattık.

Fabrika ve endüstriyel tesislerde ağırlık güç planlamasına, ana dağıtıma ve uzun dağıtım hatlarına kayar; makine yerleşimi ve ileride eklenecek yükler keşfin girdisidir. Ayrıntıları fabrika ve endüstriyel tesis taahhüdü rehberinde bulabilirsiniz.

Hastanelerde mahal sayısı ve sistemler arası bağlantılar keşfi belirler: dağıtım, zayıf akım, anons ve yangın senaryosuna bağlı arayüzler projeye ve cihaza göre koordine edilir. Bu koordinasyonu ve teslim kapsamını hastane elektrik taahhüdü rehberinde ele aldık. İstanbul dışındaki proje bazlı işlerde keşfin ve kapsamın nasıl kurulduğunu Türkiye geneli elektrik taahhüt kapsamı rehberinde anlattık.

Bu konudaki işlerimiz

Halkalı · Küçükçekmece · Fotoğraflar: Nisan 2016

Projeden kesit: Halkalı'da Fevkalade restoranın anahtar teslim elektrik işleri

Halkalı'daki Fevkalade restoranın kuvvetli ve zayıf akım dahil anahtar teslim elektrik işlerinden kareler: salonda flaman ampullü sarkıtlar ve kafesli armatürler, bar tezgâhı ve vitrin aydınlatması, restoranın dağıtım panosu.

İşin tamamını inceleyin → — Projeden kesit: Halkalı'da Fevkalade restoranın anahtar teslim elektrik işleri

Güneşli · Bağcılar · Fotoğraflar: Ağustos 2017

Envoy Spa Güneşli Park: anahtar teslim elektrik ve havuz panoları

Projeden kesit: Envoy Spa Güneşli Park'ın anahtar teslim elektrik işleri ve havuz kumanda panoları

Envoy Spa Güneşli Park'ın kuvvetli akım, zayıf akım ve otomasyon dahil anahtar teslim elektrik işlerinden kareler: havuz sistemleri için sinyal lambalı, seçici anahtarlı ve acil durdurma butonlu kumanda panoları; sigorta, kontaktör ve frekans sürücülü dağıtım panoları.

İşin tamamını inceleyin → — Envoy Spa Güneşli Park: anahtar teslim elektrik ve havuz panoları

Kaynaklar

• AYEDAŞ açıklaması: AYEDAŞ Yeni Bağlantı, belge/enerji izni/güç değişimi
• Çalışma Bakanlığı açıklaması: ÇSGB — 23 Aralık 2025 iş ekipmanları değişiklik açıklaması
• AYEDAŞ açıklaması: AYEDAŞ SSS, sayaç/yeni bağlantı/endeks açıklamaları
• Enerji Bakanlığı belgesi: ETKB — Elektrik Kuvvetli Akım Tesislerinde Uygulanacak Bakım Usul ve Esasları