Ticari şarj istasyonu altyapısı, otel, AVM, fabrika ya da filo otoparkında birden çok şarj noktasının aynı anda güvenle çalışması için kurulan besleme, pano ve koruma düzenidir. Kurulumdan önce tesisin görünür gücü, pano ve trafo kapasitesi, kompanzasyon ve harmonik durumu incelenir. Güç yetmiyorsa güç artırımı başvurusu ya da dinamik yük yönetimi gündeme gelir.
- Kaç noktanın aynı anda ne güçte çalışacağı, altyapı hesabının başlangıcıdır.
- Güç artırımı dağıtım şirketine başvuruyla yürütülür; gereken proje ve belgeleri dağıtım şirketi belirler.
- Yeni yük, reaktif dengeyi ve harmonik düzeyini değiştirebilir.
- Kaçak akım koruma tipi şarj cihazının üretici şartlarına göre seçilir.
Ticari şarj istasyonu konut tipinden nasıl ayrılır?
Evde kullanılan duvar tipi ünite, tek bir aracı park süresi boyunca şarj etmeye göre seçilir. Otel, AVM, fabrika ya da filo otoparkında ise birden fazla şarj noktası aynı anda çalışabilir ve tesisin diğer yükleriyle aynı beslemeyi paylaşır. Konut tarafındaki seçimleri evde elektrikli araç şarjı rehberinde, şarjla ilgili diğer başlıkları elektrik rehberi içinde bulabilirsiniz.
Bu yüzden işletmeye şarj noktası eklemek, tesisin ana dağıtım düzenini doğrudan etkiler. Şarj noktaları sıradan bir priz hattına bağlanmaz; kendi koruması olan ayrı bir besleme ister ve besleme kablosu güzergâha göre yeraltından ya da kablo tavasından, hesaplanan kesitte çekilir. Ticari şarj istasyonu kurulumu hakkında bilgi ve teklif için şarj istasyonu kurulum hizmeti sayfasına bakabilirsiniz.
| Konu | Konut tipi şarj | Ticari şarj |
|---|---|---|
| Yük profili | Tek araç, tek nokta | Birden çok nokta, eşzamanlı çalışma |
| Besleme | Ev panosundan ayrı bir hat | Tesisin ana dağıtımından ayrı besleme, gerekirse ayrı tali pano |
| Kapasite kararı | Daire ya da bina bağlantı gücü | Trafo, ana pano ve tesisin diğer yükleriyle birlikte |
| Yönetim | Bireysel kullanım | Dinamik yük yönetimi ve ağ üzerinden izleme seçeneği |
Halka açık şarj hizmeti ayrı bir konu mu?
Evet. Şarj hizmetini kendi personeline ya da misafirine sunan bir tesis ile halka açık, ücretli şarj hizmeti veren işletmeci farklı yükümlülüklerle karşılaşabilir; işletmecilikle ilgili şartlar yürürlükteki mevzuata göre ayrıca değerlendirilir. Altyapı tarafında ise belirleyici olanlar her iki durumda da besleme, pano, koruma, kapasite ve projedir.
Ticari şarj istasyonu altyapısı için mevcut kapasite nasıl incelenir?
İnceleme, tesisin mevcut tüketimi ve en yüksek yükünün belirlenmesiyle başlar. Schneider Electric'in güç faktörü tanımı, elektrik ekipmanının anma seçiminin dayanağının görünür güç (kVA) olduğunu belirtir. Trafonun kapasitesi bu yüzden kVA ile değerlendirilir; pano ve hatlarda ise anma akımına bakılır.
Ardından eklenecek şarj gücü hesaplanır. Örneğin 400 V üç fazlı hatta 32 A çeken bir şarj noktasının görünür gücü yaklaşık 22,2 kVA eder (S = √3 × U × I); güç faktörü 1 kabul edilirse bu yaklaşık 22,2 kW demektir. Aynı 400 V ve 32 A varsayımıyla dört nokta birlikte çalışırsa toplam yaklaşık 88,7 kVA eder. Kaç noktanın gerçekten aynı anda çalışacağı, bu toplamın ne kadarının hesaba katılacağını belirler.
Mevcut kapasite yeterliyse besleme güzergâhı, pano ve koruma elemanları tasarlanır. Kendi trafosu olan işletmelerde trafo ile ana panonun ek yükü taşıyıp taşıyamayacağı ayrıca incelenir. Besleme ve pano işleri hakkında bilgi ve teklif için elektrik taahhüt hizmeti sayfasına bakabilirsiniz.
- Elektrik projesini, tek hat şemasını ve ana şalter etiketindeki bilgileri hazırlayın; pano kapağını açmayın.
- Son on iki ayın faturalarını ve sözleşme gücünüzü bir araya getirin.
- Kaç şarj noktası istediğinizi ve bunların aynı anda kullanılıp kullanılmayacağını belirleyin.
- Şarj noktalarının otoparktaki yerini ve ana elektrik odasına uzaklığını kabaca işaretleyin.
Tesisin gücü yetmiyorsa hangi seçenekler var?
Mevcut güç yeni şarj noktalarına yetmiyorsa iki yol öne çıkar. İlki, dağıtım şirketine başvuruyla güç artırımı yapmaktır; İstanbul'daki başvuru adımları BEDAŞ ve AYEDAŞ işlemleri rehberinde anlatılıyor.
Güç artırımının altyapı işleriyle birlikte yürüdüğünü Halkalı'daki bir site otoparkı işi gösterir. Ocak 2026'da otoparka istasyon konmadan önce BEDAŞ'a güç artırımı projesi sunuldu ve başvuru sonuçlanana dek izlendi. Aynı işte ana panodan otoparka giden kablo toprak altından döşendi, sayaç panosunun koruma grupları da projeye göre değiştirildi; istasyon devreye alındıktan sonra iş sorunsuz teslim edildi. Site otoparklarına özgü hazırlık apartman ve site otoparkında şarj noktası rehberinde ele alınıyor.
İkinci yol, gücü mevcut kapasite içinde şarj noktaları arasında paylaştıran yük yönetimidir. ABB'nin Terra AC kurulum belgesine göre bu modelde yük yönetimi, bağlantıyı paylaşan cihazların toplam akım ihtiyacının bağlantı kapasitesini aşmamasını sağlar; anlık talep yüksekken cihaz çıkış akımını kısar ve bunun için akıllı sayaç gibi ek donanım gerekebilir. Sistemlerin genel mantığı çoklu şarjda dinamik yük yönetimi rehberinde ayrıntılı; güç artırımı ile yük yönetimi arasındaki karar araçların şarj ihtiyacına ve tesisin yük profiline bağlıdır.
Şarj istasyonları kompanzasyonu ve reaktif bedeli nasıl etkiler?
Yeni bir yük devreye girdiğinde tesisin aktif ve reaktif enerji dengesi değişebilir. Güç faktörü, aktif gücün görünür güce oranıdır; mevcut kompanzasyon sistemi eski yük profiline göre kurulmuşsa yeni duruma uyumu gözden geçirilir. Konunun temeli kompanzasyon rehberinde anlatılıyor.
Reaktif tarifenin kapsamı kurulu güce ve kullanıcı türüne bağlıdır. EPDK'nin tarife uygulama usul ve esasları, mesken, aydınlatma ve tek fazlı tüketicilere ve kurulu gücü 15 kW'a (dahil) kadar olan kullanıcılara reaktif enerji tarifesi uygulanmayacağını belirtir. Kapsamdaki kullanıcılar için aynı metin, kurulu gücü 50 kVA altında ve üstünde olanlara farklı endüktif ve kapasitif sınırlar koyar.
Reaktif tarifeye tabi bir tesiste kompanzasyon devrede değilse oranlar aşılabilir ve faturaya reaktif bedel yansıyabilir. Eylül 2026'da Ayazağa'da bir kafe her ay reaktif ceza ödüyordu; kafedeki kompanzasyon panosu vardı ama devre dışı bırakılmıştı. Pano ile sayaç panosu arasına yeni kablo çekilip pano devreye alındı, elemanları ayrı ayrı test edildi ve reaktif güç kontrol rölesine gerekli ayarlar girildi. İki fatura dönemi uzaktan takip edildi; reaktif ceza oluşmadı.
DC hızlı şarj cihazları şebekede harmonik yaratır mı?
DC şarj cihazları şebekeden aldıkları alternatif akımı güç elektroniğiyle doğru akıma çevirir; bu yüzden şebekeye harmonik akım verebilirler. Düzeyi cihazın tasarımına bağlıdır ve ölçümle belirlenir. Schneider Electric'in harmonik sorunları açıklaması, harmoniklerin akım ve gerilim dalga şeklini sinüsten uzaklaştırdığını ve kondansatörlerin harmonik gerilim bileşenlerine özellikle duyarlı olduğunu belirtir.
Kompanzasyon panosu bulunan bir tesiste bu durum ayrıca önem taşır. Harmonik ölçümünde gerek görülürse kondansatör gruplarıyla seri bağlanan filtre reaktörleri kullanılabilir; ENTES'in harmonik filtre reaktörleri sayfası bu reaktörlerin kondansatör empedansını harmonik akımlara karşı artırmak için kullanıldığını anlatır. Her harmonik sorunu aynı filtreyle çözülmez; seçim ölçüme ve projeye göre yapılır.
Harmonikli ortamda güç faktörü nasıl okunur?
Harmonik bulunan bir tesiste toplam güç faktörü ile temel bileşenin cos φ değeri farklı sonuçlar verebilir. Schneider Electric'in harmonik göstergeleri açıklaması, toplam güç faktörünün gerilim ve akım dalga bozulmasını içerdiğini ve yalnız temel bileşene ait cos φ ile karıştırılmaması gerektiğini vurgular. Bu yüzden ölçümde ikisini ayırabilen bir analizör kullanılır.
Şarj noktalarında koruma düzeni nasıl kurulur?
Her şarj noktasının besleme hattı kendi aşırı akım korumasıyla korunur; aşırı yük ve kısa devrenin nasıl ayrıldığı sigortanın atma nedenleri rehberinde anlatılıyor. Kaçak akım koruması ise insanları ve tesisi farklı bir riske, kaçağa karşı korur; aşırı akımda açmaz.
Kaçak akım koruma tipi, şarj cihazının kendi koruma özelliklerine, üretici şartlarına ve projeye göre seçilir. Örneğin ABB'nin Terra AC kurulum belgesi, bu model için önünde en çok 30 mA anma kaçak akımlı A tipi bir koruma cihazını yeterli sayar; çünkü cihazın içinde 6 mA üstü doğru akım kaçağını izleyen bir devre vardır. Bu koşul o modele aittir; başka bir cihazda tip, kendi belgesine göre belirlenir.
Temel çalışma ilkesi kaçak akım rölesi rehberinde anlatılıyor. Koruma düzeninin bir parçası da topraklama sisteminin uygun olmasıdır.
Otel ve AVM şarj istasyonu kurulumunda proje adımları nelerdir?
Süreç sahadaki elektrik keşfiyle başlar. Sayaç panosunun durumu, otopark ile ana besleme noktası arasındaki mesafe ve elektrik panosu üzerindeki mevcut şalter grupları incelenir; kapasite yetmiyorsa güç artırımı süreci planlanır.
Ardından elektrik projesi hazırlanır. Projede kablo kesitleri, kısa devre hesapları, koruma elemanları ve topraklama düzeni belirlenir; çok noktalı ve filo uygulamalarında eşzamanlılık varsayımı da projeye yazılır. Elektrik projesi hakkında bilgi ve teklif için proje ve danışmanlık hizmeti sayfasına bakabilirsiniz.
Saha uygulamasından sonra sistem test edilip devreye alınır. Temmuz 2026'da Esenyurt'ta bir AVM otoparkındaki şarj istasyonu işinde istasyonun kurulumu ve montajı yapıldı, bağlantıları tamamlandı; testleri yapılıp devreye alındı.
Bu konudaki işlerimiz
Halkalı sitede şarj istasyonu: güç artırımı ve yeraltı hattı
Halkalı'da sitede elektrikli araç şarj istasyonu: güç artırımı, BEDAŞ süreci ve yeraltı hattı
Site otoparkına elektrikli araç şarj istasyonu kuruldu. Güç artırımı için BEDAŞ'a proje çizilip başvuru yapıldı; bina ana panosundan otoparka projeye uygun kesitte kablo yeraltından çekildi, sayaç panosundaki sigorta ve kaçak akım grupları yenilendi. Projeden kuruluma tüm süreç tek elden yürütüldü.
İşin tamamını inceleyin → — Halkalı sitede şarj istasyonu: güç artırımı ve yeraltı hattı
Ayazağa'da kafede her ay reaktif ceza: devre dışı kompanzasyon panosu devreye alındı
İşletme her ay reaktif ceza ödüyordu; kompanzasyon panosu vardı ama devre dışıydı. Sayaç endekslerinde reaktif oran yaklaşık %48'e çıkmıştı. Panoya sayaç panosundan yeni kablo çekildi, tüm elemanlar test edildi, reaktif güç rölesinin ayarları girildi; şu an reaktif ceza yok.
İşin tamamını inceleyin → — Ayazağa'da kafede her ay reaktif ceza: devre dışı kompanzasyon panosu devreye alındı
Akbatı AVM otoparkına Tesla şarj istasyonu kurulumu
Esenyurt'ta Akbatı AVM otoparkında Tesla marka elektrikli araç şarj istasyonunun kurulumu, montajı, testleri ve devreye alınması yapıldı.
İşin tamamını inceleyin → — Akbatı AVM otoparkına Tesla şarj istasyonu kurulumuSık sorulan sorular
Otelime şarj istasyonu kurmak için mevcut trafom yeterli mi?
Yerinde keşif olmadan söylenemez. Tesisin en yüksek tüketimi, trafo ve ana pano kapasitesi, eklenecek şarj gücü ve kaç noktanın aynı anda çalışacağı birlikte değerlendirilir. Kapasite yetmiyorsa güç artırımı ya da şarj gücünü mevcut sınır içinde paylaştıran yük yönetimi seçenekler arasındadır.
AVM otoparkına kurulan şarj üniteleri kompanzasyon cezasını etkiler mi?
Etkileyebilir. Yeni yük tesisin aktif ve reaktif enerji dengesini ve harmonik düzeyini değiştirebilir. Bu yüzden kompanzasyonun kurulumdan sonraki faturalarda izlenmesi ve gerekirse yeniden ayarlanması önerilir. Sonuç tesisin yük profiline ve kompanzasyon sisteminin durumuna bağlıdır.
Filo şarj istasyonlarında elektrik altyapısı nasıl projelendirilir?
Araç sayısı, araçların otoparkta kalma süresi ve günlük şarj ihtiyacı üzerinden kaç noktanın aynı anda ne güçte çalışacağı hesaplanır. Bu eşzamanlılık varsayımı trafo, ana pano ve kablo seçiminin temelidir. Yük yönetimi birlikte planlanırsa aynı altyapıya daha fazla şarj noktası bağlanabilir.
Ticari şarj cihazları için ayrı bir pano gerekir mi?
Tesisin projesine göre değerlendirilir. Çoklu şarj noktası olan tesislerde ayrı bir tali pano; koruma seçiciliği, bakımda bağımsız ayırma ve yük yönetimi elemanlarının yerleşimi açısından avantaj sağlayabilir. Tek noktalı küçük bir kurulumda ise mevcut panodan ayrı korumalı bir hat yeterli olabilir.
Ticari AC ve DC şarj altyapısı arasındaki fark nedir?
AC şarjda alternatif akımı doğru akıma çeviren devre aracın içindedir; istasyon aracı korumalı biçimde besler. DC şarjda bu dönüşüm istasyonun içinde yapılır, araca doğrudan doğru akım verilir. DC istasyon güç elektroniği içerdiği için daha yüksek güç, ayrı besleme ve harmonik değerlendirmesi gerektirebilir.
Kaynaklar
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Definition of Power Factor
- EPDK düzenlemesi: EPDK — Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar — Son Hali
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Harmonics and capacitor stress
- ENTES ürün belgesi: ENTES — Harmonik Filtre Reaktörleri
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Harmonic distortion indicators, power factor
- ABB teknik rehberi: ABB E-Mobility — Terra AC Installationsanleitung (Rev. C, 2022)
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında