Hırsız alarm sistemi nasıl seçilir? Kablolu ve kablosuz

Kısa cevap

Hırsız alarm sistemi seçerken önce altyapıya bakın: kablo çekilebilen ya da tadilattaki mekânda kablolu, bitmiş ve kablo güzergâhı zor yerde kablosuz sistem öne çıkar. Ardından dedektör türünü ve yerini, evcil hayvan durumunu, panelin bildirim yolunu ve akü desteğini netleştirin. Telefondan yönetilecekse parola ve ağ güvenliği de seçimin parçasıdır.

Kablolu ve kablosuz elemanlar, panel destekliyorsa aynı sistemde birlikte kullanılabilir.
Hareket dedektörünün yeri, modelin föyündeki montaj sınırlarına göre seçilir.
Evcil hayvan uyumu, hayvan yükseğe çıktığında geçerliliğini yitirebilir.
İnternet ya da elektrik kesildiğinde bildirimin hangi yoldan gideceği baştan sorulur.

Hırsız alarm sistemi hangi parçalardan oluşur?

Hırsız alarmı, kapı, pencere ya da odadaki izinsiz girişi algılayıp sizi ve çevrenizi uyaran bir zayıf akım sistemidir. Merkezinde alarm paneli bulunur: dedektörlerden gelen sinyali toplar, sistemin kurulu olup olmadığına göre karar verir, sireni çalıştırır ve bildirim gönderir. Alarm, kamera, data ve diafon gibi altyapıların genel planını zayıf akım sistemleri rehberinde bulabilirsiniz.

Panele bağlanan elemanlar görevlerine göre ayrılır. Hareket dedektörü odadaki hareketi, manyetik kontak kapı ya da pencerenin açılmasını algılar. Tuş takımı ya da kumanda sistemi kurup kapatmanızı sağlar; iç ve dış siren sesli uyarı verir. Panelle birlikte kullanılan akü, şebeke kesildiğinde sistemi bir süre ayakta tutar; bu sürenin ne kadar olacağı panele ve akünün durumuna bağlıdır.

Bir kavramı baştan ayırmak işinizi kolaylaştırır. Sabotaj (tamper) kontağı, dedektörün, sirenin ya da panelin kapağı açıldığında veya yerinden söküldüğünde panele haber veren güvenlik kontağıdır. Hırsız alarm paneli, yangın algılama panelinin yerine geçmez; yangın algılama sistemi kendi paneli, hattı ve elemanlarıyla ayrı planlanır.

Kablolu mu, kablosuz mu: hangisi altyapınıza uyar?

Kablolu sistemde dedektörler panele kendi kablolarıyla bağlanır; haberleşme ve dedektörün enerjisi bu hat üzerinden gelir. Kablolar boru ya da kanal içinden, duvar içinden veya asma tavan üstünden geçirilebildiği için yeni yapı ve tadilat aşamasındaki mekânlar bu seçime uygundur. Bitmiş bir dairede ise yeni kablo güzergâhı duvar kırmak ya da görünür kanal kullanmak anlamına gelebilir.

Kablosuz sistemde dedektörler panelle radyo sinyaliyle haberleşir ve enerjisini kendi pilinden alır. Kurulum duvar kırmadan yapılabildiği için bitmiş ve kullanılan mekânlarda pratiktir; karşılığında pil durumunun izlenmesi ve sinyalin her noktaya ulaşıp ulaşmadığının yerinde denenmesi gerekir. Bazı paneller kablolu ve kablosuz elemanları birlikte kabul eder; paneliniz bunu destekliyorsa kablonun kolay gittiği yerde kablolu, zor yerde kablosuz eleman kullanabilirsiniz.

Ölçüt	Kablolu sistem	Kablosuz sistem
Uygun olduğu mekân	Yeni yapı, tadilat ya da kablo güzergâhı hazır mekân	Bitmiş, kullanılan ve duvar kırılmak istenmeyen mekân
Dedektörün enerjisi	Panelden, kendi kablosuyla gelir	Dedektörün kendi pilinden gelir
Kurulumda belirleyici olan	Kablo güzergâhı ve boru ya da kanal düzeni	Panel ile dedektör arasındaki sinyalin yerinde denenmesi
Bakımda izlenen	Bağlantı noktaları ve kablo hasarı	Pil durumu ve sinyal uyarıları
Sonradan eleman eklemek	Yeni kablo güzergâhı gerektirebilir	Panelin desteklediği eleman kapasitesiyle sınırlıdır

Duvar ve döşeme kablosuz bağlantıyı nasıl etkiler?

Radyo sinyali duvar, döşeme ve bölmelerden geçerken zayıflayabilir; ne kadar zayıflayacağı malzemeye, mesafeye ve cihazın kendisine bağlıdır. Bu yüzden kablosuz bir dedektörün yeri kâğıt üzerinde değil, montajdan önce panelle iletişimi denenerek kesinleşir. Arada ayrı bir kat, kalın bir perde duvar ya da metal bir dolap kalıyorsa bu deneme daha da anlam kazanır.

Panel ya da iletişim modülü evin Wi-Fi ağına bağlanacaksa aynı mantık ağ tarafında da geçerlidir: TP-Link'in kablosuz yerleşim notu, duvar, döşeme ve bölmeleri Wi-Fi yayılımını etkileyen fiziksel engeller arasında sayar. Panelin durduğu noktada Wi-Fi zayıfsa bildirimler gecikebilir ya da hiç ulaşmayabilir; kapsama sorunu için Wi-Fi kapsama ve erişim noktası planlaması ayrı bir iştir.

Hangi dedektör nereye konur?

Hareket dedektörü (PIR), odadaki ısı yayan bir cismin hareketini kızılötesi ışınımdaki değişimden algılayan dedektördür. Koridor, salon ya da giriş gibi izinsiz giren birinin geçmek zorunda kalacağı yerlere konur ve görüş alanının kapı ile pencereyi kapsaması hedeflenir. Manyetik kontak ise kapı ya da pencere açıldığı anda uyarı verdiği için siz evdeyken yalnız dış kabuğu koruyan kurulum düzeninde de işe yarar.

Dedektörün yeri, tipi kadar sonucu etkiler. Örneğin Bosch'un RF940U evcil hayvan dostu PIR dedektör föyü, bu modelin dış ortama ya da doğrudan güneş ışığı alan bir yere monte edilmemesini belirtir. Başka modellerin sınırları kendi föylerinde yazar; güneş alan cam karşısı ve dış mekân, model seçilmeden önce konuşulması gereken yerlerdir.

Evcil hayvanlar alarmı tetikler mi?

Evcil hayvan uyumlu (pet-immune) dedektör, belirli bir büyüklüğün altındaki hayvanın hareketini alarm saymayacak biçimde tasarlanmış hareket dedektörüdür. Bu uyumun sınırı, dedektörün modeline ve hayvanın hareket ettiği yüksekliğe bağlıdır. Koltuğa, rafa ya da dolabın üstüne çıkan bir kedi, dedektörün üst algılama bölgesine girdiğinde bu uyumun dışında kalabilir.

Bu yüzden seçimde hayvanın büyüklüğü kadar evdeki alışkanlığı da konuşulur: geceleri hangi odalarda dolaştığı, yükseğe çıkıp çıkmadığı. Hayvanın serbest dolaştığı alanı hareket dedektörü yerine kapı ve pencere kontaklarıyla korumak da bir seçenektir. Kurulumdan sonra yine de yanlış alarm oluyorsa olası nedenleri sürekli çalan alarmın nedenleri rehberinde ayrı ayrı ele aldık.

Panel, siren ve bildirim seçiminde neye bakılır?

Panel seçiminde ilk soru, bugün ve ileride bağlanacak elemanların panelin kapasitesine sığıp sığmadığıdır. Zon, panelin bir dedektörü ya da dedektör grubunu ayrı tanıdığı bölgedir; zonlar ayrıntılı ayrıldığında alarm geldiğinde hangi odanın tetiklendiği net anlaşılır. Kablolu ve kablosuz elemanları birlikte kullanacaksanız panelin bunu desteklemesi gerekir.

Bildirim tarafında panelin desteklediği iletişim yolları modele göre değişir: ağ bağlantısıyla telefon uygulamasına bildirim, mobil hat modülüyle arama ya da mesaj, bir izleme merkezine aktarım gibi. Tek bir yola bağlı sistem, o yol kesildiğinde sessiz kalabilir. Bu yüzden internet ya da elektrik kesildiğinde bildirimin size nasıl ulaşacağını seçim aşamasında sorun.

Dış siren ve dış ortama konacak her eleman, ıslanmaya ve güneşe karşı uygun muhafaza ister. Koruma sınıfı (IP), cihazın toza ve suya karşı korunma derecesini gösteren koddur; Schneider Electric'in IP koruma derecesi açıklaması, IP20'nin suya karşı koruma sağlamadığını belirtir. Dışarıya konacak elemanın koruma sınıfını ve dış ortama uygunluğunu ürün belgesinden kontrol ettirin.

Telefondan yönetilen alarm nasıl güvenli tutulur?

Telefondan kurup kapatılabilen alarm, ev ağınıza bağlı bir cihazdır; güvenliği kapıdaki kilit kadar ağdaki ayarlara da bağlıdır. İlk kurulumda varsayılan kullanıcı adı, parola ve panel kodlarının değiştirilmesi, uygulamaya erişecek kişilerin tek tek tanımlanması bu güvenliğin temelidir. Ayrılan bir çalışanın ya da kaybolan bir telefonun erişimi gecikmeden kapatılabilmelidir.

Ağ üzerinden yapılan ayarlarda bağlantının şifreli olması gerekir. Örneğin Axis'in M7104 video kodlayıcı kılavuzu, parola ve diğer hassas ayarların ağ üzerinden HTTPS ile yapılmasını belirtir; bu bir ağ cihazı örneğidir, ilke alarm paneli ve iletişim modülü için de geçerlidir. Uzaktan erişimin hangi yöntemle kurulduğunu ve kimlerin yetkili olduğunu kurulumu yapan ekipten yazılı olarak isteyin.

Varsayılan kullanıcı adı, parola ve panel kodu ilk kurulumda değiştirildi mi?
Uygulamaya erişebilen kişilerin listesi güncel mi?
Telefonunuz kaybolursa erişimi kimin, nasıl kapatacağı belli mi?
Panel ve uygulama güncellemelerini kimin takip edeceği konuşuldu mu?

Alarm akıllı ev sistemine bağlanabilir mi?

Bağlanabilir; ancak bu, kullanılan ürünlerin ve haberleşme yöntemlerinin uyumuna bağlıdır. Alarm kurulduğunda ışıkların kapanması ya da kapı açıldığında bir senaryonun çalışması gibi istekler, akıllı ev sistemi ile alarm panelinin birbirini tanımasını gerektirir. Alarmın asıl görevi olan algılama ve uyarı, akıllı ev uygulaması ya da internet çalışmadığında da kendi başına sürmelidir.

Kablolu bina otomasyonunda KNX bina otomasyonu kullanılacaksa altyapı ayrıca planlanır: KNX'in iletim ortamları sayfası, KNX TP cihazlarını bağlayan bükümlü çift kablonun bir KNX güç kaynağıyla beslenmesi gerektiğini belirtir. Alarmla birlikte düşünülen senaryolar akıllı ev ve otomasyon işinin kapsamında ele alınır.

Kurulumdan sonra bakım ve servis nasıl yürür?

Alarm, kurulduğu gün doğru çalışsa bile zamanla değişen koşullara uyum ister. Pil ve akü yaşlanır, odaya yeni bir dolap ya da perde gelir, bir dedektörün görüş alanı kapanır. Panelin verdiği pil, sabotaj ya da arıza uyarılarını susturup geçmek yerine nedenini buldurmak gerekir; aksi halde gerçek bir girişte o dedektör sessiz kalabilir.

Masal Elektrik olarak 1994'ten beri İstanbul'da çalışıyoruz ve İstanbul'un 39 ilçesinde servis veriyoruz. Hırsız alarmlarında kurulum, bakım, servis, arıza ve onarım işini kamera ve güvenlik sistemleri hizmetimiz kapsamında yapıyoruz. Panel şifresi, reset kodu ya da sabotaj hattıyla ilgili işlemleri telefonda tarif etmiyoruz; bu işler yerinde yapılır.

Kamerayla birlikte planlanacak bir kurulumda kablo güzergâhı, ağ cihazları ve enerji ihtiyacı tek seferde düzenlenebilir. Bu ortak altyapının kararları için kamera sistemi kurulumu rehberine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kablosuz alarm dedektörünün pili ne zaman biter?

Pil ömrü dedektörün modeline, pil tipine ve ne kadar tetiklendiğine bağlıdır; tek bir süre söylemek doğru olmaz. Panel ya da uygulama pil zayıfladığında uyarı veriyorsa bu uyarıyı ertelemeden servise iletin. Bazı modellerde pil değişimi için kapak açıldığında sabotaj uyarısı da devreye girer.

Elektrik kesilince alarm çalışmaya devam eder mi?

Panel aküyle donatılmışsa şebeke kesildiğinde bir süre çalışmaya devam eder; bu süre akünün durumuna ve panelin yüküne bağlıdır. Bildirim internet üzerinden gidiyorsa modem de enerjisiz kalacağı için bildirim yolu ayrıca düşünülür. Akünün yaşlanıp yaşlanmadığı periyodik bakımda kontrol edilir.

Mevcut kablolu alarma kablosuz dedektör eklenebilir mi?

Panel kablosuz elemanları doğrudan destekliyorsa ya da uyumlu bir kablosuz genişleme modülü takılabiliyorsa eklenebilir. Bu, kablo çekmenin zor olduğu bir odayı sisteme katmanın pratik bir yoludur. Eklenen dedektörün sinyalinin panele ulaştığı yerinde denenir ve yeni dedektör panelde ayrı bir zon olarak tanımlanır.

Alarm ve kamera birlikte mi kurulmalı?

İkisi farklı işler görür: alarm izinsiz girişi algılayıp uyarır, kamera görüntü kaydeder. Birlikte planlandığında altyapı tek seferde kurulur ve bazı sistemlerde alarm anında ilgili kameranın görüntüsüne hızlı ulaşılabilir. Kamera tarafındaki seçimler için güvenlik kamerası seçimi rehberine bakabilirsiniz.

Hırsız alarm paneli yangın alarmı yerine kullanılabilir mi?

Bazı hırsız alarm panellerine duman dedektörü bağlanabilse de bu, bir yangın algılama sisteminin yerine geçmez. Yangın algılamada dedektör tipi, yerleşimi ve panel kendi kurallarıyla seçilir. Evde tek başına çalışan ya da panele bağlı dedektör farkını duman dedektörü rehberinde anlattık.

Kaynaklar

Gökhan Ateşalp

Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı

Masal Elektrik hakkında