Gizli ışık yapımı, ışık kaynağının doğrudan görünmediği, ışığın tavan ya da duvara yansıyarak yayıldığı bir aydınlatma uygulamasıdır. Alçıpan nişlere ya da lineer profillere yerleştirilen LED'in sürücüsü ürün belgesine göre seçilir ve havalanan, ulaşılabilir bir yerde kalır. Sürücüye erişim için planlama aşamasında bakım kapağı bırakılır.
- Profil ve difüzör ışığı yumuşatır; ısınma koşulları ürün belgesinde yazar.
- Sürücülere erişim için bakım kapağı bırakılır.
- Sabit akım ve sabit gerilim sürücüleri farklıdır.
- Islak alanlarda uygun IP koruma sınıfı seçilir.
Alçıpan asma tavan nişleri nasıl planlanır?
Gizli ışıklandırma, tavan ya da duvar yüzeyine çarpan yansımayla mekânı aydınlatır. Alçıpan nişlerin içine yerleştirilen şerit LED ya da lineer armatürler ışığı dolaylı olarak yayar. Aydınlatma uygulamaları hakkında bilgi ve teklif için aydınlatma çözümleri sayfasına bakabilirsiniz.
Başarılı bir asma tavan tasarımı için doğru altyapı hazırlığı gerekir. Tavan boşluğunda kablo çekim yolları ve enerji noktaları önceden belirlenir. Aydınlatma planlama rehberi ilkelerine uygun şekilde, mekânın aydınlık düzeyi ihtiyacına göre lümen değeri ve yerleşim aralıkları hesaplanır.
Lineer aydınlatma montajı ve profillerin işlevi
Lineer aydınlatmada şerit LED alüminyum bir profilin içine yerleştirilebilir. Profil şeridi düz ve sabit tutar, difüzör kapağıyla ışığı yumuşatır. Şeridin ısınma koşulları ve profil gerekip gerekmediği ürün belgesinde yazar.
Sıva altı, sıva üstü ya da sarkıt uygulanabilen profiller farklı mekânlara uyar. Aralık 2025'te Sarıyer'in Tarabya semtindeki bir ofiste sarkıt lineer armatürlerle ofis aydınlatması uygulandı.
| Özellik | Çıplak şerit LED | Alüminyum profilde LED |
|---|---|---|
| Montaj | Yüzeye doğrudan yapıştırılır | Profilin içinde düz ve sabit durur |
| Isınma | Isı şeritte ve yapıştırıldığı yüzeyde kalır | Profil ısının yayılmasına yardım edebilir; koşul ürün belgesinde |
| Işık dağılımı | LED noktaları görünebilir | Difüzörle daha yumuşak yayılır |
Gizli aydınlatma tesisatı için LED sürücü ve güç kaynağı seçimi
LED şeritlerin ihtiyaç duyduğu enerji, şebeke gerilimini dönüştüren sürücüler aracılığıyla sağlanır. Şeridin sabit akım mı sabit gerilim mi gerektirdiği ürün etiketinde yazar ve sürücü buna göre seçilir; sürücü seçiminin ayrıntısı LED şerit trafo seçimi rehberindedir.
Sürücünün gücü, bağlanan şeridin toplam tüketimine göre seçilir. Yanlış değerde bir ürün ışıkta dalgalanmaya ya da sürücünün aşırı ısınmasına yol açabilir. Hattın koruması ise devrenin özelliklerine göre usta tarafından değerlendirilir.
Dimmer anahtarlarla ışık ayarı ve faz kesme uyumu
Işık şiddetini ayarlamak için dimmer kullanılabilir; ancak her LED devresi her dimmerle uyumlu çalışmaz. Dimmerin, sürücünün ve şeridin aynı kontrol türünü desteklemesi gerekir.
Faz kesme (TRIAC) gibi kontrol türleri ve titreşimin olası nedenleri dimmer LED uyumu rehberinde anlatılır. Gizli ışıkta dimmer istenecekse bu karar sürücü seçilmeden önce verilmelidir.
Renk sıcaklığı, tasarımlar ve ıslak hacimlerde koruma
Aydınlatma projelerinde ürünlerin çalışma ortamı ve yaydığı ışık tonu tasarımın bütünlüğünü etkiler. Seçilen malzemenin çevresel etkilere dayanımı, doğru sonuç almak için önceden tasdik edilir.
Renk sıcaklığı ve RGB tasarımları
Işığın tonunu tanımlayan renk sıcaklığı, Philips'in renk sıcaklığı açıklamasına göre Kelvin (K) birimiyle belirtilir; ayrıntısı renk sıcaklığı rehberindedir. Nisan 2026'da Kağıthane'nin Gültepe semtindeki bir dairede 24 V RGB LED ve profillerle tasarımsal aydınlatma uygulandı.
Banyo ve teraslarda koruma sınırı
Gizli ışık banyo gibi nemli bir alanda planlanıyorsa ürünün suya ve toza karşı koruma derecesi (IP kodu) önem kazanır. Schneider Electric'in IP koruma derecesi açıklaması, IP20'nin suya karşı koruma sağlamadığını belirtir. Nemli alanda kullanılacak şerit, profil ve sürücünün koruma derecesi o alana uygun seçilir; ayrıntı IP koruma sınıfı rehberindedir.
Tavan boşluğundaki trafolara müdahale kapağı bırakmak
Alçıpan tavanın içine gizlenen sürücülerin zamanla kontrol edilmesi ya da değiştirilmesi gerekebilir. Kapatılmış tavanı kırmadan ulaşabilmek için sürücülerin yanına menteşeli ya da mıknatıslı bir bakım kapağı bırakılır.
Sürücünün konacağı boşluğun havalanması ve ortam sıcaklığı ürün belgesindeki koşullara uygun olmalıdır. Yeni çekilen hatların koruma iletkeni bağlantıları da bu aşamada tamamlanır.
- Asma tavanda sürücü değişimine imkân veren kapak tasarımı.
- Profillerin ısı transferini sağlayacak doğru yüzey montajı.
- Güç kaynaklarının aşırı neme maruz kalmayacağı temiz montaj alanı.
Gizli ışık yapımı sırasında olası arızalar ve uzmanlık sınırı
Gizli ışık yapımı, yalnızca estetik kaplama değil aynı zamanda elektriksel bir projelendirme işidir. Yetersiz kesitteki kablolar, klemensle yalıtılmamış gevşek ekler veya uyumsuz şalter kullanımları kalıcı riskler doğurur. Tavan boşluğundaki eklerin mekanik gerilime karşı sabitlenmesi ve dış etkenlerden korunması gerekir.
Kendi başınıza pano bağlantısı yapmaya çalışmak veya sigortaları rastgele büyütmek can güvenliğinizi tehdit eder. İletken kesitiyle uyumsuz aşırı akım koruması, Schneider Electric konut rehberinde yer alan tehlike değerlendirmesinin parçasıdır. Bu nedenden ötürü tesisatın çekimi, cihaz montajı ve LED lambanın kapalıyken yanması gibi arızalar doğrudan uzmana bırakılır.
Bu konudaki işlerimiz
Gültepe'de dairede RGB profilli LED aydınlatma
Daireye 24 V OSRAM RGB LED ve profillerle tasarımsal LED aydınlatma uygulandı.
İşin tamamını inceleyin → — Gültepe'de dairede RGB profilli LED aydınlatma
Tarabya'da ofise sarkıt lineer LED aydınlatma
Ofis aydınlatmasında sarkıt lineer armatürler uygulandı.
İşin tamamını inceleyin → — Tarabya'da ofise sarkıt lineer LED aydınlatmaSık sorulan sorular
Gizli ışık asma tavan nasıl yapılır?
Tavan ya da duvar kenarlarında alçıpanla nişler oluşturulur. Enerji hatları çekildikten sonra bu boşluklara profil içindeki LED şeritler ya da lineer armatürler yerleştirilir. Işık doğrudan aşağı vurmaz, yüzeye çarparak mekâna dağılır. Uygulama elektrikçi ve alçıpan ekibiyle birlikte planlanır.
Alçıpan tavan içine konan trafoya nasıl ulaşılır?
Tesisat kurulurken güç kaynaklarının bulunduğu bölüme menteşeli veya mıknatıslı bir müdahale kapağı bırakılmalıdır. Bu kapak sayesinde olası bir sürücü arızasında tavanı kırmadan cihaz kolayca değiştirilebilir veya gevşeyen kablo bağlantılarının kontrolü yapılabilir.
Niş içindeki LED şerit neden çabuk bozulur?
Şeridin ısınma koşullarına uymayan bir montaj, yanlış seçilmiş ya da gücü yetmeyen bir sürücü ve havalanmayan dar bir niş ömrü kısaltabilir. Şeridin hangi yüzeye ve profile monte edileceği ürün belgesinde yazar; nedeni ustanın yerinde kontrolü ayırır.
Lineer aydınlatma profilleri evlerde nerelerde kullanılır?
Mutfak tezgâh altlarında, uzun koridor tavanlarında, salonlardaki asma tavan havuzlarında veya çalışma odalarında estetik bir vurgu yaratmak için tercih edilir. Sarkıt, yüzeye sıva üstü veya alçıpan içine gömme montaj yöntemleriyle farklı mekân tasarımlarına uyum sağlar.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında