Motor sürücü (VFD) arızaları ve hata kodları

Kısa cevap

Motor sürücü arızalarında ekrandaki hata kodu her zaman sürücünün bozulduğunu göstermez; besleme, kablo, motor ya da komut tarafındaki bir sorun da sürücüyü durdurabilir. Hata kodu, arızanın nerede aranacağını gösteren bir başlangıçtır, kesin teşhis değildir. Kodu ve motorun kalkışta mı çalışırken mi durduğunu not alın, sıfırlamadan ustaya iletin.

Aşırı akım ve aşırı yük uyarıları motor, kablo ya da yükteki bir zorlanmadan da gelebilir.
Ekran açık ama motor dönmüyorsa çalıştırma komutu ya da bir izin girişi eksik olabilir.
Reset ya da enerjinin geri gelmesi motoru kendiliğinden yeniden çalıştırabilir.
Enerji kesildikten sonra da sürücünün içinde bir süre tehlikeli gerilim kalabilir.

Sürücü hata verip durduğunda sorun nerede olabilir?

Motor sürücü (VFD), motorun hızını ve torkunu motora verdiği frekansı ve gerilimi değiştirerek ayarlar. Schneider Electric'in motor yol verme düzenleri sayfası genel bir sürücüyü doğrultucu, DC ara devre ve invertör kademeleriyle anlatır. Cihazın nasıl çalıştığını frekans invertörü rehberi açıklar; burada konu, sürücü durduğunda nereye bakılacağıdır. Bu sürücü, güneş enerjisi sistemindeki ya da UPS içindeki invertörle aynı işi yapmaz.

Sürücü kendi içini, motoru ve besleme hattını izleyen korumalar taşır. Bir koruma devreye girince motoru durdurur ve ekranda bir kod gösterir. Kodun kaynağı sürücünün iç devresi olabileceği gibi besleme, motor kablosu, motorun kendisi, yükteki bir zorlanma ya da yanlış bir ayar da olabilir. Bu yüzden kod tek başına parça değiştirme kararı vermeye yetmez.

Sürücü, motora yol vermenin yollarından biridir; motor yol verme yöntemleri rehberi onu yıldız–üçgen ve yumuşak yol vericiyle karşılaştırır. Motor tarafındaki genel kontrolleri ise motor arızalarında besleme, kumanda ve sargı kontrolleri rehberinde bulabilirsiniz.

Ne görüyorsunuz?	Olası taraf	Ustaya ne iletirsiniz?
Sürücü ekranı tamamen kapalı	Sürücüye besleme gelmiyor olabilir: şalter, sigorta ya da hat	Aynı panodan beslenen başka cihazların çalışıp çalışmadığını
Ekran açık, hata yok, motor dönmüyor	Çalıştırma komutu ya da bir izin girişi gelmiyor olabilir	Motorun hangi butonla ya da hangi otomatik koşulla çalıştığını
Kalkış anında aşırı akım kodu	Motor, motor kablosu, sıkışan yük ya da hızlanma ayarı	Kodu ve motorun hiç dönmeden mi, dönmeye başlayınca mı durduğunu
Bir süre çalıştıktan sonra aşırı yük kodu	Ağırlaşan yük, ısınan motor ya da yetersiz soğutma	O sırada makinenin her zamankinden ağır çalışıp çalışmadığını
Faz ya da besleme kodu	Giriş tarafında kopukluk, gevşek bağlantı ya da atmış sigorta	Aynı anda binada başka bir kesinti olup olmadığını

Motor sürücü arızalarında hata kodu ne anlatır?

Hata kodu, sürücünün hangi korumasının devreye girdiğini söyler; arızanın kaynağını değil. Aynı aşırı akım kodu bir motor kablosundaki hasardan da, mekanik olarak sıkışmış bir pompadan da gelebilir. Kodun anlamı sürücünün kendi belgesinde yazar; usta kodu oradan okur ve hangi taraftan başlayacağına karar verir.

Kodun yanında tuttuğunuz kısa not, incelemenin doğru yerden başlamasını sağlar. Kod silindiğinde ya da sürücü kapatılıp açıldığında bu bilgi kaybolabilir. Aşağıdaki gözlemleri panoya dokunmadan yapabilirsiniz.

Ekrandaki kodu ve varsa yanındaki açıklamayı olduğu gibi yazın.
Motorun kalkış anında mı, bir süre çalıştıktan sonra mı durduğunu not alın.
O sırada olağandışı ses, titreşim ya da koku olup olmadığını yazın.
Aynı kod daha önce de çıktıysa kaç kez ve hangi koşulda tekrarladığını not alın.

Ekran açık ama motor dönmüyorsa komut ya da izin mi eksik?

Sürücü motoru döndürmek için bir çalıştırma komutu bekler. Bu komut sürücünün önündeki tuştan, panodaki bir butondan ya da bir otomasyon ve kumanda panosundan gelebilir. Komut gelmiyorsa sürücü hata vermeden hazır bekler; ekran açıktır ama motor durur.

Uygulamaya göre komutun yanında izin girişleri de bulunur: acil durdurma butonu, bir emniyet anahtarı, pompalarda seviye ya da basınç şartı, harici bir koruma kontağı gibi. Bunlardan biri açık kaldığında sürücü sağlam olsa bile motor çalışmaz. Seviye ve basınç izniyle çalışan düzenleri pompa kumanda panosu rehberi, besleme ve izin zincirini pano kumanda beslemesi arızaları rehberi anlatır.

Bu durumda yapabileceğiniz şey, motorun normalde neyle çalıştığını hatırlamak ve ustaya söylemektir: elle mi başlatılıyordu, bir saate mi bağlıydı, depo dolunca mı duruyordu? İzin girişlerini köprülemek ya da emniyet anahtarını devre dışı bırakmak makineyi koruyan düzeni ortadan kaldırır.

Aşırı akım ve aşırı yük kodu neden çıkar?

Aşırı yük, motorun uzun süre olması gerekenden fazla akım çekmesidir. Schneider Electric'in motor koruma işlevleri sayfası, aşırı yükün kullanılan korumaya göre stator akımından ya da motora yerleştirilmiş PTC sıcaklık algılayıcılarından anlaşıldığını yazar. Sürücüde ya da ayrı koruma cihazında bu işlevin bulunup bulunmadığı ve nasıl ayarlandığı o cihazın belgesinden doğrulanır.

Aşırı yük koruması anında açmaz; akımın ne kadar aştığına ve koruma ayarına göre bir süre sonra devreye girer. Akım eşiği ile açma sınıfı ayrı ayarlardır ve motora, yüke, kalkış süresine göre seçilir. Bu ayarları büyütmek kodu susturabilir ama nedeni ortadan kaldırmaz.

Aşırı akım kodu ise daha ani bir akım artışını gösterir. Motor kablosundaki bir hasar, motorun kendisindeki bir arıza, mekanik olarak sıkışmış bir yük ya da çok kısa ayarlanmış bir hızlanma süresi bu kodu getirebilir; sürücünün güç katındaki bir arıza da olasılıklardan biridir. Kod tek başına cihazın bozulduğunu göstermez.

Arıza motorun kendisinde olabilir mi?

Olabilir. Beşiktaş'ta Haziran 2026'da bir bahçe havuzunda sirkülasyon pompaları durmuştu. Kumanda panosu, havuz düzeni ve motor grupları kontrol edildi; ilgili pompanın motor sargılarının yandığı tespit edildi ve motorun değişmesi gerektiği müşteriye bildirildi.

Sürücülü bir motorda sargı ve yalıtım tarafına bakılacaksa motor önce sürücüden ayrılır; yalıtım testi sürücüye bağlı motor hattına doğrudan uygulanmaz ve bütün sargı kusurlarını tek başına da dışlamaz. Bu ayırmayı ve ölçümü usta yapar. Kontrolün kapsamını motor sargı ve yalıtım kontrolü rehberi anlatır.

Faz kaybı kodu ne demektir?

Faz akımının kaybı, üç fazlı motorun fazlarından birinin kopması demektir; motor koruma işlevleri arasında bunun için ayrı bir koruma tanımlanır. Sürücüde ya da motor koruma cihazında faz kaybı koruması varsa ve doğru ayarlanmışsa motoru durdurabilir. Bu işlev her cihazda bulunmaz; bulunup bulunmadığı cihaz belgesinden doğrulanır.

Kopukluk sürücünün giriş tarafında da çıkış tarafında da olabilir: atmış bir sigorta, gevşemiş bir bağlantı, hasar görmüş bir motor kablosu. Faz kaybı kodu tek başına motor sargısının yandığını göstermez. Binada başka üç fazlı cihazlarda da aynı anda sorun varsa bunu ustaya söylemeniz, aramayı besleme tarafına yöneltir; şebeke tarafındaki faz sorunlarına karşı kullanılan faz koruma rölesi ayrı bir konudur.

Sürücü hata verdiğinde neyi yapabilir, neyi yapmamalısınız?

Sürücü durup ekranda bir kod belirdiğinde önce makinenin çevresinde kimsenin kalmadığına bakın. Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu varsa uzaklaşın ve 112'yi arayın. Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız sürücünün ya da makinenin durdurma tuşuna basın, ekrandaki kodu yazın; sürücünün beslemesini hangi şalterin verdiği etikette yazıyorsa o şalteri indirin ve durumu ustaya anlatın. Ekrandaki kayıt silinirse, sürücü kapatılıp yeniden açılırsa ya da elektrik gidip gelirse motor kimse dokunmadan dönmeye başlayabilir; arızanın nedeni yerinde duruyorsa sürücü kısa süre sonra aynı uyarıyı yeniden verir.

Parametre değiştirmek ve akım sınırlarını büyütmek sizin işiniz değildir. Sürücülerin de bulunduğu motor kumanda merkezleri için Schneider Electric'in sorun giderme bölümü, donanımı yalnız nitelikli elektrik personelinin kurup servis etmesi gerektiğini belirtir.

Elektriksel inceleme besleme, kumanda, kablo ve motor tarafına bakar; sürücünün elektronik kart tamiri ve motor sarımı bu incelemenin parçası değildir. Sürücülü motorlarda arıza incelemesi hakkında bilgi ve teklif için elektrik arıza servisi sayfasına bakabilirsiniz. Sürücü panosu ve besleme düzeni hakkında bilgi ve teklif için pano hizmetleri sayfasına bakabilirsiniz.

Bu konudaki işlerimiz

Beşiktaş'ta bahçe havuzunun sirkülasyon pompası ve motoru

Beşiktaş · Haziran 2026

Beşiktaş'ta bahçe havuzunun sirkülasyon pompası çalışmıyordu: motor sargıları yanmış

Havuzun sirkülasyon pompaları çalışmıyordu. Kumanda panosu, havuz sistemi ve motor grupları kontrol edildi; ilgili motorun sargılarının yandığı tespit edildi ve motor değişimi gerektiği bildirildi.

İşin tamamını inceleyin →

Sık sorulan sorular

Sürücü aşırı akım hatası veriyorsa sürücü bozuk mudur?

Bozuk olmayabilir. Aşırı akım kodu ani bir akım artışını gösterir; bu artış motor kablosundaki bir hasardan, motorun kendisinden, sıkışan bir yükten ya da kısa ayarlanmış hızlanma süresinden gelebilir. Sürücünün güç katı da olasılıklardan biridir. Hangisi olduğunu usta, motoru ve kabloyu sürücüden ayrı inceleyerek ayırır.

İnvertör motora enerji vermiyorsa ne olabilir?

Ekran açık ve hata yoksa sürücü çalıştırma komutunu ya da bir izin girişini bekliyor olabilir; acil durdurma, emniyet anahtarı ya da seviye şartı bunlardan biridir. Ekranda kod varsa sürücü bir koruma nedeniyle durmuştur. Ekran tamamen kapalıysa sürücüye besleme gelmiyor olabilir. Gördüğünüzü not alın, ustaya iletin.

Faz kaybı kodu motorun yandığını mı gösterir?

Göstermez. Faz kaybı, fazlardan birinin kopması demektir; neden atmış bir sigorta, gevşek bir bağlantı ya da hasarlı bir kablo olabilir. Uzun süre bir faz eksik çalışan motor zorlanabilir, ama sargının durumu ancak motor sürücüden ayrılarak yapılan kontrolle anlaşılır. Bu kontrolü usta yapar.

VFD hata kodunu kendim silebilir miyim?

Silmeyin. Reset motoru kendiliğinden yeniden çalıştırabilir; neden ortadan kalkmadıysa sürücü aynı kodla yine durur ve bu sırada makinenin yanındaki biri tehlikeye girebilir. Kod silinince ustanın ilk ipucu da kaybolur. Kodu ve durma anını not alın, ustaya bildirin.

Güneş enerjisi inverteri ile motor sürücüsü aynı şey midir?

Değildir. İkisinde de invertör kademesi bulunur ama amaçları farklıdır. Motor sürücüsü bir AC motorun hızını ve torkunu ayarlamak için kullanılır. Güneş enerjisi sistemindeki inverter ise panellerden gelen enerjiyi kullanılabilir alternatif akıma çevirir. Bu rehberdeki arıza ayrımı motor sürücüsü içindir.

Kaynaklar

Gökhan Ateşalp

Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı

Masal Elektrik hakkında