Şantiye panosu, inşaat ve geçici çalışma sahalarında gelen beslemeyi makinelere, aydınlatmaya ve el aletlerine ayrı devreler hâlinde dağıtan, dış ortam koşullarına göre seçilmiş geçici bir dağıtım panosudur. Ayaklı ya da sabit kurulabilir. İçindeki aşırı akım ve kaçak akım korumaları, topraklamayla birlikte elektrik çarpması ve yangın riskini azaltır.
- Toz, su ve darbeye göre uygun IP ve IK sınıfında seçilir.
- Dağıtım düzeni sahadaki makinelere ve projeye göre kurulur.
- Kaçak akım koruması ve topraklama birlikte planlanır.
- Kurulum, taşıma ve bağlantı ustanın işidir.
Şantiye panosu bina panosundan nasıl ayrılır?
Her dağıtım panosu gibi geçici sahadaki pano da gelen beslemeyi ayrı devrelere böler; Schneider Electric kurulum kılavuzunun dağıtım panoları bölümü dağıtım panosunu bu işlevle tanımlar. Farkı ortamdadır: pano binanın korunaklı bir odasında değil, toz, yağmur, çamur ve iş makinelerinin bulunduğu açık bir sahada durur. Bina içindeki panoların genel yapısını elektrik panosunun görevleri rehberinde bulabilirsiniz.
Bu yüzden pano gövdesi çevre koşuluna göre seçilir. Schneider Electric'in tasarım özellikleri bölümü, pano seçiminde ortam sıcaklığı, nem, korozyon, toz ve darbe gibi etkilerin değerlendirildiğini belirtir; sahada bu, toza ve suya karşı IP, darbeye karşı IK sınıfı uygun bir gövde demektir. Sınıf, panonun duracağı gerçek yere bakılarak seçilir; pano ayaklı ya da sabit kurulabilir.
Trifaze dağıtım düzeni ve bağlantı şeması neleri kapsar?
Bağlantı şeması, sahadaki üç fazlı makinelerin ve tek fazlı yüklerin hangi çıkışlardan, hangi korumalarla besleneceğini gösterir. Sahanın beslemesinin nasıl alındığını geçici şantiye elektriği aboneliği rehberinde bulabilirsiniz; pano bu beslemeyi alıp yüklere paylaştırır. Devrelerin kontrol ve koruma düzeni, projedeki makine parkına ve yük dengesine göre belirlenir.
Aşağıdaki tablo bir örnek dizilimdir; dağıtım düzeni her sahada projeye göre değişir. Kule vinç ya da asansör gibi büyük makineler panodaki ayrı çıkışlardan ya da kendi panolarından beslenebilir. Aydınlatma, el aletleri ve konteyner ofisler ayrı çıkışlara alınır; tek fazlı yükler fazlara dengeli dağıtılır.
| Bölüm | İşlev | Bağlantı türü |
|---|---|---|
| Ana giriş | Sahaya gelen beslemeyi alır; ana şalterle panonun tamamının enerjisi kesilebilir. | Üç fazlı |
| Makine çıkışları | Vinç, mikser gibi büyük makineleri besler; bazı makineler kendi panosundan beslenir. | Üç fazlı priz ya da ayrı çıkış |
| Tali çıkışlar | Aydınlatmayı, el aletlerini ve konteyner ofisleri besler. | Tek fazlı priz ya da ayrı çıkış |
Geçici sahadaki panoda hangi korumalar bulunur?
Panodaki koruma şalterleri devreyi aşırı akıma karşı korur. Schneider Electric'in devre kesici bölümü, termik-manyetik açtırmada bimetalin aşırı yükü, elektromanyetik mekanizmanın ise kısa devre akımını algıladığını anlatır. Şalterin değeri yalnız bağlı makinelere değil, beslediği hattın kablosuna da uygun seçilir.
Yalnız anahtarlama yapan bir eleman koruma sağlamaz: Schneider Electric'in anahtarlama cihazları sayfası, yük ayırıcının kumanda ettiği devreyi korumadığını belirtir. Bir hattı açıp kapatabiliyor olmak, o hattın korunduğu anlamına gelmez.
- Ana girişte ve her çıkışta hattın kablosuna uygun koruma şalteri olup olmadığını panoyu kuran ustaya sorun.
- Kaçak akım korumasının hangi çıkışları kapsadığını ve duyarlılığının neye göre seçildiğini sorun.
- Pano gövdesinin IP ve IK sınıfının sahadaki koşullara göre seçildiğini teyit edin.
- Metal gövdenin ve aksamın topraklama bağlantısının yapıldığını, pano ile devre elemanlarının teslimden önce test edildiğini sorun.
Kaçak akım koruması ve topraklama birlikte nasıl çalışır?
Kaçak akım rölesi (RCD) akımın istenmeyen bir yola kaçtığını fark akımından anlar ve devreyi açar; aşırı yük ve kısa devre ise koruma şalterinin konusudur. Bir faz–toprak arızasında hangi korumanın açacağı sahanın topraklama düzenine bağlıdır. Bu yüzden kaçak akım koruması topraklamayla birlikte planlanır; sahadaki topraklamanın kurgusunu şantiye topraklama planı rehberinde bulabilirsiniz.
Kurulumda ve kullanımda hangi işler ustaya kalır?
İngiltere İş Sağlığı ve Güvenliği Kurumu, HSE'nin elektrik güvenliği SSS'sinde enerjili elektrik ekipmanı üzerinde çalışmanın hiçbir zaman tam olarak güvenli olmadığını belirtir. Sahada bağlantı, kablo hazırlığı, ölçüm ve kapak açıkken yapılan her işlem ustanın işidir.
Geçici bir yapıda da pano işi aynı adımlardan geçer. Ocak 2026'da Üsküdar'daki Emaar Square'in önüne konan bir mobil satış ofisi için sahaya enerji kablosu getirildi ve ofisin kendi ana panosu kuruldu; tavan arasındaki buatta bulunan metal kısımlara ek topraklama bağlantısı eklendi. Pano ile devre elemanları test edildi ve devreye alındı. Sahanızdaki pano kurulumu hakkında bilgi ve teklif için pano hizmetleri ve elektrik taahhüt sayfalarına bakabilirsiniz.
Bu konudaki işlerimiz
Üsküdar'da Emaar Square önündeki Tesla mobil satış ofisine pano ve enerji
Emaar Square önüne yerleştirilen Tesla mobil satış ofisine (karavan) enerji kablosu çekildi, ofisin ana panosu yapıldı; tavan arasında metal kısımlara ek topraklama bağlantısı yapıldı. Pano ve devre elemanları test edilip devreye alındı.
İşin tamamını inceleyin → — Üsküdar'da Emaar Square önündeki Tesla mobil satış ofisine pano ve enerjiSık sorulan sorular
Şantiye panoları neden ayaklı olur?
Şantiyede panonun asılabileceği sağlam bir duvar her zaman bulunmaz, zemin de su ve çamur nedeniyle değişkendir. Ayaklı gövde panoyu zeminden yukarıda tutar ve saha ilerledikçe yeni bir noktaya kurulabilmesini sağlar. Taşıma yalnız enerji kesildikten sonra usta tarafından yapılır; yeni yerinde bağlantılar ve topraklama yeniden kontrol edilir.
Trifaze ve monofaze pano arasındaki fark nedir?
Monofaze pano yalnız tek fazlı yükleri besler. Trifaze pano üç fazlı besleme alır; vinç ya da mikser gibi üç fazlı makineleri de besleyebilir ve aydınlatma, el aletleri gibi tek fazlı yükleri fazlara dengeli dağıtır. Hangisinin gerektiği sahadaki makinelere ve gelen beslemeye göre belirlenir.
Şantiyede kaçak akım rölesi neden gerekir?
Sahada kablolar ezilebilir, ıslanabilir, el aletlerinin gövdesi darbe alabilir; bu durumlarda yalıtım bozulup akım istenmeyen bir yola kaçabilir. Kaçak akım rölesi bu fark akımını algılayarak devreyi açar ve elektrik çarpması riskini azaltır. Hangi çıkışlara ve hangi duyarlılıkta kurulacağını usta belirler.
Panodaki şalterleri ve kaçak akım rölelerini kim seçmelidir?
Koruma şalterlerinin değerini bağlı makinelere, hattın kablosuna ve korunacak devreye bakarak usta seçer; kaçak akım rölesinin duyarlılığı da ayrıca belirlenir. Bir şalteri daha yüksek değerliyle değiştirmek, kablo aynı kaldıkça hattı aşırı akıma karşı korumasız bırakabilir; bu yüzden değişiklik kararı ustanındır.
Kaynaklar
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric EIG — Ana, alt ve son dağıtım panoları
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric EIG — Çevre, işletme ve gelecekte değişim ihtiyacı
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric Electrical Installation Guide — Standards and description of circuit breakers
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric Electrical Installation Guide: elementary switching devices
- İngiltere HSE açıklaması: UK HSE — Electrical safety FAQ
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında