Geçici elektrik bağlantısı, şantiye gibi kullanım amacıyla sınırlı bir süre için dağıtım şebekesinden alınan bağlantıdır ve bölgedeki dağıtım şirketine başvuruyla kurulur. AYEDAŞ bu başvuruda elektrik projesini ve kullanım amacının gerektirdiği izin belgesini arar. Şantiye panosu, kablolar ve topraklama da başvurudan ayrı olarak sahada uzmanca kurulması gereken geçici tesisattır.
- Başvuru, tesisin bulunduğu bölgedeki dağıtım şirketine yapılır; İstanbul'da BEDAŞ ve AYEDAŞ adımları ayrı öğrenilir.
- İnşa hâlindeki yapılarda yapı ruhsatı AYEDAŞ'ın belge listesinde yer alır.
- Şantiyenin çekeceği güç, makine ve ekipman listesinden önceden çıkarılır.
- Bina bittiğinde kalıcı bağlantı ve satış sözleşmesi ayrı adımlardır.
Geçici elektrik bağlantısı neyi kapsar, neyi kapsamaz?
Geçici bağlantı, dağıtım şebekesinden belirli bir amaç ve sınırlı bir süre için enerji almanızı sağlayan başvurudur. İnşaat sahası bu kullanıma bir örnektir; ancak şantiye ile kısa süreli etkinlik ya da çekim gibi kullanımların süreleri ve tarife koşulları birbirine eşitlenmez.
Bu başvuru, enerjinin sahaya kadar gelmesiyle ilgilidir. Sahanın içinde enerjiyi dağıtan pano, kablolar, prizler ve topraklama ayrı bir iştir; dağıtım şirketinin onayı bu geçici tesisatın güvenli kurulduğu anlamına gelmez.
İstanbul'daki abonelik, sayaç ve proje işlemlerinin genel çerçevesi için BEDAŞ ve AYEDAŞ süreçleri rehberine bakabilirsiniz.
Şantiye başvurusunda hangi belgeler aranır?
Başvuru, tesisin bulunduğu dağıtım bölgesindeki şirkete yapılır. Başvuruyu kimin yapacağı da baştan netleşmelidir: AYEDAŞ'ın açıklamasına göre bağlantı başvurusunu kullanım yerinin maliki, üzerinde tasarruf sahibi olan kişiler ya da bunların yetkilendirdiği kişiler yapar. Yüklenici firma başvuruyu yürütecekse yetkilendirmenin işlemin türüne uygun olup olmadığını kontrol edin.
Bağlantının yanında enerjiyi satın alacağınız bir sözleşme de gerekir. EPDK'nin tüketici sayfası, bağlantı anlaşması bulunan bir kullanım yerinde serbest olmayan tüketicinin perakende satış sözleşmesini bölgesindeki görevli tedarik şirketiyle yaptığını belirtir; bağlantı başvurusu ile bu sözleşme ayrı işlemlerdir.
AYEDAŞ'ın açıkladığı belgeler
AYEDAŞ'ın yeni bağlantı sayfasına göre sınırlı süreli kullanım için geçici bağlantı isteyen gerçek ya da tüzel kişi, elektrik projesini ve kullanım amacının gerektirdiği izin belgesini sunarak başvurur. Aynı sayfadaki belge listesinde, inşa hâlindeki yapılarda şantiye bağlantısı ve kalıcı bağlantı için İmar Kanunu uyarınca alınmış yapı ruhsatı da yer alır.
Ruhsatın listede bulunması, tek başına enerji verileceği ya da aboneliğin kurulacağı anlamına gelmez; başvurunun diğer koşulları ayrıca değerlendirilir. Başvuruya eklenecek projenin nasıl hazırlandığı ve onaylandığı elektrik projesi onay süreci sayfasında anlatılır.
BEDAŞ bölgesindeki şantiyeler için ne yapmalı?
BEDAŞ'ın geçici bağlantı için istediği belgeleri ve başvuru kanalını şirketten güncel olarak öğrenin; AYEDAŞ'ın listesini BEDAŞ bölgesine aynen taşımayın. Sorarken şantiyenin adresini, yapı ruhsatının durumunu ve planlanan güç ihtiyacını hazır tutmanız görüşmeyi kısaltır.
Abonelik ile şantiyedeki geçici tesisat neden ayrı planlanır?
Şantiyede iki ayrı iş aynı anda yürür ve birinin bitmesi ötekinin bittiği anlamına gelmez. Dağıtım şirketi tarafı başvuru, bağlantı ve sayaçla ilgilidir; saha tarafı enerjinin vinçlere, makinelere, konteynerlere ve aydınlatmaya güvenle dağıtılmasıyla. Sorumluluğun tam olarak nerede ayrıldığını bağlantı anlaşmanızdan ve onaylı projeden kontrol edin.
Başvuruyu yürüten kişi ile saha tesisatını kuran ekip farklı olabilir; ikisinin aynı proje üzerinden çalışması geri dönüşleri azaltır.
| Konu | Geçici bağlantı başvurusu | Şantiye içi geçici tesisat |
|---|---|---|
| Neyi kapsar | Enerjinin dağıtım şebekesinden sahaya verilmesi, bağlantı ve sayaç | Şantiye panosu, dağıtım kabloları, prizler, aydınlatma ve topraklama |
| Kim yürütür | AYEDAŞ bölgesinde malik, tasarruf sahibi ya da bunların yetkilendirdiği kişi | Tesisatı kurmaya yetkili elektrik ekibi |
| Neye dayanır | Elektrik projesi, izin belgesi ve yapının durumuna göre yapı ruhsatı | Proje, pano şeması, topraklama planı ve sahanın yerleşimi |
| Ne zaman yeniden ele alınır | Kullanım amacı ya da süre değişecekse dağıtım şirketine sorulur | Kat yükseldikçe, makine eklendikçe ya da güzergâh değiştikçe |
Şantiye panosu ve topraklama hazırlığında neye bakılır?
Şantiye panosu, sahaya gelen enerjiyi ayrı hatlara bölen ve bu hatları koruyan ana noktadır. Dış ortamda toza, suya ve darbeye maruz kaldığı için kasası, koruma elemanları ve yerleşimi sahanın koşullarına göre seçilir; bu seçimlerin ayrıntısı şantiye panosu rehberinde anlatılır.
Panonun koruması, metal aksamın ve makinelerin topraklanmasıyla birlikte anlam kazanır. Zemin yapısı, kule vinç ve konteyner bağlantıları gibi konular şantiye topraklama planı sayfasında ayrıca ele alınır. Kablo güzergâhları da araç ve malzeme trafiğinin geçtiği yerlerden uzak, mekanik darbeye karşı korunmuş biçimde planlanır.
Sahada iş ilerledikçe pano yeri ve hatlar değişebilir. Her değişiklikte tesisatın yeniden gözden geçirilmesi, kurulumun ilk günü kadar dikkat ister.
Şantiyenin çekeceği güç başvurudan önce nasıl öngörülür?
Güç ihtiyacı, sahada aynı anda çalışacak ekipmanın listesiyle başlar: kule vinç, kaynak makineleri, beton pompası ve betoniyer, konteyner ofislerin ısıtma ve soğutması, aydınlatma. Her cihazın etiketindeki güç değeri bu listenin temelidir. Güç faktörü 1 kabul edilen dirençli bir yükte, örneğin etiketinde 2000 W yazan tek fazlı bir cihaz 230 V'ta yaklaşık 8,7 A çeker (I = P / U); motorlu makinelerde akım bundan yüksek olabilir.
Üç fazla çalışan makineler varsa bağlantının buna uygun olması gerekir; tek faz ile üç faz arasındaki farkı monofaze ve trifaze rehberi anlatır. Toplam listeden hangi kısmın aynı anda devrede olacağını proje hazırlayan değerlendirir.
Çift terimli tarifedeki kullanıcılarda bağlantı anlaşmasında ya da sözleşmede yer alan güç, güç bedeli üzerinden faturayı da etkiler. EPDK'nin tarife usul ve esaslarına göre tek terimli tarife sınıfındaki kullanıcılar için sözleşme gücü, kurulu gücün 0,60 katı ve cos φ=1 alınarak hesaplanan bağlantı gücüdür; çift terimli kullanıcılarda tanım farklıdır ve sözleşmedeki güç üzerinden aylık güç bedeli alınır. Bu katsayı kablo ya da şalter seçimi için bir tasarım kuralı değildir; ayrıntı sözleşme gücü ve bağlantı gücü rehberinde yer alır.
Bina tamamlanınca kalıcı bağlantıya geçiş nasıl düşünülür?
Geçici bağlantı kullanım amacıyla sınırlıdır; binanın kalıcı enerjisi ayrı bir başvuru konusudur. AYEDAŞ'ın belge listesinde yapı ruhsatı hem şantiye bağlantısı hem kalıcı bağlantı için geçer; bu yüzden ruhsat ve proje dosyasını inşaat süresince düzenli tutmak, geçiş aşamasında işinizi kolaylaştırır.
Kalıcı aboneliğe geçişin adımlarını elektrik aboneliği rehberinde bulabilirsiniz.
Teslim aşamasında sahadaki son durumu gösteren çizimler ve pano etiketleri bina kullanıcısına kalır; bu teslim dosyası as-built proje ve teslim etiketlemesi sayfasında ele alınır.
Başvurudan önce dosyada ve sahada neleri hazırlarsınız?
Hazırlığın büyük bölümü masa başında yapılır ve tesisata dokunmayı gerektirmez. Bu hazırlık, proje hazırlayanın ve başvuruyu yürütenin işini hızlandırır. Şantiye elektrik projesi, başvuru takibi ve saha planlaması hakkında bilgi ve teklif için proje ve danışmanlık sayfasına bakabilirsiniz.
- Yapı ruhsatı ve kullanım amacına ilişkin izin belgelerinin güncel kopyalarını bir dosyada toplayın.
- Başvuruyu malikin mi, yetkilendirilmiş bir kişinin mi yapacağını ve yetki belgesini netleştirin.
- Sahaya gelecek makine ve ekipmanları etiket güçleriyle listeleyin; üç fazlı olanları ayrıca işaretleyin.
- Şantiye yerleşim planı üzerinde pano yerini, kazı alanını ve vinç çalışma alanını gösterin.
- Sayaç ve pano yerine ekiplerin güvenle ulaşabileceği bir geçit bırakın.
Sık sorulan sorular
Yapı ruhsatı çıkmadan şantiyeye elektrik bağlatılabilir mi?
AYEDAŞ, inşa hâlindeki yapılarda şantiye bağlantısı için yapı ruhsatını belge listesinde sayar. Ruhsat sürecindeki bir sahanın başka bir izin belgesiyle başvurup başvuramayacağı kullanım amacına ve şirketin değerlendirmesine bağlıdır; bunu başvurudan önce bölgenizdeki dağıtım şirketine sorun ve elde olmayan bir belgeyi varmış gibi planlamayın.
Şebeke bağlantısı gelene kadar jeneratörle çalışılabilir mi?
Sahada jeneratör kullanmak dağıtım şirketinin başvurusundan bağımsız bir çözümdür; ancak jeneratörden beslenen pano ve hatların da koruma ve topraklama bakımından aynı özenle kurulması gerekir. Şebeke bağlantısı sonradan devreye girecekse iki kaynağın birbirine karışmaması için geçiş projede ayrıca tasarlanır; seçenekler jeneratör transfer şalteri rehberinde anlatılır.
Şantiyedeki konteyner ofisler aynı bağlantıdan beslenebilir mi?
Konteyner ofisler sahanın elektrik ihtiyacının bir parçasıdır ve aynı geçici bağlantının yükü içinde planlanabilir. Isıtma, soğutma ve aydınlatma yükleri güç hesabına eklenmeli, konteynerlerin metal gövdesi de topraklama planında yer almalıdır. Bunların nasıl dağıtılacağı şantiye panosunun ve projenin konusudur.
Şantiyedeki sayaç arızalanırsa ne yapmalıyım?
Sayacı, mührü ya da sayaç panosunu kendiniz açmayın; sayaç dağıtım şirketinin mührü ve denetimi altındadır, sorunu şirketin arıza kanalına bildirin. Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu varsa uzaklaşın ve 112'yi arayın. Sorun sayaçtan sonraki tesisattaysa, duman, alev ya da yoğun yanık kokusu yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız ilgili sigortayı indirip ekibe haber verin.
Kaynaklar
- AYEDAŞ açıklaması: AYEDAŞ Yeni Bağlantı, belge/enerji izni/güç değişimi
- AYEDAŞ açıklaması: AYEDAŞ SSS, sayaç/yeni bağlantı/endeks açıklamaları
- EPDK düzenlemesi: EPDK — Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar — Son Hali
- EPDK düzenlemesi: EPDK — Elektrik piyasası tüketici SSS, fatura karşılaştırma ve hata
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında