Elektrik sayacında tüketimi görmek için ekrandaki endeks değeri sayaca dokunmadan okunur ve aynı sayacın bir önceki okumasıyla karşılaştırılır. Faturadaki tüketim, ardışık iki okuma arasındaki endeks farkının çarpan faktörüyle çarpılmasıyla bulunur. Ekranda zaman dilimlerine ait ayrı endeksler de görünebilir; hangi kodun hangi zaman dilimini gösterdiğini faturanızdaki tarife bilgisinden ya da tedarik şirketinizden doğrulayın.
- Ekrandaki tek bir sayı aylık tüketim değil, sayacın biriktirdiği toplam değerdir.
- Faturada sayacın seri numarası, çarpanı, ilk ve son endeksi ile okuma tarihleri yer alır.
- Okumayı dağıtım şirketi yapar, faturayı tedarik şirketi düzenler.
- Kapak, mühür ve kablolara dokunmak okuma için gerekmez ve güvenli değildir.
Elektrik sayacındaki endeks ne demektir?
Endeks, sayacın takıldığı günden bu yana kaydettiği toplam enerjiyi gösteren sayıdır. Kilometre sayacı gibi sürekli artar; tek başına bu ayın tüketimini söylemez. Aylık tüketimi görmek için iki farklı tarihte okunan endeksin farkına bakmak gerekir.
AYEDAŞ'ın sayaç ve endeks SSS sayfası, EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 33. maddesine dayanarak tüketimi tarif eder: dağıtım şirketinin okuduğu, birbirini izleyen iki dönem arasındaki endeks farkı çarpan faktörüyle çarpılır ve çıkan değer tüketiminiz olur. Yani faturadaki rakamı doğrulamak için iki şeye ihtiyacınız vardır: doğru endeksler ve doğru çarpan.
Okuma ile faturalama aynı şirketin işi değildir. Dağıtım ve perakende satış artık ayrı iş kollarıdır; endeksi dağıtım şirketi okur; serbest olmayan tüketicilerde faturayı görevli tedarik şirketi düzenler. İstanbul'da hangi işin hangi şirkete gittiğini BEDAŞ ve AYEDAŞ işlemleri rehberinde anlattık.
Elektrik sayacının ekranında nelere bakılır?
Sayacı okumak için ona dokunmanız gerekmez; ekranı karşıdan görmek yeterlidir. Elektronik sayaçların ekranı birden fazla değeri sırayla gösterebilir. Bazı modellerde değerler kendiliğinden döner, bazılarında ön yüzdeki bir düğmeyle ilerletilir. Hangi kodun neyi gösterdiğini sayacın marka ve modeline göre doğrulamak gerekir; her sayaçta aynı sıra ya da aynı kodlar bulunmaz.
Halk arasında “dijital”, “elektronik” ya da “akıllı” sayaç denen cihazlar tek bir teknik türe karşılık gelmez. Hangisi olursa olsun okuduğunuz şey aynıdır: bir kodun yanında duran ve zamanla artan endeks. Eski tip mekanik sayaçlarda da mantık aynıdır: okunan değer zamanla artan toplam endekstir.
Ekranda endeksin yanında anlık güç ya da başka ölçümler de görünebilir. Anlık güç o saniyede çekilen değeri gösterir ve sözleşmenizdeki güçle aynı şey değildir; aradaki farkı sözleşme gücü ve bağlantı gücü rehberinde açıkladık.
- Sayaç açıkta ya da camlı bir dolapta duruyorsa ekranı karşıdan okuyun; kilitli dolap için yöneticiden ya da dağıtım şirketinden yardım isteyin.
- Ekrandaki değeri, yanındaki kodla birlikte aynı karede ve tarihli olarak fotoğraflayın.
- Ekran sırayla dönüyorsa her kodu ayrı fotoğraflayın; yalnız rakamı çeken kare hangi değere ait olduğunu göstermez.
- Sayacın üzerindeki seri numarasını not edin ve faturadakiyle karşılaştırın.
Çok zamanlı sayaçta T1, T2, T3 kodları nasıl yorumlanır?
Gün içindeki saatlere göre farklı fiyatlanan bir tarifeniz varsa sayaç her zaman dilimi için ayrı bir endeks tutabilir. Ekranda bu endeksler T1, T2, T3 gibi kodlarla, toplam değer ise ayrı bir kodla görünebilir. Tek zamanlı tarifede faturayla karşılaştıracağınız değer toplam endekstir.
Hangi kodun hangi zaman dilimine karşılık geldiği ve dilimlerin saat aralıkları tarifenize bağlıdır. Bu bilgiyi ezberden değil, faturanızdaki tarife bilgisinden ya da görevli tedarik şirketinizden doğrulayın. Faturanızda dilimler için ayrı ilk ve son endeks yazıyorsa her dilimin farkını ayrı hesaplayıp sayaçtan okuduğunuz değerlerle karşılaştırabilirsiniz.
Faturadaki tüketim endeks farkından nasıl hesaplanır?
EPDK'nın elektrik piyasası tüketici sayfası, görevli tedarik şirketinin faturasında bulunması gereken bilgiler arasında sayacın marka, tip ve seri numarasını, çarpanı, varsa akım ve gerilim trafosu oranlarını, tüketime esas ilk ve son endeksleri, okuma tarihlerini ve tüketilen enerji miktarını sayar. Hesabı kendiniz kontrol etmek için bu alanlar yeterlidir.
Bir örnekle bakalım: faturada ilk endeks 12.450, son endeks 12.730 ve çarpan 1 olarak yazdığını varsayalım. Fark 280'dir; çarpan 1 olduğu için faturadaki tüketim de 280 olmalıdır. Faturadaki tüketim satırı bu sonuçtan farklıysa önce rakamları faturanın kendi alanlarıyla yeniden karşılaştırın.
Çarpan her sayaçta aynı değildir. Büyük güçlü işletmelerde sayaç, akımı küçülterek ölçen akım trafoları üzerinden bağlanabilir; bu durumda faturada daha büyük bir çarpan yazar ve ekrandaki fark o çarpanla çarpılır. Böyle bir sayaçta ekran farkını çarpansız okumak tüketimi olduğundan çok küçük gösterir.
| Faturadaki alan | Ne anlatır | Neyle karşılaştırılır |
|---|---|---|
| Sayaç marka, tip ve seri numarası | Faturanın hangi sayaca ait olduğu | Duvardaki sayacın üzerindeki numara |
| İlk ve son endeks | Dönemin başındaki ve sonundaki okumalar | Sizin tarihli fotoğraflarınız |
| Okuma tarihleri | Dönemin kaç gün sürdüğü | Bir önceki faturanın dönem uzunluğu |
| Çarpan ve trafo oranları | Endeks farkının çarpılacağı sayı; trafo oranı bu sayının içindedir | Önceki faturalardaki çarpan |
| Tüketilen miktar | Fark ile çarpanın sonucu | Kendi hesapladığınız değer |
Okuduğunuz değer faturayla tutmuyorsa farkın nedeni ne olabilir?
Farkın ilk nedeni tarihtir. Sizin okumanız ile dağıtım şirketinin okuması aynı gün yapılmadıysa aradaki günlerin tüketimi farkı açıklar. Bu yüzden karşılaştırmayı faturadaki okuma tarihine en yakın fotoğrafınızla yapın.
Fark tarihle açıklanmıyorsa faturanın kendisine bakın. Aynı EPDK sayfası sayacın hatalı okunmasını, yanlış tarife ya da yanlış çarpım faktörü uygulanmasını, tüketim miktarının ya da bedelinin hatalı hesaplanmasını ve mükerrer ödeme bildirimini faturada hata oluşturabilecek durumlar arasında sayar. Böyle bir şüphede tarihli fotoğraflarınızla faturayı düzenleyen şirkete başvurun.
Endeksler doğru ama tüketim gerçekten artmışsa sorun faturada değil tesisatta ya da cihazlardadır. Bu durumda ilk bakılacak yerleri elektrik faturası yükseldiğinde yapılacak kontroller rehberinde sıraladık; sayaçtan sonraki hatlarda bir sorun bulunursa onarımı elektrik tesisatı ve tadilat hizmetimizin konusudur.
İşletme sayacında reaktif endeksler ne işe yarar?
İşletmelerdeki sayaçlar aktif enerjinin yanında endüktif ve kapasitif reaktif enerjiyi de ayrı endekslerle kaydedebilir. Bu endeksler, belirli oranlar aşıldığında faturaya eklenen reaktif enerji bedelinin dayanağıdır. Bedelin kimlere uygulandığını reaktif ceza rehberinde, faturadaki karşılığını elektrik faturasında reaktif bedel rehberinde anlattık.
Endeksleri okumak bir sorunu erkenden göstermeye yarar. Ayazağa'daki bir kafede Eylül 2026'daki kompanzasyon panosu işimizde işletme her ay reaktif ceza ödüyordu ve pano devre dışı bırakılmıştı. Sayaç endekslerine göre reaktif tüketim oranı yaklaşık %48'e ulaşmış, önceki ay 388 kVArh olan reaktif tüketim belirgin biçimde artmıştı. Pano ile sayaç panosu arasına yeni kablo çekilip elemanlar tek tek test edildi ve pano devreye alındı; iki fatura dönemi boyunca uzaktan takip edildi ve reaktif ceza oluşmadı.
Sayaçta sorun görürseniz neye dokunmamalısınız?
Sayaç mühürlü bir ölçüm cihazıdır. AYEDAŞ, sayaç değişimi sonrasında yaşanan sorunlar için bile güvenliğiniz için sayaca müdahale edilmemesi gerektiğini açıkça yazar. Ekran kararmışsa, sayaç ses çıkarıyorsa ya da değerler anlamsız görünüyorsa yapacağınız iş, durumu fotoğraflayıp bölgenizdeki dağıtım şirketine bildirmektir.
Sayacın yerini değiştirmek de kendi başına yapılacak bir iş değildir. AYEDAŞ bölgesinde bunun için yeni sayaç yerini gösteren iç tesisat projesiyle, yetkili bir elektrikçi aracılığıyla dağıtım şirketine tadilat projesi başvurusu yapılır. Süreci sayaç nakli rehberinde, proje hazırlığını elektrik projesi ve danışmanlık hizmetimizde anlattık.
Bu konudaki işlerimiz
Ayazağa'da kafede her ay reaktif ceza: devre dışı kompanzasyon panosu devreye alındı
İşletme her ay reaktif ceza ödüyordu; kompanzasyon panosu vardı ama devre dışıydı. Sayaç endekslerinde reaktif oran yaklaşık %48'e çıkmıştı. Panoya sayaç panosundan yeni kablo çekildi, tüm elemanlar test edildi, reaktif güç rölesinin ayarları girildi; şu an reaktif ceza yok.
İşin tamamını inceleyin → — Ayazağa'da kafede her ay reaktif ceza: devre dışı kompanzasyon panosu devreye alındıSık sorulan sorular
Sayaç ekranındaki sayı bu ayki tüketimim mi?
Hayır. Ekrandaki endeks, sayacın takıldığı günden bu yana biriktirdiği toplam değerdir. Bu ayki tüketiminizi görmek için iki farklı tarihte okuduğunuz endeksi birbirinden çıkarmanız, faturada çarpan 1'den farklıysa farkı o çarpanla çarpmanız gerekir.
Süzme sayaç nasıl okunur?
Süzme sayaç adı, bir ana sayacın ardından tüketimi ayrıca ölçen farklı düzenler için kullanılabilir. Bu tür bir düzenin nasıl okunacağı ve tüketimin nasıl paylaşılacağı kurulumuna bağlıdır. Binanızdaki sayacın kime ait olduğunu ve hangi faturaya esas alındığını önce bina yönetiminize ya da dağıtım şirketinize sorun.
Sayacım değiştirildi, eski endeks ne olur?
Değişimden sonra yeni sayaç kendi endeksiyle saymaya başlar. Değişim dönemine ait faturada eski sayacın son endeksi ile yeni sayacın ilk endeksinin nasıl hesaba katıldığını faturadaki sayaç ve endeks alanlarından takip edin. Anlamadığınız bir durum varsa sayaca dokunmadan dağıtım şirketine başvurun.
Akıllı elektrik sayacı nasıl okunur?
Akıllı ya da dijital diye anılan sayaçlar da ekrandaki endeksle okunur. Ekran değerleri kodlarla sırayla gösterebilir; toplam endeksi ve varsa zaman dilimi endekslerini kodlarıyla birlikte fotoğraflayıp faturadaki ilk ve son endekslerle karşılaştırırsınız. Kodların anlamı modele göre değiştiği için faturadaki sayaç bilgisini esas alın.
Faturadaki endeks yanlışsa kime başvurulur?
Endeksi dağıtım şirketi okur; serbest olmayan tüketicilerde faturayı görevli tedarik şirketi düzenler. Başvurunuzu faturadaki iletişim kanalları üzerinden yapın; tarihli sayaç fotoğraflarınızı, faturadaki seri numarasını ve endeksleri yanınızda bulundurun. Hangi talebin hangi şirkete gideceği işleme göre değişebilir.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında