Kaçak akım rölesi test butonu (T), rölenin bir kaçak akım karşısında açıp açamadığını sınamanızı sağlar; tesisatı ya da topraklamayı ölçmez. Kaçak akım rölesi yukarıdayken ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız açık cihazları kapatıp TEST'e bir kez basın; açmazsa tekrar denemeyin, ustaya bildirin. Nedeni usta, röleyi ve hatları ölçerek bulur.
- Düğmeye basınca yalnız o röleye bağlı hatların elektriği kesilir.
- Rölenin açması, topraklamanın ya da hatların sağlam olduğunu göstermez.
- Açmama, rölenin dışındaki bir nedenden de kaynaklanabilir.
Kaçak akım rölesi test butonu tam olarak neyi sınar?
Kaçak akım rölesi (RCD), hattan giden ve dönen akım arasındaki farkı izler ve bu fark belirli bir değeri aşınca devreyi açar. Ön yüzündeki T harfli düğme, bu işlevi kullanıcının sınayabilmesi için konur. Schneider Electric'in kaçak akım cihazları rutin kontrol kılavuzuna göre TEST düğmesi, cihazın bir kaçak akım varlığında açıp açamadığını kontrol etmeye yarar.
Düğmeye basıldığında röle, içinden küçük bir dengesizlik akımı geçirilerek açtırılır. Mandal düşüp elektrik kesiliyorsa rölenin algılama ve açma mekanizması o an çalışıyor demektir. Rölenin genel görevi ve türleri kaçak akım rölesinin ne işe yaradığı rehberinde anlatılır.
TEST düğmesine ne zaman ve nasıl basılır?
Testin ne sıklıkla yapılacağı, aynı kılavuza göre önce yürürlükteki yerel düzenlemelere ve ürünün kendi belgesine göre belirlenir; bütün röleler için tek bir aralık yoktur. Rölenin üzerindeki ya da kutusundaki kullanım bilgisine bakabilir, emin değilseniz ustanıza sorabilirsiniz.
Basmadan önce panonun önünde rahat durabileceğiniz bir yer olduğundan ve zeminin kuru olduğundan emin olun. Kaçak akım rölesi yukarıdayken ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız açık cihazları kapatıp TEST'e bir kez basın; açmazsa tekrar denemeyin, ustaya bildirin. Röle açtığında ona bağlı bütün hatların elektriği kesilir; bilgisayar, modem ya da çalışan çamaşır makinesi gibi cihazların önceden kapatılması bu ani kesinti yüzündendir. Test bittiğinde kapattığınız cihazları, röleyi geri aldıktan sonra tek tek yeniden açabilirsiniz. Panoda birden fazla kaçak akım rölesi varsa her birinin kendi düğmesi vardır ve her biri ayrı ayrı denenir.
Röle düştükten sonra mandal aşağıda kalır ve o hatlarda elektrik olmaz. Koku, ısınma, duman ya da kararma yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız bir kez kaldırın; yeniden atarsa ikinci kez kaldırmayın, ustaya bildirin. Röle ikinci kez düştüyse ustaya, düşmenin kaldırır kaldırmaz mı yoksa bir süre sonra mı olduğunu da söyleyin. Mandal hiç yukarı çıkmıyor ya da kaldırınca hemen düşüyorsa bu ayrı bir durumdur ve kaçak akım rölesi kalkmıyorsa rehberinde ele alınır.
- Bilgisayar, modem gibi açık cihazları önceden kapatın.
- Panonun iç kapağını ya da muhafazasını sökmeyin.
- Testi yaptığınız tarihi bir yere not edin.
- Islak zeminde ya da panoda koku, ısınma varken teste kalkışmayın.
Düğmeye basınca röle atmıyorsa bu ne anlama gelir?
İlk akla gelen rölenin bozulduğudur, ama tek olasılık bu değildir. Schneider Electric'in aynı kılavuzu, testte açmamanın cihazın dışındaki bir nedenden de kaynaklanabileceğini belirtir. Bu durumda düğmeyi tekrar tekrar denemek bilgi vermez; ustaya bildirmek gerekir.
Usta önce nedenin rölede mi, bağlantılarda mı olduğunu ayırır. Bu ayrım yapılmadan yeni röle takmak sorunu yerinde bırakabilir.
Rölenin kendi mekanizması
Rölenin içindeki açma mekanizması zamanla takılabilir ya da işlevini yitirebilir. Böyle bir rölede koruma da güvenilir değildir. Kaçak akım rölesinin bozulup bozulmadığı dış test cihazıyla doğrulanır; arıza kesinleşirse röle değiştirilir.
Bağlantı ve besleme kaynaklı nedenler
Rölenin uçlarına yanlış iletkenin bağlanması, nötr bağlantısındaki bir sorun ya da beslemedeki bir aksaklık, test devresinin çalışmasını engelleyebilir. Bu durumda röle sağlam olduğu halde düğmeye tepki vermeyebilir. Bunu ayırmak için panoyu açıp bağlantılara bakmak gerekir; bu iş ustanındır.
Test düğmesi çalışmıyorsa röle onarılır mı?
Kaçak akım röleleri açılıp onarılan cihazlar değildir. İçini açmak, kontaklarına müdahale etmek ya da rölenin uçlarını köprülemek korumayı ortadan kaldırır. Aynı kılavuz, bu ürünlerin kurulumunu, bakımını ve değiştirilmesini yalnız yetkin bir elektrikçinin yapması gerektiğini söyler.
Doğru yol onarım değil doğrulamadır. Kılavuza göre ek kontrollerden sonra da açmayan röle harici bir RCD test cihazıyla sınanır; arızalı olduğu doğrulanırsa hemen değiştirilir. Arızalı röle tespiti ve değişimi hakkında bilgi ve teklif için elektrik arıza servisi sayfasına bakabilirsiniz.
| Konu | TEST düğmesi | Dış cihazla yapılan test |
|---|---|---|
| Kim yapar? | Kullanıcı, güvenli koşulda | Yetkin elektrikçi |
| Ne gösterir? | Rölenin o an açabildiği | Açma süresi ve açma akımı |
| Ne zaman? | Ürün belgesine ve yerel düzenlemeye göre | Şikâyet, değişim kararı ya da kontrol işinde |
Düğme sağlam çıktığında sorun nerede olabilir?
Röle düğmeyle açıyor ama ara ara kendiliğinden de atıyorsa kaynak hatlarda ya da bağlı bir cihazda olabilir. Beyoğlu'nun Karaköy semtindeki bir mağazada kaçak akım sorununun incelendiği işte kaçağın kaynaklarından biri harici bir HDD adaptörü çıktı; adaptör devreden çıkarıldı ve rölenin testleri geçti.
Rölenin hangi akımda ve ne kadar sürede açtığı ise ustanın ölçü aletiyle yaptığı kaçak akım rölesi testi ile ölçülür. Kendiliğinden atmanın olası nedenleri kaçak akım rölesinin neden attığını anlatan rehberde toplanmıştır.
Bu konudaki işlerimiz
Karaköy mağazada kaçak akım: kaynak cihaz adaptörü çıktı
Karaköy'de mağazada kaçak akım: kaynak bir cihaz adaptörü çıktı, kaçak akım rölesi testleri geçti
Mağazanın hatlarında toplam yaklaşık 12 mA kaçak vardı. Kaçağın bir kısmı harici bir disk (HDD) adaptöründen geliyordu; cihaz devreden çıkarıldı. Kaçak akım rölesi ve hat testleri geçti; klima için ayrı kaçak akım rölesi ve pano revizyonu önerisi raporlandı.
İşin tamamını inceleyin → — Karaköy mağazada kaçak akım: kaynak cihaz adaptörü çıktıSık sorulan sorular
Kaçak akım rölesi üzerindeki T harfi ne anlama gelir?
T, test kelimesinin baş harfidir ve rölenin test düğmesini gösterir. Bu düğme, rölenin bir kaçak akım karşısında devreyi açıp açamadığını kullanıcının sınayabilmesi için konur. Düğmenin açması rölenin o anki durumunu gösterir, tesisatın tamamını değil.
Test butonuna basınca rölenin atması topraklamanın iyi olduğunu gösterir mi?
Hayır. Düğme yalnız rölenin açma işlevini sınar. Binada etkin bir topraklama olup olmadığı, hatlarda yalıtım bozulması bulunup bulunmadığı bu düğmeyle anlaşılmaz. Bunlar ustanın yerinde yaptığı ayrı ölçümlerle değerlendirilir.
TEST'e basınca evin bütün elektriği kesilir mi?
Yalnız o röleye bağlı hatların elektriği kesilir. Evde birden fazla kaçak akım rölesi varsa diğerlerine bağlı odalarda elektrik sürer. Testten önce açık cihazları kapatmanızın nedeni de bu ani kesintidir; röleyi geri aldığınızda elektrik aynı hatlara döner.
Test butonu çalışmayan röleyi kendim değiştirebilir miyim?
Hayır. Röle panoda enerjili iletkenlere bağlıdır ve yanlış bağlanırsa koruma ortadan kalkabilir. Üretici de kurulum ve değişimi yetkin elektrikçiye bırakır. Ayrıca rölenin gerçekten arızalı olup olmadığı önce dış test cihazıyla doğrulanmalıdır.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında