Bina dış cephe aydınlatması, cephenin çizgilerini ve dokusunu gece görünür kılmak için armatür tipinin, ışık yönünün ve kumandanın birlikte planlanmasıdır. Seçimde armatürün dış ortama uygun IP koruması, renk sıcaklığı ve varsa harici sürücüsünün armatürle uyumu birlikte değerlendirilir. Kablo, ek yeri ve bağlantı kararları dış ortam koşulları nedeniyle elektrikçiye bırakılır.
- Wallwasher duvarı eşit aydınlatır; lineer armatür ışığı bir çizgi boyunca verir.
- IP20 kodu suya karşı koruma olmadığını gösterir; yağmur alan cepheye uygun değildir.
- Sabit gerilim ve sabit akım sürücüleri birbirinin yerine kullanılmaz.
- Kumanda düzeni (anahtar, zaman saati, fotosel) yüke ve kullanıma göre seçilir.
Bina dış cephe aydınlatması için hangi armatür tipleri kullanılır?
Cephe ışığında armatür tipini cephenin düz, çıkıntılı ya da dokulu olması ve öne çıkarılmak istenen öğe belirler. Armatür seçimi, aydınlatma planlama rehberinde anlatılan genel ışık kararlarıyla uyumlu olmalıdır.
Bahçe yollarının ve açık alanların ışığı bahçe ve açık alan aydınlatması planının konusudur. Cephe ışığı ise binanın duvarlarına, saçaklarına ve kolon gibi çizgilerine odaklanır.
| İstenen görünüm | Uygun yaklaşım | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Duvarın düzgün ve eşit aydınlanması | Wallwasher | Işığın duvarda leke ve şerit bırakmadan dağılması |
| Taş ya da tuğla dokusunun öne çıkması | Yüzeye yakın sıyırma ışığı | Pürüzlerin gölgesinin istenen ölçüde belirginleşmesi |
| Saçak, kolon ya da pencere çizgisinin vurgulanması | Lineer armatür | Profilin cephedeki çizgiyle kesintisiz hizalanması |
Wallwasher nedir, ne işe yarar?
Wallwasher, duvar yüzeyini baştan sona olabildiğince eşit aydınlatmak için tasarlanmış armatürdür. Adı İngilizcede duvar yıkayıcı anlamına gelir; ışığın duvarı yıkar gibi kaplamasını anlatır. Amaç dokuyu öne çıkarmak değil, yüzeyi düzgün ve lekesiz bir ışıkla göstermektir.
Taş ya da tuğla dokusu belirginleştirilmek istenirse farklı bir yaklaşım kullanılır: armatür yüzeye çok yakın konumlanır ve ışık duvarı sıyırarak geçer. Bu sıyırma ışığı pürüzlerin gölgesini büyütür. Hangisinin seçileceği cephenin malzemesine ve istenen görünüme bağlıdır; karar cephede yapılan deneme ışıklandırmasıyla netleşir.
Lineer aydınlatma nedir, cephede nerede kullanılır?
Lineer aydınlatma, tek bir noktadan değil, uzun bir profil boyunca kesintisiz ışık veren armatür yapısıdır. Cephede saçak, pencere kenarı, kolon ya da korkuluk çizgisini belirginleştirmek için kullanılabilir. Villa cephelerinde yatay hatlar binanın genişliğini, dikey hatlar yüksekliğini öne çıkarır.
Işığın profil içinde gizlenerek verildiği uygulamalar için lineer ve gizli ışık uygulaması rehberine bakabilirsiniz.
Dış cephe armatüründe IP koruma neden önemli?
Dış cephedeki armatürlerin çoğu toz, nem ve yağmura açıktır; bu yüzden gövdenin ne kadar korunduğu seçimde öne çıkar. Bir ürünün katı cisimlere ve suya karşı korumasını IP koruma sınıfı gösterir.
İç mekân için üretilen her ürün dışarıya uygun değildir. Schneider Electric'in IP koruma derecesi açıklamasına göre IP20 kodu, ürünün suya karşı korunmadığını belirtir. Saçak altındaki bir armatür ile doğrudan yağmur alan duvardaki armatür aynı koşulda durmaz; IP kodu armatürün cephedeki gerçek konumuna göre seçilir.
Koruma yalnız armatürle bitmez: bağlantı kutusu ve varsa harici sürücü de aynı ortamda durur. Koruması yetersiz bir parça zamanla nem alarak arızalanabilir.
Cephede hangi renk sıcaklığı seçilmeli?
Işığın sarımsı ya da beyaz görünmesi renk sıcaklığıyla ilgilidir. Philips'in renk sıcaklığı rehberine göre renk sıcaklığı Kelvin (K) birimiyle belirtilir.
Seçim cephenin kaplama malzemesine ve çevreye göre yapılır. Sıcak tonlar taş ve tuğla dokusunu daha sıcak gösterebilir; cam ve metal yüzeylerde daha soğuk tonlar tercih edilebilir. Bunun kesin bir kuralı yoktur; karar en sağlıklı biçimde cephede yapılan deneme ışıklandırmasıyla verilir.
Aynı cephede farklı tonlar karışırsa bina parça parça görünebilir. Bu yüzden renk sıcaklığını proje başında belirlemek sonraki armatür seçimlerini kolaylaştırır. Kelvin değerlerinin ışığın görünümüne etkisini ışığın görünümü ve Kelvin değerleri rehberinde bulabilirsiniz.
Sabit gerilim mi sabit akım mı: cephe armatürünün sürücüsü nasıl eşleşir?
Bazı cephe armatürlerinin sürücüsü gövdenin içindedir ve doğrudan şebekeden beslenir. Harici sürücülü modellerde ise LED'i ayrı bir sürücü besler; bu sürücünün çıkış türü armatürün ürün föyüyle eşleşmelidir.
Sabit gerilim sürücüsü belirli bir gerilim verir; çekilen akım bağlı yüke göre değişir. Sabit akım sürücüsü ise akımı sabit tutar ve bağlı LED dizisinin ihtiyaç duyduğu gerilime göre çıkışını ayarlar. MEAN WELL'in LED sürücü serileri sayfasında LPV serisi sabit gerilim, LPC serisi sabit akım çıkışlı örnek olarak ayrılır.
Sürücü türü armatürün föyüyle uyuşmazsa LED düzgün çalışmayabilir ya da zarar görebilir; watt değerinin tutması tek başına yeterli değildir. LED şeritlerde besleme elemanının nasıl seçildiği LED şerit besleme seçimi rehberinin konusudur.
Bebek'te (Beşiktaş) bir bahçe terasına profilli LED uygulamasında dış mekân olduğu için LED'leri, profilleri ve LED trafolarını buna uygun seçtik.
| Sürücü türü | Neyi sabit tutar | Eşleşmede bakılacak bilgi |
|---|---|---|
| Sabit gerilim | Çıkış gerilimini; akım bağlı yüke göre değişir | Armatürün ya da şeridin föyündeki giriş gerilimi |
| Sabit akım | Çıkış akımını; gerilim LED dizisine göre ayarlanır | Armatürün föyündeki akım değeri ve gerilim aralığı |
Cephe ışığı nasıl kumanda edilir?
Az sayıda armatürü olan küçük bir cephe bir anahtarla yönetilebilir. Büyük cephelerde kumanda panodan, zaman saatiyle ya da ortam ışığını algılayan bir fotosel rölesiyle yapılabilir; böylece ışık hava kararınca ya da belirlenen saatte kendiliğinden yanar.
Doğru düzen armatür sayısına, toplam yüke, kullanım saatlerine ve projeye göre belirlenir. Cephe ışığının ayrı bir hattan beslenmesi de projeye bağlı bir karardır; ayrı hat, arıza ya da bakımda yalnız o bölümün enerjisini kesmeyi kolaylaştırabilir.
Giriş ve kapı önünde ışığın yalnız hareket olduğunda yanması isteniyorsa hareket sensörlü aydınlatma seçenekleri de değerlendirilebilir.
Wallwasher nasıl bağlanır, bu iş neden usta işidir?
Wallwasher ya da başka bir cephe armatürünün bağlanması, prize fiş takmaya benzemez. Armatür yüksekte, yağmura ve neme açık bir yüzeyde durur; kablo türü, güzergâh, ek yerlerinin su yalıtımı ve hattın koruması dış ortam koşullarına göre elektrikçi tarafından belirlenir. Bağlantı da enerji kesilerek ehil kişi tarafından yapılır.
Usta işe genel olarak armatürün ve varsa sürücünün föyünü, armatürün cephedeki konumunu ve hattın panodaki korumasını inceleyerek başlar. Ardından kablonun nereden geçeceğine, ek yerinin hangi kutuda duracağına ve sürücünün bakım için ulaşılabilir bir yere konup konamayacağına karar verir.
Bakırköy'de bir işletmenin arızalanan dış cephe wallwasher armatürünü yenisiyle değiştirdik. Cephe ve diğer dış mekân uygulamaları hakkında bilgi ve teklif için aydınlatma çözümleri sayfasına bakabilirsiniz.
- Armatürlerin ve varsa sürücülerin IP kodunu sorun, ürün belgelerini teslimde isteyin.
- Dış ortamdaki ek yerlerinin suya karşı nasıl korunduğunu teklif aşamasında sorun.
- Harici sürücünün nerede durduğunu ve bakımda ona nasıl ulaşılacağını öğrenin.
- Cephe ışığının nasıl kumanda edildiğini ve ayarının nasıl değiştirileceğini teslimde öğrenin.
Bu konudaki işlerimiz
Bakırköy'de işletmenin dış cephe wallwasher armatürü yenilendi
Arızalanan dış cephe wallwasher (duvar yıkama) armatürü yenisiyle değiştirildi.
İşin tamamını inceleyin → — Bakırköy'de işletmenin dış cephe wallwasher armatürü yenilendi
Bebek'te bahçe terasına dış mekâna uygun profilli LED
Bahçe terasının duvar diplerine profilli LED uygulandı. Dış mekân olduğu için LED'ler, profiller ve LED trafoları dış ortama uygun seçildi.
İşin tamamını inceleyin → — Bebek'te bahçe terasına dış mekâna uygun profilli LEDSık sorulan sorular
Wallwasher ile projektör arasındaki fark nedir?
Wallwasher duvar yüzeyini olabildiğince eşit aydınlatmak için tasarlanır ve ışığını duvar boyunca yayar. Projektör ise ışığı belirli bir alana ya da öğeye yöneltir; bir meydanı, bahçeyi ya da cephedeki tek bir ayrıntıyı vurgulamak için kullanılabilir. Hangisinin uygun olduğu cephenin büyüklüğüne ve istenen görünüme bağlıdır.
Dış cephe duvar lambaları yağmurda bozulur mu?
IP kodu konumuna uygun seçilmiş, contası sağlam ve bağlantı kutusu suya karşı korunmuş bir armatürde yağmurun yaratacağı risk belirgin biçimde azalır. Conta yıprandığında ya da ek yeri su aldığında ise kaçak ya da kısa devre oluşabilir. Gövdede çatlak ya da içinde su görürseniz o hattı kullanmayın ve ustaya bildirin.
Villa dış cephe aydınlatmaları nasıl açılıp kapanır?
Küçük bir villa cephesinde ışık bir duvar anahtarıyla yönetilebilir. Armatür sayısı ve hat uzunluğu arttığında panodan zaman saati ya da fotosel rölesiyle kumanda tercih edilebilir. Hangi düzenin uygun olduğuna yüke, kullanım saatlerine ve evin elektrik projesine bakılarak karar verilir.
LED sürücüsü armatürden uzağa konabilir mi?
Harici sürücülü armatürlerde sürücü korunaklı ve bakım için ulaşılabilir bir yere konabilir. Sürücü ile armatür arasındaki mesafenin ne kadar olabileceği ise ürün belgesine ve sürücünün çıkış türüne bağlıdır; bu karar elektrikçiye bırakılır. Yüksek bir cephede ulaşılabilir sürücü, bakımı kolaylaştırır.
Lineer aydınlatma ile wallwasher aynı şey mi?
Değil. Lineer aydınlatma, ışığın uzun bir çizgi boyunca verilmesini anlatan bir armatür biçimidir. Wallwasher ise duvarı eşit aydınlatma amacını anlatır. İki ad aynı üründe birlikte geçebilir; belirleyici olan, ışığın duvara nasıl dağıldığıdır.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında