Önce herkesi uyarıp ortamdan uzaklaşın ve güvenli bir yerden 112'yi arayın; şalter ya da eşya için geri dönmeyin. Elektrik yangınına su dökmeyin, çünkü enerjisi kesilmemiş bir hatta su akımı size taşıyabilir. Söndürmeyi itfaiyeye bırakın; yangın söndükten sonra da tesisatı bir elektrikçiye kontrol ettirmeden enerji vermeyin.
- Yanan ya da duman çıkaran kabloya, prize ve cihaza hiçbir biçimde dokunmayın.
- Binadan çıktıktan sonra şalter ya da eşya için binaya geri dönmeyin.
- Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu panodan ya da sayaç dolabından geliyorsa yaklaşmayın; panonun yerini 112'ye bildirin.
- Söndürmede su kullanıldıysa panoya ve hatlara su girmiş olabilir.
Elektrik yangını çıktığında ilk ne yapılır?
Elektrik kaynaklı bir yangında ilk iş can güvenliğidir. Dumanı ya da alevi fark ettiğiniz anda evdekilere veya çalışanlara seslenin ve onları dışarı çıkarın. Güvenli bir yere geçtiğinizde 112'yi arayın; adresi, yangının nerede başladığını ve içeride kimsenin kalıp kalmadığını söyleyin.
Ana şalteri indirmek tesisatın enerjisini keser, ama yangın anında tahliyenin yerini tutmaz; duman, alev ya da yoğun yanık kokusu varken panoya gitmeyin, şalter için ters yöne yürümeyin ve dışarı çıktıktan sonra binaya geri dönmeyin. 112'ye panonun yerini ve binada jeneratör ya da kesintisiz güç kaynağı (UPS) gibi ayrı bir besleme olup olmadığını söyleyin; bu bilgi müdahale eden ekibin işine yarar. Duman panonun kendisinden, sayaç dolabından ya da panonun yakınından geliyorsa bunu da bildirin.
Yanan ya da duman çıkaran kabloya, prize, uzatma kablosuna ve cihaza dokunmayın; fişi çekmeye çalışmak da bir temastır. Biri akıma kapılırsa enerji kesilmeden kişiye hiçbir biçimde dokunulmaz; bu konudaki sınırları elektrik çarpmasında ilk yardım rehberi anlatır.
- Bulunduğunuz yerdeki herkese seslenin ve dışarı çıkmalarını sağlayın.
- Güvenli bir yere geçince 112'yi arayın, dumanın, alevin ya da yoğun yanık kokusunun nereden geldiğini söyleyin; binaya ya da panoya geri dönmeyin.
- Ararken panonun yerini ve binada jeneratör ya da UPS gibi ayrı bir besleme olup olmadığını söyleyin.
- Yanan kabloya, fişe, prize ve cihaza hiçbir biçimde dokunmayın.
Elektrikten çıkan yangında neden su kullanılmaz?
Su, içindeki çözünmüş maddeler nedeniyle elektriği iletebilir. Enerjisi kesilmemiş bir kabloya ya da cihaza su döküldüğünde akım su akıntısı ve ıslak zemin üzerinden size ulaşabilir; yangının üstüne bir de çarpılma riski eklenir. Su ayrıca prizde ya da panoda iletkenler arasında yeni bir kısa devre yolu açabilir.
Ana şalteri indirdiğinizi düşünseniz bile bütün hatların enerjisiz kaldığından emin olamayabilirsiniz. Yanlış şalteri indirmiş olabilirsiniz; binada UPS ya da jeneratör gibi ayrı bir besleme varsa bazı hatlar enerjili kalabilir. Bu yüzden evde ya da işyerinde elektrikten çıkan yangına su dökmeyin; suyla müdahale kararını itfaiye verir.
Evde söndürücü varsa elektrik yangınına müdahale etmeli misiniz?
Evde ya da işyerinde bir söndürücü bulunması, elektrik yangınına sizin müdahale etmeniz gerektiği anlamına gelmez. Elektrik yangınını söndürmeye çalışmayın; söndürücünüzün türünü ve bakımını, onu sağlayan firmadan öğrenin. Elektrik kaynaklı bir yangında yapacağınız iş değişmez: herkesi uyarın, ortamı terk edin ve güvenli bir yerden 112'yi arayın; söndürmeyi itfaiye yapar.
Panodan, sayaç dolabından ya da enerjili bir cihazdan gelen dumana söndürücüyle yaklaşmayın. Elinizin altında bir söndürücü bulunması, yangın anında müdahale etmeniz için bir ölçüt değildir.
Söndürücü elinizdeyken de öncelik değişmez: binadan çıkın ve itfaiyeyi bekleyin. Alev küçük görünse bile söndürmek için oyalanmayın; duman ve alev kaçış yolunuzu hızla kapatabilir.
Tesisattan çıkan yangın nasıl başlar, hangi koruma neyi algılar?
Kablo ve bağlantılardan çıkan yangınların arkasında farklı mekanizmalar olabilir: kablonun taşıyabileceğinden fazla akım çekilmesi, gevşek bir bağlantının ısınması ya da yalıtımın bozulup akımın toprağa kaçması. Her biri farklı bir korumayla ilgilidir; aşırı yük ve kısa devre sigortanın ya da devre kesicinin, toprağa akan düşük kaçak akımlar ise kaçak akım rölesinin konusudur. Bir toprak arızasında hangi korumanın açacağı tesisatın topraklama düzenine bağlıdır.
Schneider Electric'in yalıtım arızasına bağlı yangın sayfası, kirlenmiş ve nemlenmiş yalıtım yüzeyinde toprağa akan kaçak akım 300 mA'yı aştığında ısınma ve kıvılcımların karbon birikintilerini tutuşturabileceğini anlatır. Bu akım, aşırı akım korumasının algılayamayacağı kadar düşüktür; yani hat aşırı yüklenmeden de yangın başlayabilir.
Aynı kaynağa göre hassasiyeti 300 mA'yı aşmayan kaçak akım rölesi (RCD), bu düşük kaçakları algılayarak yalıtım arızasına bağlı yangın riskine karşı koruma sağlar. Bu koruma TT, IT ve TN-S topraklama sistemleri için anlatılır; TN-C sistemde RCD kullanılamaz. Röle yangını her koşulda önleme garantisi değildir, ark kaynaklı yangınlar da ayrı bir konudur. Panonun içinde başlayan yangına karşı tasarlanan otomatik sistemler ise pano içi söndürme sistemi rehberinde ele alınıyor. Panonun içinde başlayan yangına karşı tasarlanan otomatik sistemler ise pano içi söndürme sistemi rehberinde ele alınıyor.
IEC 60364-4-42 standardının 2024 sürümü, konutlar ve insanların uyuduğu yerler gibi yangın riski taşıyan bazı yerleri besleyen devrelerde 300 mA'yı aşmayan RCD'yi zorunlu tutar. Türkiye'de bu korumanın nasıl uygulanacağı yürürlükteki yönetmelik ve projeye göre belirlenir; tesisatınızdaki karşılığını bir elektrikçi değerlendirir.
| Koruma | Neye karşı | Sınırı |
|---|---|---|
| Sigorta ya da devre kesici (aşırı akım koruması) | Aşırı yük ve kısa devre | Kablo kesitine göre büyük seçilirse kablo ısınırken açmayabilir |
| 300 mA kaçak akım rölesi | Yalıtım arızasından toprağa akan, yangın çıkarabilecek düşük kaçak | İnsanı elektrik çarpmasına karşı ek koruyan 30 mA rölenin yerini tutmaz; TN-C sistemde kullanılamaz |
| 30 mA kaçak akım rölesi | İnsanı elektrik çarpmasına karşı ek koruma | Aşırı yük ve kısa devreyi algılamaz; bunlar sigortanın konusudur |
300 mA ile 30 mA röle aynı işi mi görür?
Görmez. 300 mA'lik cihaz yangın riskine karşı korur; insanı elektrik çarpmasına karşı ek koruma sağlayan 30 mA'lik cihazın yerini tutmaz. Hangi hatta hangi hassasiyetin kullanılacağı topraklama sistemine ve projeye göre bir uzman tarafından belirlenir; panodaki röleleri değiştirmek ya da yerini değiştirmek elektrikçinin işidir.
Tesisat kaynaklı yangın riskini neler azaltır?
Schneider Electric'in konut periyodik kontrol listesi, iletken kesitine uymayan aşırı akım korumasını tehlike değerlendirmesinin bir parçası olarak sayar. Sigorta cihazı değil kabloyu korur; kablonun taşıyabileceğinden büyük seçilmiş bir sigorta, kablo ısınırken açmayabilir. Atmasın diye sigortayı büyütmek sorunu çözmez, kabloyu korumasız bırakır.
Haziran 2026'da Ortaköy'de bir dairede ocak kablosu ısınıp yangın çıktı; hatlara büyük sigortalar takıldığı için kablo yandı ama sigorta atmadı, mutfaktaki bulaşık makinesi ve bağlı olduğu priz de yandı. Yangın çıkan dairedeki incelemede panoda kaçak akım rölesi bulunmadığı, bir sigortaya üç linye bağlandığı ve binada topraklama olmadığı görüldü. Pano sıfırdan yapıldı, hatlar ayrılarak her birine hattına uygun sigorta kondu; kaçak akım röleleri topraklamayla birlikte eklenecek.
Temmuz 2026'da Nişantaşı'nda bir işletmede pencere yakınından geçen kablolar kopma noktasına gelecek kadar zedelenmişti; hâlâ çalışıyordu ama güvenlik riski taşıyordu. Zedelenmiş pencere hattını gördükten sonra işletmeye kabloların acilen değiştirilmesi gerektiğini bildirdik. Çalışan bir hat, güvenli bir hat anlamına gelmez.
Bu tür kusurlar dışarıdan görülmeyebilir. Tesisatınız eskiyse ya da panodaki sigortaların hangi kabloyu koruduğunu bilmiyorsanız pano ve hatların kontrolü hakkında bilgi ve teklif için elektrik tesisatı ve tadilat sayfasına bakabilirsiniz. Evde kendi başınıza bakabileceğiniz işaretler için evde elektrik güvenliği kontrol listesine göz atabilirsiniz.
Duman algılama ve adresli sistemler erken uyarıda ne sağlar?
Duman dedektörü yangını söndürmez; dumanı algılayıp haber verir ve tahliye için zaman kazandırabilir. Gece başlayan bir yangını uyuyan insanların fark etmesi gecikebilir; dedektör bu boşluğu kapatmaya yardım eder. Hangi odaya ve nasıl konacağı yapının düzenine göre değişir.
Daha büyük yapılarda yangın algılama sistemleri dedektörleri bir kontrol paneline bağlar. Bosch'un FPD-7024 broşürü, bu ürün ailesinin adresli sürümünde alarm veren cihazın tek tek tanımlanabildiğini anlatır; aynı broşürdeki konvansiyonel sürümde bilgi bölge düzeyinde kalır. Bu tek bir ürün örneğidir; bir binaya hangi sistemin uygun olduğu ve mevzuattaki karşılığı projede belirlenir.
Aynı broşüre göre bu ailedeki fotoelektrik dedektör kirlendiğinde panele kirlenme sinyali gönderir. Panelde normal görünen bir gösterge ise düzenli bakımın ve fonksiyon testinin yerine geçmez.
Yangın söndükten sonra elektrik ne zaman verilebilir?
Alev sönse de tesisata kendi başınıza enerji vermeyin. Yangında ısınan kablonun yalıtımı duvarın ya da kanalın içinde erimiş olabilir ve bu hasar dışarıdan anlaşılmayabilir. Şalteri kaldırdığınızda hasarlı bir noktada yeni bir kısa devre ya da ısınma başlayabilir.
Söndürmede su kullanıldıysa panoya ve hatlara su girmiş olabilir; bu durumda panoya su girmesi sonrasındaki kontroller de gündeme gelir. Enerji ancak hatlar ve pano ölçülüp incelendikten sonra verilmelidir; yangın sonrası arıza incelemesi hakkında bilgi ve teklif için elektrik arıza servisi sayfasına bakabilirsiniz.
Kasım 2025'te Esenyurt'ta AVM önündeki mobil satış ofisinde çıkan yangın mutfak bölümünün hattından başlamıştı. Hat panodan bağımsız çekilmemiş, birden fazla yere uğruyordu; mutfak aletleri aynı hatta bağlıydı ve sigortalar hatta göre çok yüksek seçildiği için kablo yanarken atmamıştı. Önce geçici bir panoyla enerji sağladık, ardından pano ve tesisatı kalıcı olarak yeniden yaptık; mutfak hattını ayırıp sigortaları kabloların taşıyabileceği akıma göre seçtik.
Yangından sonra hangi parçaların değişmesi, hangilerinin ölçülerek kullanılabileceği ayrı bir konudur; yangından sonra elektrik tesisatı rehberi bu adımları anlatır.
Bu konudaki işlerimiz
Ortaköy'de yangın çıkan daire: kablo yandı, sigorta atmadı
Yangın ocak kablosunun ısınmasıyla başladı; atmasın diye takılmış büyük sigortalar yüzünden kablo yandı ama sigorta atmadı. Panodaki sigortalar hatlara göre büyüktü, kaçak akım rölesi ve binada topraklama yoktu. Sebep–sonuç raporu yazıldı; pano hatları ayrılarak, her hatta uygun sigortayla sıfırdan yapıldı. Kaçak akım röleleri topraklamayla birlikte eklenecek.
İşin tamamını inceleyin → — Ortaköy'de yangın çıkan daire: kablo yandı, sigorta atmadı
Akbatı AVM önündeki mobil ofiste yangın sonrası pano ve tesisat yenilemesi
Yangın mutfak bölümünün hattından çıktı: hat panodan bağımsız çekilmemiş, mutfak aletleri de aynı hatta bağlanmıştı. Sigortalar hatta göre çok yüksek seçildiği için atmadan kablo yandı. Önce geçici panoyla enerji sağlandı; ardından pano ve tesisat kalıcı olarak yeniden yapıldı.
İşin tamamını inceleyin → — Akbatı AVM önündeki mobil ofiste yangın sonrası pano ve tesisat yenilemesi
Nişantaşı'nda pencere hattında zedelenmiş kablolar: çalışıyor ama güvenli değil
Uygunsuz kablo düzeni nedeniyle pencere yakınından geçen kablolar zamanla kopma noktasına gelecek kadar zedelenmişti. Hâlâ çalışıyordu ama güvenlik riski taşıyordu; müşteri acil değişim için bilgilendirildi.
İşin tamamını inceleyin → — Nişantaşı'nda pencere hattında zedelenmiş kablolar: çalışıyor ama güvenli değilSık sorulan sorular
Elektrik yangınlarında hangi söndürücü kullanılır?
Söndürücünüzün elektrik yangınına uygun olup olmadığını ve bakımını, söndürücüyü sağlayan firmadan öğrenin. Yangın anında ise söndürmeye girişmeyin: panoya ya da enerjili bir cihaza söndürücüyle yaklaşmayın, ortamı boşaltıp 112'yi arayın ve söndürmeyi itfaiyeye bırakın.
Prizden duman ya da yoğun yanık kokusu geliyor ama alev yoksa ne yapmalıyım?
Prize ve fişe dokunmayın; ortamdan uzaklaşın ve 112'yi arayın. Duman kesildiyse, alev ve yoğun yanık kokusu yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız o hattın sigortasını indirin. Prizi kontrol ettirmeden yeniden kullanmayın; kapağın arkasındaki ısınma dışarıdan görünmez.
Elektrik yangınında sigorta neden atmayabilir?
Sigorta aşırı akımda açar ve kabloyu korur. Kablonun kaldırabileceğinden büyük bir sigorta takılmışsa kablo ısınıp yanarken sigorta açmayabilir. Yalıtım bozulup toprağa düşük bir kaçak akıyorsa bunu da aşırı akım koruması algılamaz; bu kaçağa yangın riskine karşı seçilmiş kaçak akım rölesi tepki verir.
Duman dedektörü elektrik yangınını önler mi?
Önlemez; dumanı algılayıp haber verir. Önleme tesisattadır: kabloya uygun aşırı akım koruması, yalıtım arızasına karşı kaçak akım koruması ve hasarlı hatların zamanında yenilenmesi. Dedektör ise bu önlemlere rağmen başlayan bir yangında tahliye için zaman kazandırır.
Yangın söndürüldükten sonra elektriği açabilir miyim?
Açmayın. Yangın küçük kalsa bile ısınan kablonun yalıtımı, prizin arkası ya da panodaki bağlantılar hasar görmüş olabilir. Söndürmede su kullanıldıysa bu da ayrıca kontrol gerektirir. Hatları ölçüp inceledikten sonra hangi bölümün güvenle enerjilendirilebileceğine bir elektrikçi karar versin.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında