Su baskını elektrik tesisatına ulaştığında çarpma ve yalıtım hasarı riski doğar; duman, alev, kıvılcım ya da yoğun yanık kokusu varsa panoya gitmeden uzaklaşın ve 112'yi arayın. Bunlar yoksa, pano kuruysa ve panoya suya basmadan güvenle ulaşabiliyorsanız ana şalteri indirin; pano ıslaksa ona dokunmayın. Islanan tesisat, usta yalıtım ölçümü yapmadan yeniden açılmamalıdır.
- Islak zemine basarak panoya, prize ya da fişe dokunmayın.
- Hangi sigortanın hangi hattı beslediğini bilmiyorsanız tek tek denemeyin; duman, alev ya da yoğun yanık kokusu yoksa, pano kuruysa ve panoya suya basmadan güvenle ulaşabiliyorsanız ana şalteri indirin.
- Priz, anahtar ve panoyu kendiniz açıp kurutmaya çalışmayın.
- Islanan bir şalterin yeniden kullanılıp kullanılmayacağına usta karar verir.
Su baskınında elektrik için ilk anda ne yapılmalı?
Su ile birlikte duman, alev, kıvılcım ya da yoğun yanık kokusu varsa panoya gitmeyin; mekânı terk edin ve 112'yi arayın. Bunlar yoksa önce suyun pano ve prizlere ulaşıp ulaşmadığına uzaktan bakın. Su elektriği ilettiği için ıslak zemin ile enerjili tesisat bir araya geldiğinde çarpma riski doğar; elektrik yangınında su kullanılmamasının nedeni de budur.
Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu yoksa, pano ıslak değilse, üzerinden su damlamıyorsa ve panoya suya basmadan, kuru bir yoldan güvenle ulaşabiliyorsanız ana şalteri indirerek enerjiyi kesin. Pano ıslaksa ya da panoya giden yol suyla kaplıysa panoya dokunmayın ve suya adım atmayın. Bu durumda enerjinin, suya girmeden ulaşılabilen bina ana panosundan, elektrikçi ya da dağıtım şirketi eliyle kesilmesini isteyin.
Biri elektrik çarpmasına maruz kaldıysa enerji kesilmeden ona dokunmayın ve 112'yi arayın; sonraki adımlar elektrik çarpmasında ilk yardım rehberinde anlatılır. Evdeki genel önlemleri evde elektrik güvenliği rehberinde bulabilirsiniz.
Prize ya da panoya su kaçarsa hangi gizli tehlikeler oluşur?
Prize su kaçtığında o hattın koruma elemanının devreyi açması beklenir; ama koruma her durumda devreye girmeyebilir ve yalıtımdaki zayıflama hemen belli olmayabilir. Suyun kablo kanallarından ya da buatlardan sızması iletkenler arasındaki yalıtımı zayıflatabilir. Zayıflamış yalıtım kaçağa yol açarak çarpma riski doğurabilir ve metal gövdeli cihazları tehlikeli hâle getirebilir.
Pano ıslandığında risk büyür. Şalterlerin içinde mekanik parçalar vardır ve bu parçalar suyla temas ettiğinde oksitlenebilir; bu durumda şalter, açması gereken bir kısa devrede ya da aşırı yükte görevini yerine getiremeyebilir. Islanan bir şalterin kullanılıp kullanılmayacağına yerinde yapılan kontrolden sonra usta karar verir.
| Etkilenen yer | Görülen durum | Olası risk |
|---|---|---|
| Priz ve anahtarlar | Yüzeyde nem ya da su izi | Kısa devre, yalıtım zayıflaması ve çarpma riski |
| Sigorta panosu | Şalterlerin ıslanması ya da su yolu izleri | İç mekanizmada oksitlenme, açma işlevinin etkilenmesi |
| Buatlar | Duvar içinden gelen su sızıntısı | Bağlantı noktalarında korozyon, hatlar arası temas |
Elektrik ekipmanları suya karşı ne kadar dayanıklı?
IP koruma sınıfı, bir ürünün katı cisimlere ve suya karşı ne kadar korunduğunu gösteren koddur. Schneider Electric'in IP koruma derecesi açıklamasında IP20 kodunun suya karşı koruma sağlamadığı belirtilir. Elinizdeki priz, anahtar ya da armatürün sınıfı ürünün etiketinde ya da belgesinde yazar; sınıfı görünüşe bakarak tahmin etmeyin.
Suya karşı korunmuş olarak tasarlanmamış bir ürün küçük bir sızıntıda da etkilenebilir. Islanan ürünün yeniden kullanılıp kullanılmayacağı ancak yerinde kontrolle anlaşılır. Islanan tesisatın kontrolü hakkında bilgi ve teklif için elektrik arıza servisi sayfasına bakabilirsiniz.
Islanan elektrik tesisatı kendi kendine kurur mu?
Tesisatın kendiliğinden kurumasını beklemek güvenli bir yol değildir. Dışı kuru görünen priz ve buatların içinde, bağlantı noktalarında ve kablo eklerinde nem uzun süre kalabilir. Kalan nem zamanla korozyona yol açabilir; korozyon temas direncini artırır ve bağlantı yük altında ısınabilir.
Saç kurutma makinesi ya da ısıtıcıyla sıcak hava üflemek de çözüm değildir; sıcak hava plastik kasaları ve kablo kılıflarını bozabilir. Islanan tesisatta karar ölçümle verilir ve gerekirse hasarlı malzeme değiştirilir. Islanan hatların yenilenmesi hakkında bilgi ve teklif için elektrik tesisatı ve tadilat sayfasına bakabilirsiniz.
Su baskını alarm sistemi elektrik riskini nasıl azaltır?
Su baskını alarm sistemi, zemine yerleştirilen algılayıcılarla suyu erken fark edip uyarı veren sistemdir. Projesine göre yalnız sesli uyarı verebilir ya da bir haberleşme birimi üzerinden telefona bildirim gönderebilir.
Bazı kurulumlarda alarm panodaki bir kumanda elemanına bağlanır ve su algılandığında ilgili bölümün enerjisini kesecek biçimde projelendirilir. Bu bağlantı projeye özgüdür ve usta işidir. Erken uyarı, suyun prizlere ve panoya ulaşmadan fark edilmesine yardım eder.
Elektrik ne zaman yeniden açılabilir?
Islanan tesisat yeniden enerjilendirilmeden önce yalıtım direnci ölçülür. Usta, yalıtım ölçer (megaohmmetre) ile hatların toprağa ve birbirine karşı yalıtımını kontrol eder. Beyoğlu Karaköy'deki bir mağazada yaptığımız kaçak akım incelemesinde hat yalıtımı 500 V'ta 5,5 GΩ'un üzerinde ölçülmüş, kaçak akım rölesi 150 mA'de 8 ms'de açmıştı. Bu ölçüm bir su baskını sonrasında değil, kaçak akım arızasında yapıldı; ıslanan tesisatın kontrolünde de yalıtım ölçümü kullanılır.
Ölçümler tamamlanmadan ve hasarlı malzeme yenilenmeden enerjiyi açmak yeni bir arızaya yol açabilir. Ana şalteri, usta ölçümleri bitirip onay verene kadar kapalı tutun. Depremden sonra elektriğin yeniden verilmesinde bakılacak noktalar ise deprem sonrası elektrik kontrolü rehberinde ayrıca anlatılır.
- Ana şalteri usta gelene kadar kapalı tutun.
- Ana şalter kapalıyken ve kuru zemindeyseniz, fişte ve prizde erime ya da kararma görünmüyorsa, duman yoksa ve priz suyun içinde değilse ıslanan bölgedeki cihazların fişlerini çekin.
- Priz, anahtar ve panoyu kendiniz açıp kurutmaya çalışmayın.
- Islanan cihazları kontrol edilmeden yeniden prize takmayın.
Bu konudaki işlerimiz
Karaköy mağazada kaçak akım: kaynak cihaz adaptörü çıktı
Karaköy'de mağazada kaçak akım: kaynak bir cihaz adaptörü çıktı, kaçak akım rölesi testleri geçti
Mağazanın hatlarında toplam yaklaşık 12 mA kaçak vardı. Kaçağın bir kısmı harici bir disk (HDD) adaptöründen geliyordu; cihaz devreden çıkarıldı. Kaçak akım rölesi ve hat testleri geçti; klima için ayrı kaçak akım rölesi ve pano revizyonu önerisi raporlandı.
İşin tamamını inceleyin → — Karaköy mağazada kaçak akım: kaynak cihaz adaptörü çıktıSık sorulan sorular
Su baskını elektrik faturasını yükseltir mi?
Islanan tesisatta yalıtım zayıflarsa oluşan kaçak tüketime yansıyabilir; ama su temasında asıl sorun fatura değil güvenliktir. Tüketimde açıklanamayan bir artış görüyorsanız yüksek elektrik faturasının olası nedenlerine bakabilirsiniz.
Prize su kaçtı, ne yapmalıyım?
Prizde duman, alev, kıvılcım ya da yoğun yanık kokusu varsa uzaklaşın ve 112'yi arayın. Bunlar yoksa, pano kuruysa ve panoya kuru zeminden güvenle ulaşabiliyorsanız o prizin bağlı olduğu hattın sigortasını indirin; hangi sigorta olduğunu bilmiyorsanız ana şalteri indirin. Islak prize ve fişe dokunmayın, sıcak hava üflemeyin; prizin açılıp kontrol edilmesini ustaya bırakın.
Su baskını alarm sistemi hangi alanlarda işe yarar?
Bir alanda zorunlu olup olmadığı yürürlükteki mevzuata ve binanın projesine göre değerlendirilir. Bodrum, sunucu odası ya da hidrofor dairesi gibi sızıntının büyük hasar verebileceği alanlarda ek önlem olarak düşünülebilir. Erken uyarı, suyun prizlere ve panoya ulaşmadan fark edilmesine yardım eder.
Islanan pano şalterleri kurutulup kullanılır mı?
Buna kendiniz karar vermeyin. İçine su girmiş bir şalterin açma mekanizması oksitlenmiş ya da etkilenmiş olabilir; dışı silinip kuru görünse de arıza anında beklendiği gibi açmayabilir. Kullanılıp kullanılmayacağına yerinde kontrolden sonra usta karar verir; gerekirse şalter yenisiyle değiştirilir.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında