Elektrik bakım sözleşmesi, işletme tesisatında hangi bölümlerin, hangi işlemlerle ve hangi aralıkla bakılacağını, arızada nasıl davranılacağını ve bakımın nasıl kayda geçeceğini yazan anlaşmadır. Periyodik kontrolün yerini tutmaz; o kontrol yetkili kişiyle ayrıca yapılan bir sözleşmeyle yürür. İyi bir sözleşme kapsamı, kayıt biçimini ve sınırları ilk okumada anlaşılır biçimde gösterir.
- Bakıma giren panolar ve tesis bölümleri tek tek listelenir.
- Her bakımın tarihi, yapanı ve yapılan işlemleri kayda geçer.
- Ekipmanın kendi üretici talimatı varsa o da kapsama girer.
- Kompanzasyon panosu genel bakıma eklenebilir ya da ayrı yıllık anlaşmayla izlenebilir.
Elektrik bakım sözleşmesi bir işletmede neyi düzenler?
Bakım sözleşmesi, işletme ile bakımı yapacak ekip arasında işin sınırlarını çizen yazılı anlaşmadır. Hangi panoların ve tesis bölümlerinin bakıma girdiğini, her ziyarette ne yapılacağını, arıza çağrısında nasıl hareket edileceğini, işçilik ile malzemenin nasıl ayrıldığını ve sonuçların nasıl raporlanacağını yazar. Hizmet kapsamı için işletmeler için yıllık bakım anlaşması sayfasına bakabilirsiniz.
Sözleşme bakımın kendisi değildir; bakımın nasıl yürüyeceğinin çerçevesidir. Bir işyerinde bakımın hangi işlemlerden oluştuğunu, hazırlığı ve tespit sonrası işleri işyeri elektrik bakımı rehberinde ayrıca anlattık. Bu sayfa, o işlerin bir anlaşmaya nasıl dökülmesi gerektiğine odaklanır.
Masal Elektrik, işletmeler için elektrik bakımı hizmetinde bu çerçeveyi tesisin yapısına göre kurar. Tek bir hazır metin her işletmeye uymaz; bir lokantanın mutfak hatları ile bir atölyenin motor beslemeleri farklı kontrol gerektirir.
Bakım sözleşmesi periyodik kontrolün yerini tutar mı?
Tutmaz; ikisi farklı amaçla yapılan farklı işlerdir. Bakım, tesisatı düzenli çalışır tutmayı ve yıpranan parçayı arıza büyümeden görmeyi hedefler. Periyodik kontrol ise belirli iş ekipmanlarının yetkili kişilerce, belirli bir düzende değerlendirilmesidir; kapsamını, belge farkını ve rapor sürecini elektrik periyodik kontrolü rehberinde ele aldık.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2025 değişiklik duyurusunda yalnız Ek-III tablolarındaki ekipmanların periyodik kontrole tabi olduğu ve bu kontrollerin yetkili kişilerce yapılacağı belirtilir. Aynı duyuruya göre bu kapsamdaki kontrol için işveren ile yetkili kişi arasında, hizmetten en geç 1 gün önce İSG-KATİP sistemindeki örneğe uygun bir sözleşme düzenlenip karşılıklı onaylanır.
Bu yüzden bakım ekibinizle imzaladığınız anlaşma, İSG-KATİP üzerinden kurulan kontrol sözleşmesinin yerine geçmez. İşletmenizdeki ekipmanın hangi kontrole tabi olduğu yürürlükteki mevzuata göre değerlendirilir; iki işin takvimini ve sorumlusunu ayrı ayrı yazın.
| Konu | Bakım sözleşmesi | Periyodik kontrol |
|---|---|---|
| Amaç | Tesisatı düzenli çalışır tutmak, yıpranmayı erken görmek | Kapsamdaki iş ekipmanını yetkili kişinin değerlendirmesi |
| Kim yapar | Sözleşmede adı geçen bakım ekibi | Periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi |
| Anlaşma biçimi | Taraflar arasında yazılı bakım anlaşması | İSG-KATİP'teki örneğe uygun, karşılıklı onaylı sözleşme |
| Ortaya çıkan kayıt | Yapılan işlemleri gösteren bakım kaydı | Kontrolün kendi raporu; bakım kaydı bunun yerine geçmez |
Sözleşmede bakım kapsamı nasıl yazılmalı?
Kapsam, "elektrik tesisatının bakımı" gibi tek satırla bırakılırsa ilk arızada neyin dahil olduğu tartışılır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın bakım usul ve esasları 36 kV seviyesine kadar kuvvetli akım tesislerindeki asgari bakım faaliyetlerini kapsar ve bakımdan önce tesiste tespit yapılmasını, gereken donanım ile malzemenin belirlenip hazırlanmasını ister. Sözleşme de aynı mantıkla önce tesisin listesini çıkarmalıdır.
Aynı belgede bir teçhizatın kendine özgü bakım talimatı varsa ayrıca o talimata uyulacağı belirtilir. Bu nedenle kesici, kompanzasyon rölesi ya da jeneratör gibi ekipmanın üretici talimatları dosyaya eklenir ve bakım listesi bu talimatlarla birlikte hazırlanır; bütün panolara tek tip işlem listesi uygulanmaz.
Tesiste trafo varsa trafonun bakımı ve kontrolü ayrı bir uzmanlık ister; bunun ayrıntısını trafo periyodik kontrolü ve bakımı rehberinde bulabilirsiniz. Sözleşmede trafonun kapsama girip girmediği açıkça yazılmalıdır.
Bakım kaydı işletmeye ne kazandırır?
Bakım kaydı, hangi tesise ne zaman, kimin tarafından, hangi iş emriyle ve hangi işlemlerle bakıldığını gösteren dosyadır. ETKB'nin bakım belgesi bu bilgilerin bir bütün olarak kayıt altına alınmasını ister. İyi tutulmuş bir kayıt, aynı arızanın tekrar edip etmediğini, hangi parçanın kaç kez değiştiğini ve tesisin hangi bölümünün daha çok ilgi istediğini gösterir.
Aynı belgede bakımdan sonra enerji verilmeden önce yapılan işlemlerin kontrol edileceği de yer alır. Kayıtta bu son kontrolün de görünmesini isteyin; bir parça değiştiyse değişimin nedeni ve enerji verilmeden önce neye bakıldığı yazılı olsun.
Kaydın sınırını da bilmek gerekir: bakım kaydı yapılanı ve bulunanı gösterir, tesisatın her yönüyle güvenli olduğunu kanıtlamaz. Periyodik kontrol raporunda çıkan bir uygunsuzluğun giderildiğini gösterirken ise değerli bir belgedir; bu süreci periyodik kontrol uygunsuzluklarının giderilmesi rehberinde anlattık.
- Her ziyaretten sonra tarih, ekip ve yapılan işlemleri gösteren kaydı isteyin.
- Değişen parçaların listesini ve değişim nedenini kayıtta görün.
- Önceki bakım kayıtlarını tek bir dosyada, tarih sırasıyla saklayın.
- Açık kalan bulguların ne zaman ve kim tarafından kapatılacağını yazılı sorun.
Bakımı kimin yaptığı neden sözleşmeye yazılır?
ETKB'nin bakım usul ve esaslarında bakım çalışmalarının gerekli eğitimleri almış ve yapacağı işle ilgili sertifikalara sahip personelce yapılacağı belirtilir. Her eğitim her gerilim seviyesi ve her iş türü için yetki sağlamaz; bu yüzden sözleşme aşamasında ekibin yapacağı işe uygun belgelerini sorun ve belgeyi sahaya gelen kişiyle eşleştirin.
Bakım günü bazı bölümler enerjisiz kalır ve çalışma, işyerindeki diğer çalışanları da etkiler. Bakım günü hangi bölümlerin enerjisiz kalacağı, çalışma alanının nasıl ayrılacağı ve işletme personelinin nereden uzak durması gerektiği önceden konuşulur; bu tarafı işyerinde elektrik riskleri rehberinde ayrıca ele aldık.
Kompanzasyon panosu bakım anlaşmasına nasıl girer?
Kompanzasyon panosu, reaktif enerjiyi dengeleyen kondansatör ve kontaktör gruplarını bir röleyle yöneten panodur; elemanları zamanla yıprandığı için düzenli izleme ister. Masal Elektrik kompanzasyon tarafında üç tür iş yapar: sıfırdan pano kurulumu, mevcut sistemde reaktif cezanın tek seferlik analizi, nedeni ve çözümü, bir de yıllık bakım anlaşması.
Yıllık bakım anlaşmasında düzenli pano bakımı, uzaktan izleme, günlük takip, aylık rapor ve fatura detayı birlikte yürür. Fatura tarafında EPDK'nın fatura açıklamasında ilk ve son endeksler, okuma tarihleri, sayaç ve çarpan bilgileri ayrı alanlar olarak sayılır; aylık inceleme bu alanların birlikte okunmasına dayanır. Anlaşmanın içeriği yapı, kurulu güç, pano, fatura ve ihtiyaç incelenmeden sabitlenmez; faturayla ön analiz yapılır. Hizmet hakkında bilgi ve teklif için kompanzasyon bakımı sayfasına bakabilirsiniz.
Bir bakım anlaşmasının sahada neye karşılık geldiğini Kasım 2025'te Esenyurt'taki kompanzasyon panosu bakımı gösterir: panonun ölçüm ve kumanda elemanlarından kondansatör gruplarına kadar her parçası ayrı ayrı ölçülüp elle kontrol edildi. Hangi elemana neden bakıldığını kompanzasyon panosu bakımı rehberinde anlattık.
Bu konudaki işlerimiz
Esenyurt'ta işletmenin kompanzasyon panosuna genel bakım: elemanlar tek tek kontrol edildi
İşletmenin kompanzasyon panosunun genel bakımı yapıldı: reaktif güç rölesi, enerji analizörü, kondansatör ve kontaktör grupları, sigortalar ve bağlı diğer elemanlar tek tek ölçüm, analiz ve elle kontrolle incelendi.
İşin tamamını inceleyin → — Esenyurt'ta işletmenin kompanzasyon panosuna genel bakım: elemanlar tek tek kontrol edildiSık sorulan sorular
Bakım ekibim periyodik kontrol raporunu da düzenleyebilir mi?
Bakım ekibi ile periyodik kontrolü yapan kişi farklı rollerdir. Ekibinizdeki biri kontrol yapmaya yetkiliyse bile bu iş bakım anlaşmasıyla değil, kapsamdaki ekipman için ayrıca kurulan kontrol sözleşmesiyle yürür. Yetkiyi kişinin belgesinden doğrulayın ve iki işi aynı belgede birleştirmeyin.
Bakım sözleşmesine arıza müdahalesi de dahil olur mu?
Sözleşmede yazıyorsa olur; yazmıyorsa her arıza ayrı bir iş sayılabilir. Arıza çağrısında ekibe nasıl ulaşılacağını, hangi arızaların kapsamda olduğunu, işçilik ile malzemenin nasıl ayrıldığını açık yazdırın. Belirsiz bırakılan bu satır, ilk arızada iki taraf arasında tartışma konusu olur.
Bakım sözleşmesinin süresi ne kadar olmalı?
Her işletmeye uyan tek bir süre yoktur. Tesisin büyüklüğü, ekipmanın üretici talimatları ve işletmenin çalışma düzeni bakım aralığını ve anlaşmanın süresini belirler. Süre ne olursa olsun, sonunda elinizde tarih sırasıyla dizilmiş, her ziyareti gösteren bir kayıt dosyası kalmalıdır.
Kompanzasyon için ayrı bir bakım anlaşması yapılır mı?
Yapılabilir. Kompanzasyon panosu genel elektrik bakımının içinde ele alınabileceği gibi, reaktif oranların düzenli izlendiği ayrı bir yıllık anlaşmayla da takip edilebilir. Seçim, tesisin reaktif ceza geçmişine, panonun durumuna ve faturanın ne kadar yakından izlenmesi gerektiğine göre yapılır.
Kaynaklar
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında