Evin bir kısmında elektrik yok: nedeni nasıl ayrılır?

Kısa cevap

Evin bir kısmında elektrik yoksa neden, o bölümü besleyen hatta ya da eve gelen fazlardan birindedir. Atmış ya da içeriden bozulmuş bir sigorta, açmış bir kaçak akım rölesi, gevşek bir bağlantı ve trifaze evde dışarıdan bir fazın gitmesi olası nedenlerdir. Sizin payınız pano ve buat açmadan gözlem yapmaktır.

Hangi bölümün gittiği, arızanın nerede aranacağını gösterir.
Kaçak akım rölesi açınca bağlı olduğu hatların hepsi birlikte gidebilir.
Bir faz gittiğinde tek fazlı yükler çalışabilir, trifaze cihazlar zarar görebilir.
Komşularda da aynı durum varsa sorun şebekede olabilir.

Evin bir kısmında elektrik yoksa bu ne anlama gelir?

Konut tesisatı tek bir hattan değil, panodaki sigortalara bağlı ayrı hatlardan (linyelerden) oluşur. Schneider Electric'in konut devreleri açıklaması, devrelerin uygun biçimde ayrılmasının hizmet sürekliliğini desteklediğini söyler: bir hatta sorun çıktığında öteki hatlar çalışmaya devam edebilir.

Bu ayrım her zaman tek odayla sınırlı kalmaz. Ana şalter, birden çok hattı koruyan bir kaçak akım rölesi ya da ortak bir nötr bağlantısı sorun yaşadığında evin birden fazla bölümü aynı anda gidebilir. Kesinti bütün binadaysa hangi durumda dağıtım şirketini, hangi durumda elektrikçiyi arayacağınızı 186 ile elektrikçi arasındaki ayrım rehberinde anlattık.

Hangi bölümün gittiği neyi anlatır?

Yalnız tek bir priz ya da lamba çalışmıyorsa sorun o noktanın kendisinde, ampulde, bağlı cihazda ya da o noktaya giden bağlantıda olabilir. Bir odanın bütün prizleri gitmiş ama ışıkları yanıyorsa, priz hattını besleyen sigortaya ya da o hattaki bir bağlantıya bakılır.

Birbirinden uzak birkaç odada aynı anda enerji yoksa ortak bir koruma elemanı, nötr sorunu ya da trifaze evde eksik bir faz akla gelir. Bu gözlemi not etmek, ustanın arızayı nerede arayacağını kısaltır.

Sigorta atmadıysa iç tesisatta neler olabilir?

İlk olasılık atmış bir sigortadır; aşırı yük ya da kısa devre o hattın sigortasını açar ve nedenleri sigortanın atma nedenleri rehberinde ayrıntılı. Sigortanın kolu yukarıda, yani devrede görünse bile içeriden bozulmuş ya da kontakları yanmış olabilir; bu durumda o hat enerji almaz.

Bağlantılar da zamanla gevşer. Schneider Electric'in periyodik kontrol açıklaması, yaşlanan konut tesisatında gevşek bağlantıları, eskimiş yalıtımı ve kırık parçaları birlikte değerlendirilecek tehlikeler arasında sayar. Gevşek bir bağlantı akım taşırken ısınabilir ve bir süre sonra o hattın sürekliliğini kesebilir.

Aşırı yüklenen hatlar panoyu içeriden yakıp kısmi kesintiye de yol açabilir. Nişantaşı'ndaki bir parfümeri mağazasında bir bölümde elektrik var, bir bölümde yoktu; içeriden yanan panoyu incelediğimizde üç hattın taşıyabileceğinden fazla akım taşıyıp ısındığını, sigortaların amperi hatlara uygun olmadığı için atmadıklarını gördük. Pano uygun sigorta ve elemanlarla yeniden yapıldı, klimalara panodan ayrı yeni hatlar çekildi.

Kaçak akım rölesi atınca evin bir bölümü neden gider?

Kaçak akım rölesi (RCD), hattan giden ve dönen akım arasındaki farkı izler; Schneider Electric'in RCD açıklaması bu farka artık akım der. Fark belirlenen düzeyi aşınca röle açar ve kendisine bağlı bütün hatların enerjisini birlikte keser. Panoda birden fazla kaçak akım rölesi varsa, yalnız birinin açması evin bir bölümünü karanlıkta bırakır.

Rölenin açma nedeni bazen bir bağlantı hatasıdır. Kurtuluş'taki bir dairede kaçak akım rölesi ara ara, bazen sürekli atıyordu; incelemede kombi değiştirilirken kombinin bağlı olduğu sigortada nötrün toprağa bağlandığını bulduk. Eski tesisatta iki sarı-yeşil kablo vardı ve bağlantı yalnız renge bakılarak yapılmıştı. Nötr ve toprak doğru uçlara alınınca atma sorunu giderildi.

Lambalar yanarken prizlerin çalışmaması ne anlatır?

Aydınlatma ve prizler ayrı sigortalardan beslenebildiği için ışıklar yanarken bir grup priz enerjisiz kalabilir. Bu durumda priz hattının sigortası, kaçak akım rölesi ya da hattaki bir buat bağlantısı incelenir; belirtilere göre ayrım için prizlerin çalışmadığı durumlar rehberine bakabilirsiniz.

Dışarıdan bir faz gidince evde ne olur?

Trifaze (üç fazlı) beslenen bir evde ya da işyerinde tek fazlı hatlar fazlara paylaştırılır. Dışarıdan gelen fazlardan biri kesilirse o faza bağlı hatlar enerjisiz kalır, diğer iki faza bağlı tek fazlı lamba ve prizler çalışmaya devam edebilir. Fazların evde nasıl dağıtıldığı tesisata göre değişir; giden bölüm evin belli bir oranı olmak zorunda değildir.

Trifaze beslenen cihazlar ise bir faz eksikken düzgün çalışmaz. Trifaze motorlu cihazlar eksik fazda zorlanıp zarar görebilir. Siemens'in izleme rölesi kılavuzu, faz izleme rölesinin faz kaybını algıladığını belirtir; tesisatta böyle bir faz koruma rölesi varsa bağlı olduğu düzene göre devreyi açabilir ve kesinti kısmi değil tam görünebilir.

Nötr kopması kısmi kesinti gibi görünebilir mi?

Görünebilir. Schneider Electric'in aşırı gerilim tanımları, nötr iletkeninin kopmasını şebeke frekanslı aşırı gerilim nedenleri arasında sayar. Nötrün kopma yerine göre bazı hatlar tamamen gidebilir, bazılarında ışıklar sönükleşip parlayabilir ya da cihazlar beklenmedik gerilim görebilir.

Nötr bina girişinde de dairenin iç tesisatında da kopabilir; yerini ancak ölçüm gösterir. Belirtileri ve cihazları korumanın yolları nötr kopması rehberinde, gerilimin dalgalı gelmesi ise voltaj düşüklüğü ve dalgalanması rehberinde ele alınıyor.

Sorun şebekede mi evde mi, nasıl ayırt edilir?

İlk ipucu çevrenizdedir. Apartmanın ortak alanlarında ve komşularınızda da benzer bir kesinti varsa sorun binanın girişinde ya da şebekede olabilir. Panonuzda bütün sigortalar ve kaçak akım rölesi yerindeyken birden fazla odada aynı anda enerji yoksa, trifaze bir evde eksik faz ihtimali güçlenir.

Şebekede kesinti olup olmadığını dağıtım şirketinizin resmî kanalından sorgulayabilirsiniz. İstanbul'un Anadolu yakasındaki Ayedaş bölgesi için Enerjisa'nın dağıtım kanalları planlı kesinti ve anlık arıza sorgulamayı ayrı sunar. Avrupa yakasındaki BEDAŞ bölgesinde ise BEDAŞ'ın resmî sitesi planlı ve plansız kesintileri gösteren kesinti haritasına yönlendirir.

Belirti	Olası kaynak	Güvenli karar
Tek priz ya da tek lamba çalışmıyor	Ampul, bağlı cihaz ya da o noktadaki bağlantı	O noktayı kullanmayın; sorun sürerse elektrikçiye gösterin
Bir grup priz ya da bir oda gitti, sigorta veya kaçak akım rölesi aşağıda	Aşırı yük, kısa devre ya da kaçak	Koku, ısınma, duman ya da kararma yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız bir kez kaldırın; yeniden atarsa ikinci kez kaldırmayın, ustaya bildirin
Sigortalar yerinde ama bir bölümde enerji yok	İçeriden bozulmuş sigorta, gevşek bağlantı ya da iç tesisatta nötr sorunu	Tesisata dokunmayın, ölçüm için elektrikçi çağırın
Birden çok oda gitti, komşularda da benzer durum var	Dışarıdan faz kaybı ya da bina girişinde sorun	Trifaze cihazları kapatın, dağıtım şirketinden sorgulayın
Işıklar sönükleşip parlıyor, bazı cihazlar tuhaf davranıyor	Bina girişinde ya da iç tesisatta nötr sorunu	Hassas cihazları prizden çekin, beklemeden uzman çağırın
Pano ya da prizden yanık kokusu, ısınma	Gevşek bağlantı ya da aşırı ısınan hat	Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız ana şalteri indirin, uzman çağırın

Güvenle neleri kontrol edebilir, neleri uzmana bırakmalısınız?

Kısmi kesintide sizin yapabileceğiniz iş gözlemdir. Koku, ısınma, duman ya da kararma yoksa ve panoya güvenle ulaşabiliyorsanız aşağı inmiş bir sigortayı ya da kaçak akım rölesini bir kez kaldırabilirsiniz; yeniden atarsa ikinci kez kaldırmayın ve ustaya bildirin, bu bir arızanın işaretidir.

Pano kapağını ya da buatı açmak, bağlantı sıkmak ve kontrol kalemiyle faz aramak kullanıcı işi değildir. İngiltere İş Sağlığı ve Güvenliği Kurumu'nun (HSE) açıklaması, enerjili elektrik ekipmanında çalışmanın hiçbir zaman tam güvenli olmadığını vurgular. Faz kaleminin sınırları da yanlış güven verebilir; ışık yanmaması hattın güvenli olduğunu göstermez.

Gözleminizi not edip ustaya ilettiğinizde arıza daha hızlı daralır. İç tesisattan şüpheleniyorsanız ölçüm ve onarım için elektrik arıza servisi desteği alabilirsiniz.

Hangi odalarda, hangi priz ve lambalarda enerji olmadığını not edin.
Panoya güvenle ulaşabiliyorsanız inmiş bir sigorta ya da kaçak akım rölesi olup olmadığına dokunmadan bakın.
Komşularda ve apartmanın ortak alanlarında elektrik olup olmadığını kontrol edin.
Kesintiden hemen önce çalışan cihazı ya da yakın zamanda yapılan bir tesisat işini hatırlayın.
Yanık kokusu, ısınan priz ya da cızırtı fark ederseniz o bölüme yaklaşmayın.

Bu konudaki işlerimiz

Nişantaşı'ndaki parfümeri mağazasında yangın alarm panelinin üstündeki eski elektrik panosu, işlem öncesi

Nişantaşı · Şişli · Ağustos 2026

Nişantaşı'nda parfümeri mağazasında içeriden yanan pano yenilendi

İşletmenin bir bölümünde elektrik yoktu. Pano içeriden yanmıştı: üç hat aşırı akım taşıyıp ısınmış, sigorta amperleri hatlara uygun olmadığı için atmamıştı. İki klima hattı odadaki prizlerden alınmıştı. Pano uygun sigorta ve elemanlarla yeniden yapıldı, klimalara panodan ayrı hatlar çekildi.

İşin tamamını inceleyin →

Kurtuluş'taki dairede kombinin beslendiği sigortalı bağlantı noktası

Kurtuluş · Şişli · Eylül 2026

Kurtuluş'ta ara ara atan kaçak akım rölesi: kombi değişiminde nötr toprağa bağlanmış

Kombi değişimi sırasında kombinin sigortasında nötr, toprağa bağlanmıştı. Eski tesisatta iki sarı-yeşil kablo vardı; biri 1,5 mm² toprak, diğeri 2,5 mm² ve toprak değildi. Bağlantı kablo rengine bakılarak varsayımla yapılmıştı. Hatalı bağlantı bulunup düzeltildi.

İşin tamamını inceleyin →

Sık sorulan sorular

Sigorta atmadığı halde prizlerde neden elektrik yok?

Kolu yukarıda görünen bir sigorta içeriden arızalı olabilir; aynı hattaki bir buatta ya da prizde gevşeyen bağlantı da akımı kesebilir. Panoda ayrıca kaçak akım rölesinin konumuna bakın, çünkü o da bir grup hattı kesebilir. Hepsi yerindeyse nedeni ayırmak ölçüm ister.

Bütün lambalar yanıyor ama prizlerin bir kısmı neden çalışmıyor?

Aydınlatma ile prizler ayrı sigortalardan beslenebilir; bu yüzden priz hattında atma, bozulmuş sigorta ya da gevşek bağlantı ışıkları etkilemez. Çalışmayan prizlerin hangi odalarda olduğunu not edin. Prizlerde ısınma, kararma ya da yanık kokusu varsa o prizleri kullanmayın.

Salonda elektrik var, diğer odalarda neden yok?

Salon ile diğer odalar farklı sigortalara, farklı kaçak akım rölelerine ya da trifaze bir evde farklı fazlara bağlı olabilir. Diğer odaları besleyen sigorta veya röle açmışsa ya da o odaların bağlı olduğu faz dışarıdan gitmişse salon çalışırken öteki odalar karanlıkta kalır.

Dışarıdan bir faz giderse evde hangi cihazlar çalışır?

Kalan fazlara bağlı tek fazlı lamba, priz ve cihazlar çalışmaya devam edebilir. Trifaze beslenen cihazlar ise düzgün çalışmaz; trifaze motorlu cihazlar eksik fazda zarar görebilir. Bu durumda trifaze cihazları kapatın ve dağıtım şirketinin arıza kanalından bölgenizdeki durumu sorgulayın.

Kısmi kesinti kendiliğinden düzelirse yine de kontrol ettirmeli miyim?

Evet. Gelip giden bir kesinti, akım taşırken ısınan gevşek bir bağlantının işareti olabilir. Bağlantı her ısınmada biraz daha bozulur ve sorun bir süre sonra kalıcı hale gelebilir. Elektriğin hangi bölümde ve ne zaman gidip geldiğini not edip tesisatı kontrol ettirmeniz yararlı olur.

Kaynaklar

Gökhan Ateşalp

Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı

Masal Elektrik hakkında