Kompanzasyon uzaktan izleme, panodaki röle ve ölçüm cihazının verilerini sahaya gitmeden okuyup reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde endüktif ve kapasitif oranın fatura dönemi içinde nasıl seyrettiğini takip etmektir. Aylık rapor bu kaydı fatura analizi ve panoda yapılan müdahalelerle birleştirir. İzleme sapmayı erken gösterebilir; nedeni ancak yerinde bakımda bulunup giderilir.
- Röle ekranı o anki değeri, sayaç endeksi ise faturaya esas dönem enerjisini gösterir.
- Günlük çizelge, oranın hangi günlerde ve dönemin hangi bölümünde kaydığını tarihiyle kaydeder.
- Kurulum sonrası iki fatura dönemi takip ve rapor verilir.
- Süreç faturanızla ön analizle başlar.
Kompanzasyon uzaktan izleme hangi verileri okur?
Panodaki reaktif güç kontrol rölesi, tesisin güç katsayısını bakımı yapan ustanın girdiği hedef değere getirmek için kondansatör kademelerini devreye alıp çıkarır (ENTES'in reaktif güç kontrol rölesi sayfası). Kompanzasyon sisteminin bu günlük çalışmasını pano başına gitmeden görmek için röle ya da panodaki ölçüm cihazı, haberleşme özelliğiyle bir izleme ekranına bağlanır.
Ekrana gelen bilgi iki türlüdür. Birincisi anlık değerlerdir: o andaki güç katsayısı, devredeki kademeler ve rölenin verdiği alarmlar. İkincisi sayaç ya da analizörün tuttuğu enerji endeksleridir; aktif enerji ile endüktif ve kapasitif reaktif enerji dönem boyunca ayrı ayrı birikir ve faturadaki oran bu birikimden hesaplanır.
Anlık güç katsayısı ile faturadaki oran neden farklı çıkabilir?
Ekranda gördüğünüz güç katsayısı bir anın görüntüsüdür; fatura ise reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde bütün dönem boyunca biriken reaktif enerjinin aktif enerjiye oranına bakar, bu yüzden öğle saatinde iyi görünen bir değer gece ya da hafta sonu kayan saatleri gizleyebilir. İzlemede dönem oranı bu nedenle anlık değerden ayrı tutulur; iki değerin faturada nasıl karşılaştırıldığı faturada reaktif bedel okuma, ekrandaki cos φ ile toplam güç faktörü ayrımı güç faktörü ve cos φ rehberinde anlatılır.
Fatura gelmeden izlemek reaktif bedel riskinde neyi değiştirir?
Faturadaki oran dönem kapandıktan sonra görülür; aşım olmuşsa bedel o dönem için doğmuştur. Reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde kurulu gücü 50 kVA ve üstünde olan kullanıcılar için bedel, tüketilen reaktif enerji aktif enerjinin %20'sini ya da sisteme verilen reaktif enerji %15'ini aştığında oluşur (EPDK'nın tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esasları). Küçük güçlü abonelerin sınırları ve tarifenin kimlere uygulanmadığı reaktif ceza ve nedenleri rehberinde anlatılır.
Oranı kaydıran olaylar ise dönemin içinde yaşanır. Tatil, bakım ya da üretime ara verilen günlerde yük düşer ve pano daha küçük kademelere ihtiyaç duyabilir (ENTES'in kompanzasyon cihazları SSS sayfası). Gece ve hafta sonları balastlı cihazların kapasitif akımı ya da sürekli devrede kalan sabit kademeler aşırı kompanzasyona yol açabilir (Schneider Electric'in reaktif güç rölesi arıza giderme kılavuzu).
Günlük kayıt bu kaymayı fatura dönemi kapanmadan gösterebilir. Kapasitif tarafa hangi günlerde geçildiği görülürse ustanın sahada bakacağı yer daralır ve düzeltme dönemin geri kalanını etkileyecek kadar erken yapılabilir. Faturadan panoya uzanan önleme adımları reaktif cezayı önleme kontrolleri rehberinde sıralanır.
İzleme ekranı arızayı gösterir mi, giderir mi?
İzleme bir sapmayı gösterir, nedenini sahaya bırakır. Ekranda bir kademenin hiç devreye girmediğini ya da oranın kapasitife kaydığını görebilirsiniz. Bunun arkasında zamanla gücü düşmüş bir kondansatör grubu, o grubun atmış sigortası ya da kontakları birbirine yapışmış bir kontaktör olabilir; aynı belirtiyi veren bu arızalar ancak yerinde ölçümle ayrılır. Kondansatör tarafındaki inceleme kondansatör arızası ve değişim kararı rehberinde anlatılır.
Röle bir uyarı verdiğinde uyarı ekrandan kapatılabilir; ama neden sahada giderilmeden sorun sürer. İzleme bu yüzden kompanzasyon panosu bakımının yerine geçmez, ona hangi kademeye ve hangi saatlere bakılacağını söyler.
Uyarı gördüğünüzde ne yapmalısınız?
Uyarıyı tarih ve saatiyle not edip bakımı yapan ustaya iletin; pano kapağını açmayın, kademe ya da ayar değiştirmeyin. Ekranda değer görünüp görünmemesi panonun enerjili olup olmadığını da göstermez: ölçüm cihazının verisi enerjinin kesildiğini doğrulamak için kullanılmaz (Schneider Electric'in ölçüm cihazı güvenlik uyarıları). Panodan duman ya da yanık kokusu geliyorsa panodan uzaklaşın ve ustaya haber verin.
Aylık kompanzasyon raporunda neler yer alır?
Masal Elektrik'in kompanzasyon bakımı hizmetindeki yıllık bakım anlaşmasında takip şu sıklıklarla yürür: uzaktan izleme ve günlük takip çizelgesi, haftalık endeks kontrolü, aylık yerinde bakım ve rapor. Günlük çizelge oranın günden güne seyrini, haftalık kontrol sayaçtaki endüktif ve kapasitif birikimi gösterir; aylık yerinde bakımda kondansatörler ölçülür, sigorta ve kontaktörler kontrol edilir, röle denetlenir.
Her ay hazırlanan rapor bu kayıtları tek belgede toplar: dönemin endüktif ve kapasitif değerleri, faturanın analizi ve o ay panoda yapılan müdahaleler. Rapor PDF olarak verilir. Servis, arıza, bakım ve parça değişimi işçiliği anlaşmanın kapsamındadır; malzeme ayrıca ücretlendirilir.
Kurulum tekliflerinde de raporlama vardır: panonun kurulumundan sonraki iki fatura dönemi takip edilir ve raporlanır. Bu ilk iki dönem, ayarın işletmenin gerçek çalışma düzenine uyup uymadığını görmek için kullanılır.
Düzenli rapor, kapasite artırımı gibi kararların tek bir faturaya değil, dönemlerin seyrine dayanmasına yardım eder. Oranın yalnız tatil ayında kaydığı görülürse, ek kondansatör yerine düşük yük saatlerine uygun bir kademe düzeni konuşulabilir.
| Rapor bölümü | Neyi gösterir | Sizin için anlamı |
|---|---|---|
| Endüktif ve kapasitif değerler | Dönem boyunca iki oranın seyri ve günlük çizelgedeki sapmalar | Reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde oranın sınıra ne kadar yaklaştığını görürsünüz |
| Fatura analizi | Faturadaki aktif ve reaktif tüketimin pano kaydıyla karşılaştırılması | Faturadaki rakamın panodaki seyirle örtüşüp örtüşmediği anlaşılır |
| Panoda yapılan müdahaleler | Aylık yerinde bakımda ölçülen, kontrol edilen ya da değiştirilen elemanlar | Hangi düzeltmenin hangi dönemi etkilediğini izleyebilirsiniz |
| PDF rapor | Bütün kayıtların tarihli tek belgede toplanması | Yönetim, muhasebe ve sonraki bakım aynı belgeye bakar |
Raporlama faturanızla ön analizle nasıl başlar?
Masal Elektrik kompanzasyonda üç tür iş yapar: sıfırdan pano kurulumu, mevcut sistemde reaktif cezanın tek seferlik analizi ve çözümü, yıllık bakım anlaşması. Hangisinin size uyduğu faturanızla ön analizde anlaşılır; son faturalar, kurulu güç ve panonun mevcut hâli birlikte incelenir ve teklif bu inceleme yapılmadan sabitlenmez.
Elinizdeki faturanın oranını önceden görmek isterseniz kompanzasyon ceza hesaplama aracı faturadaki endekslerle bir ön fikir verir. Reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde bu oranın sınıra uzaklığı, ön analizde ilk konuşulan konudur.
Ağustos 2026'da Maslak'ta daha önce reaktif ceza ödemiş bir işletmede, müşterinin isteğiyle pano değerleri ve fatura analizleri düzenli olarak raporlandı. Raporlamanın başlangıç noktası böyle geçmiş bir ceza da olabilir, yeni kurulmuş bir pano da.
- Son birkaç ayın elektrik faturalarını bir arada tutun.
- Faturanızdaki ya da abonelik sözleşmenizdeki kurulu güç bilgisini not edin.
- Yeni makine, vardiya değişikliği ve tatil dönemlerinin tarihlerini yazın.
- Raporun işletmede kime gönderileceğini baştan belirleyin.
Hangi işletmelerde sürekli kayıt daha çok işe yarar?
Yükü gün boyunca pek değişmeyen bir tesiste aylık fatura, panonun işini büyük ölçüde gösterebilir. Vardiyalı çalışan, hafta sonu kapanan ya da yılın belirli dönemlerinde üretime ara veren işletmelerde ise oran günler ve dönemler arasında dalgalanabilir; bu dalgalanma ancak sürekli kayıtla görülür.
Hızlı çevrimli ya da anahtarlama geçicilerine duyarlı yükleri olan tesislerde tristörle anahtarlanan kompanzasyon da bir seçenek olarak konuşulur (Schneider Electric'in güç faktörü iyileştirme ekipmanları sayfası). Böyle bir panonun dönem boyunca nasıl çalıştığını görmek de kayıt gerektirir.
Çatısında güneş santrali olan bir işletmede gündüz şebekeden çekilen aktif enerji azalabilir ve oranın hesabı değişir; ayrıntısı işletme GES'i ile kompanzasyon etkileşimi rehberindedir. Böyle yapılarda çift yönlü okuma, oranın GES saatlerinde nasıl değiştiğini erken görmeye yardım eder.
Bu konudaki işlerimiz

Maslak'ta reaktif ceza ödeyen işletme için kompanzasyon değerleri düzenli raporlandı
Reaktif ceza ödeyen işletmenin isteğiyle kompanzasyon panosu değerleri ve fatura analizleri düzenli olarak raporlandı.
İşin tamamını inceleyin → — Maslak'ta reaktif ceza ödeyen işletme için kompanzasyon değerleri düzenli raporlandıSık sorulan sorular
Uzaktan izleme reaktif cezayı kesin olarak önler mi?
Hayır. İzleme bir kaymayı ya da çalışmayan bir kademeyi haber verir, panodaki nedeni ortadan kaldırmaz. Gücü düşmüş bir grup, atmış bir sigorta ya da yapışmış bir kontaktör yerinde bakımda bulunup giderilir. İzlemenin katkısı, bu işin dönem kapanmadan başlayabilmesidir; yükün değişmesi gibi etkenler sonucu yine de etkileyebilir.
Eski bir kompanzasyon panosuna sonradan izleme eklenebilir mi?
Rölenin haberleşme özelliği varsa izleme mevcut röle üzerinden kurulabilir. Haberleşme özelliği olmayan eski bir rölede rölenin yenilenmesi ya da haberleşme özellikli ayrı bir ölçüm cihazı eklenmesi değerlendirilir. Hangisinin uygun olduğu panonun yapısına bağlıdır ve yerinde incelemeyle belirlenir; bu bağlantılar pano içinde yapıldığı için ustaya bırakılır.
Aylık rapor yalnız ceza ödemiş işletmeler için mi?
Hayır. Raporlama yıllık bakım anlaşmasının parçasıdır ve kurulum tekliflerinde ilk iki fatura dönemi için de verilir. Hiç reaktif bedel ödememiş bir işletmede de rapor, oranın hangi aylarda yükseldiğini ve panoda ne zaman hangi müdahalenin yapıldığını gösteren bir geçmiş oluşturur.
Röle ekranı sönmüşse ya da veri gelmiyorsa pano enerjisiz mi demektir?
Hayır. Ekranın sönmesi ya da izlemeye veri gelmemesi panonun enerjisiz olduğunu göstermez; ölçüm cihazı kılavuzları da cihaz verisinin bu amaçla kullanılmamasını ister. Kapağı açmayın ve panoya dokunmayın; durumu saatiyle not edip ustaya bildirin. Duman, alev ya da yoğun yanık kokusu varsa panodan uzaklaşın ve 112'yi arayın; hafif bir yanık kokusunda da panoya dokunmayın.
Kaynaklar
- ENTES ürün belgesi: ENTES — Reaktif güç kontrol röleleri
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Definition of Power Factor
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Definition of reactive power
- EPDK düzenlemesi: EPDK — Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar — Son Hali
- ENTES ürün belgesi: ENTES — Kompanzasyon cihazları SSS
- Schneider Electric ürün belgesi: Schneider Electric — EasyLogic EL controller troubleshooting
- Schneider Electric ürün belgesi: Schneider Electric PM5500 — CT/VT ve cihaz güvenlik uyarıları
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Equipment to improve power factor
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında