Elektrik iç tesisat uygunluk raporu nedir, kim ister?

Kısa cevap

Elektrik iç tesisat uygunluk raporu, binanın ya da işyerinin elektrik tesisatının projesine ve ilgili kurallara uyup uymadığını gösteren belge için kullanılan genel bir addır. İşyerlerindeki periyodik kontrolde elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının projesine uygunluğu değerlendirilir. Sizden bu adla bir belge istendiyse kapsamını ve kimin imzalayacağını isteyen kuruma sorun.

Aynı adla farklı kurumlar farklı belgeleri kastedebilir.
İşyeri periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır.
Yetkili kişinin imzası bulunmayan periyodik kontrol raporu geçersizdir.
Dağıtım şirketi başvurularında proje ve izin belgeleri ayrı konudur.

Elektrik iç tesisat uygunluk raporu neyi anlatır?

İç tesisat, binanın sayaçtan sonraki bölümüdür: panolar, hatlar, prizler, aydınlatma devreleri ve topraklama bağlantıları. Uygunluk raporu denince bu tesisatın bir ölçüte göre incelendiği ve sonucun yazılı hâle getirildiği belge anlaşılır. Ölçütün ne olduğu, belgeyi kimin istediğine göre değişir.

Bu ad konuşmada “elektrik tesisatı uygunluk belgesi”, “tesisat uygunluk raporu” gibi farklı biçimlerde de geçer ve her seferinde aynı belgeyi işaret etmeyebilir. Bu yüzden ilk iş, belgeyi isteyen kurumun neyi kastettiğini netleştirmektir. İki bağlamı ayırmak işinizi kolaylaştırır: işyerlerindeki periyodik kontrol ve dağıtım şirketine yapılan başvurular.

Dağıtım şirketiyle yürüyen bağlantı, sayaç ve güç işlemlerinin genel akışını BEDAŞ ve AYEDAŞ işlemleri rehberinde anlattık. Bu sayfada yalnız uygunluk belgesiyle ilgili kısma odaklanıyoruz.

İşyerinde elektrik tesisatı periyodik kontrolü ne zaman gündeme gelir?

ÇSGB'nin 23 Aralık 2025 değişiklik duyurusu, periyodik kontrole tabi ekipmanı, iş ekipmanlarına ilişkin yönetmeliğin Ek-III tablolarında yer alan ekipman ve ekipman gruplarına bağlar. Bu tablolardaki ekipmanın periyodik kontrolü, kontrol yapmaya yetkili kişilerce yapılır. Her konut ya da her elektrik servisi bu işyeri kontrol düzenine girmez.

Aynı duyuruya göre elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır ve tesisatın projesine uygunluğu değerlendirilir. İşyerinizde “uygunluk raporu” diye istenen belge bu kontrolün raporu olabilir; adını ve kapsamını isteyen taraftan doğrulayın.

Elektrik tesisatının periyodik kontrolüne genel bakışı elektrik periyodik kontrol rehberinde bulabilirsiniz. Topraklama ölçümü ve raporunun ayrıntıları ise topraklama raporu rehberinin konusudur.

Periyodik kontrol raporunda neler yer alır?

Rapor yalnız “uygun” ya da “uygun değil” demez; kontrolün hangi yönteme göre yapıldığını da açıklar. Duyuruda aktarılan hükme göre raporda kullanılan standardın numarası ve adı ya da muayene veya test kriterinin alındığı yönetmelik yazılır. Bunlar yoksa üreticinin önerdiği yöntem, o da yoksa risk değerlendirmesi sonucunda verilen karar belirtilir.

Raporun geçerliliği imzaya bağlıdır: periyodik kontrol yapmaya yetkili kişinin imzası bulunmayan rapor geçersizdir. İmzanın varlığı ise tek başına raporun yeterli olduğunu göstermez; raporu okurken yöntem bölümüne ve hangi tesisatların kontrol edildiğine de bakın.

Bakanlığın ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanı yayımlanmışsa kontrol bu kriterlere göre yapılır. Bu kapsamda bulunan kusurlar hafif ve ağır diye derecelendirilir: hafif kusurun bir sonraki periyodik kontrol başlangıcına kadar giderilmesi gerekir, ağır kusurlu ekipman ise kusur giderilmeden çalıştırılmaz. Raporda çıkan uygunsuzlukların nasıl ele alındığını periyodik kontrol uygunsuzluklarını giderme rehberinde anlattık.

Dağıtım şirketine başvururken hangi belgeler gündeme gelir?

Bağlantı başvurusu, tesisin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine yapılır. AYEDAŞ'ın yeni bağlantı sayfası, başvuruyu kullanım yerinin malikinin, üzerinde tasarruf sahibi olan kişinin ya da bunların yetkilendirdiği kişinin yapacağını belirtir. Aynı sayfada inşa hâlindeki yapılarda şantiye ve kalıcı bağlantı için yapı ruhsatı, geçici bağlantı için de elektrik projesi ve kullanım amacının gerektirdiği izin belgesi istenir.

Bu açıklamalar AYEDAŞ'a aittir; Avrupa Yakası'nda BEDAŞ'ın belge listesi ve kanalı farklı olabilir. Başvurunuz için ayrıca bir tesisat uygunluk belgesi istenip istenmediğini, istenirse hangi biçimde hazırlanacağını bölgenizdeki dağıtım şirketine sorun.

Bağlantı, proje onayı ve abonelik birbirinden ayrı işlemlerdir. Bağlantısı bulunan bir kullanım yerinde elektrik satın almak için serbest olmayan tüketiciler görevli tedarik şirketiyle satış sözleşmesi yapar; bu adımı elektrik aboneliği rehberinde, şantiye bağlantısını geçici şantiye elektriği aboneliği rehberinde ayrıca anlattık.

İşlem	Başvuru yeri	Açıklamada geçen belge
İnşa hâlindeki yapıya şantiye ya da kalıcı bağlantı	Bölgedeki dağıtım şirketi	Yapı ruhsatı
Geçici bağlantı	Bölgedeki dağıtım şirketi	Elektrik projesi ve kullanım amacının gerektirdiği izin belgesi
Sayaç yerinin değiştirilmesi (AYEDAŞ)	Yetkili elektrikçi aracılığıyla dağıtım şirketi	Yeni sayaç yerini gösteren iç tesisat projesi
Abonelik, yani satış sözleşmesi	Görevli tedarik şirketi	Güncel listeyi şirketten öğrenin

Elektrik projesinin güncel olmaması raporu nasıl etkiler?

Periyodik kontrolde tesisatın projesine uygunluğu değerlendirildiği için proje, kontrolün başlangıç noktasıdır. Yıllar içinde eklenen hatlar, taşınan panolar ya da büyütülen yükler projeye işlenmemişse tesisat ile çizim birbirini tutmaz. Bu durumda rapordan önce projenin güncellenmesi gündeme gelebilir.

Projenin süresiyle ilgili de bir koşul vardır. AYEDAŞ'ın SSS sayfası, iç tesislerin proje hazırlanmasına ilişkin yönetmelik hükmünü özetlerken, proje onay tarihinden sonra tesise başlanıp başlama süresiyle birlikte 5 yıl içinde bitirilmezse ilk onaylanan projenin hükümsüz sayıldığını ve yeniden çizdirildiğini anlatır. Bu, bitmiş ve kullanılan her tesisin projesinin beş yılda kendiliğinden geçersiz olduğu anlamına gelmez.

Projenin nasıl hazırlanıp onaylandığını elektrik projesi onay süreci rehberinde anlattık. Mevcut tesisatı projeyle karşılaştırma ve projeyi güncelleme işleri elektrik projesi ve danışmanlık hizmetimizin konusudur.

Elinizdeki onaylı elektrik projesini ve varsa tadilat projelerini bir araya getirin.
Projeden sonra yapılan tadilatları, eklenen hatları ve yeni cihazları tarihleriyle listeleyin.
Önceki periyodik kontrol raporlarını ve bakım kayıtlarını bulun.
Belgeyi isteyen kurumun yazısını ya da talebini saklayın; kapsam sorusu çıktığında dayanak olur.
Pano kapaklarını açmadan, panoların ve sigorta gruplarının etiketli olup olmadığına dışarıdan bakın.

Bakım kaydı uygunluk raporunun yerine geçer mi?

Geçmez. Bakım kaydı, tesiste yapılan işlerin izini tutar; periyodik kontrol raporu ise yetkili kişinin belirli bir yönteme göre yaptığı kontrolün imzalı sonucudur. İkisi birbirini tamamlar ama biri ötekinin yerine kullanılmaz.

Yine de iyi tutulmuş bir bakım kaydı kontrolü kolaylaştırır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın kuvvetli akım tesisleri için yayımladığı ETKB bakım usul ve esasları, kendi kapsamındaki tesisler için bakımın hangi tesiste, ne zaman, kim tarafından, hangi iş emriyle ve hangi işlemlerle yapıldığının bir bütün olarak kayda geçirilmesini ister. Kendi tesisinizde de benzer bir düzen kurmak, kontrol sırasında sorulan geçmiş bilgilerini hazır tutar.

Raporda uygunsuzluk çıkarsa ne yapılır?

Kontrolde uygunsuz bulunabilecek durumlara birkaç örnek verelim: hattın kablosuna göre yüksek amperli sigorta, birbirine karışmış linyeler, eksik ya da yanlış yerde kullanılmış kaçak akım koruması, gevşek bağlantılar ve topraklama yokken nötr ile toprağın birleştirilmesi. Bu bulguların her biri tesisatta yerinde düzeltme gerektirir; hiçbiri okurun kendi başına yapacağı iş değildir.

Uygunsuzlukların giderilmesi, panoların yenilenmesi ve tesisatın projeyle uyumlu hâle getirilmesi gibi işleri elektrik tesisatı ve tadilat hizmetimizle yürütüyoruz. Raporu düzenleyecek kişinin yetkisi ise mevzuattaki koşullara bağlıdır; bu kişinin hangi kapsamda yetkili olduğunu raporu isteyen kurumla birlikte doğrulayın.

Sık sorulan sorular

Konut için elektrik iç tesisat uygunluk raporu gerekir mi?

Bunu genel bir kuralla söyleyemeyiz. Bu sayfada anlattığımız periyodik kontrol düzeni işyerlerindeki belirli ekipman ve tesisatlarla ilgilidir; her konut bu kapsama girmez. Konutunuz için bir kurum ya da kişi böyle bir belge istiyorsa hangi işlem için ve hangi biçimde istediğini doğrudan ona sorun.

Topraklama uygunluk raporu ile tesisat raporu aynı şey mi?

Aynı şey olmak zorunda değildir. Periyodik kontrolde elektrik tesisatı, topraklama tesisatı ve yıldırımdan korunma tesisatı ayrı ayrı anılır. Elinizdeki raporun hangi tesisatları kapsadığını kapak sayfasından ve yöntem bölümünden okuyun; istenen belgenin bunlardan hangisi olduğunu da isteyen kuruma sorun.

Uygunluk raporu ne kadar süre geçerlidir?

Burada genel bir süre veremiyoruz. Geçerlilik ve yenileme aralığı, raporun türüne, kontrol edilen ekipmana ve yürürlükteki mevzuata göre değerlendirilir. Raporu isteyen kurumdan bu süreyi yazılı olarak öğrenmek, sonraki kontrolü zamanında planlamanızı sağlar.

Elektrik projesi bulunmayan eski binada rapor alınabilir mi?

Periyodik kontrolde tesisat projesi aranır ve tesisat projeyle karşılaştırılır. Projesi bulunmayan bir binada önce mevcut tesisatı gösteren bir proje hazırlatılmasının gerekip gerekmediğini kontrolü yapacak yetkili kişiye ve belgeyi isteyen kuruma sorun. Proje hazırlığı ayrı bir iştir ve tesisatın yerinde incelenmesini gerektirir.

Uygunluk raporunu kim düzenler?

İşyeri periyodik kontrolünde raporu, kontrol yapmaya yetkili kişi düzenler ve imzalar; imzası bulunmayan rapor geçersizdir. Kimlerin hangi gerilim ve kapsamda yetkili olduğu mevzuattaki koşullara bağlıdır. Kontrolü yapacak kişiden yetki belgesini görmek istemeniz yerinde bir adımdır.

Kaynaklar

Gökhan Ateşalp

Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı

Masal Elektrik hakkında