Elektrik iç tesisat yönetmeliği neyi düzenler, hangi işte uygulanır?

Elektrik iç tesisat yönetmeliği neyi kapsar?

4 Kasım 1984 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ilk metne göre yönetmelik, elektrik iç tesislerinin kurulmasına ve işletilmesine ilişkin hükümleri kapsar. Aynı metin, elektrik enerjisinin üretilmesine ve dağıtılmasına ait olup yapının içinde bulunan tesisleri kapsam dışında bırakır.

Bu ilk metni 18565 sayılı Resmî Gazete arşivindeki belgeden okuyabilirsiniz. Belge yayımlandığı günkü hâli gösterir; sonraki değişiklikler bu dosyaya işlenmiş değildir. Binanızdaki bir bölümün iç tesis mi, yoksa üretime ya da dağıtıma ait bir tesis mi sayılacağı, proje ve tesisat birlikte bilinerek uzmanca belirlenir.

Kablo kesiti, koruma elemanı ya da priz yeri gibi değerleri tesisin projesi ve kullanım koşuluna göre proje müellifi ve usta belirler. Bir forum sayfasından ya da eski bir PDF'ten alınmış tek bir değer sizin binanıza uymayabilir. Topraklamaya ilişkin esaslar ise topraklamalar yönetmeliği özetinde ayrıca ele alınır.

Sürekli elektrik tesisi neyi anlatır?

İlk metne göre sürekli elektrik tesisleri, yapıların ya da yapı kümelerinin içinde, bitişiğinde ya da bunlara ek olarak dışında sürekli kullanılmak üzere kurulan alçak gerilimli her türlü tesistir. Tanım, tesisin yapının içinde, bitişiğinde ya da dışında olmasını aynı sınıfta toplar; ayırıcı nokta sürekli kullanım için kurulmuş olmasıdır. Asansör tesisleri bu tanımın dışında tutulmuştur.

Hangi tesisler geçici sayılır?

İlk metin lunapark, panayır gibi gezici tesisleri ve şantiyeleri geçici tesis olarak sayar. Bu, yönetmeliğin kendi sınıflandırmasıdır. Dağıtım şirketine yapılan geçici bağlantı başvurusunun belgeleri ve koşulları ayrı bir konudur; şantiye ile panayırın başvuru koşulları da birbirinin aynısı sayılmaz.

Yönetmelik yeni tesiste ve tadilatta nasıl uygulanır?

4 Kasım 1984 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ilk metne göre yönetmelik iki durumda uygulanır: yeni kurulacak tesislerde ve kurulu bir tesisin tamamen değiştirilmesinde. Kurulu bir tesisin esasına etki etmeyen genişletme, değişiklik ve onarımlarda ise kurallar yalnız bu işlerin yapıldığı bölümlerde uygulanır.

Bu ayrım ev ve işyeri sahibi için tek bir soruya dönüşür: yapılacak iş tesisatın tamamını mı yeniliyor, yoksa yalnız bir bölümüne mi dokunuyor? Bir işin tesisin esasına etki edip etmediği, proje ve sahadaki durum birlikte bilinerek uzmanca değerlendirilir. Bu sınıflandırmanın teklifte yazılı olması, işin hangi bölümünün hangi kurala göre yapılacağını baştan gösterir.

Tadilatı kime vereceğinize karar verirken sorulacak diğer konuları elektrikçi seçerken sorulacak soruları toplayan rehberde bulabilirsiniz.

Proje ve bağlantı başvurusunda hangi kurallarla karşılaşırsınız?

Elektrik projesi, tesisatın hangi hatlardan, panolardan ve koruma düzeniyle kurulacağını gösteren çizimdir. Tesisin dağıtım sistemine bağlanması ise dağıtım şirketinin başvuru düzenine girer. Bağlantı başvurusu tesisin bulunduğu dağıtım bölgesindeki şirkete yapılır; bu bölümdeki koşullar AYEDAŞ'ın yayımladığı açıklamalardandır ve başka bir bölgede o bölgenin şirketinin açıklaması esas alınır.

AYEDAŞ'ın yeni bağlantı sayfası, başvuruyu kullanım yerinin malikine, yer üzerinde tasarruf sahibi olan gerçek ya da tüzel kişiye veya onların yetkilendirdiği kişiye bırakır. Evrakı sizin adınıza götüren kişi, bununla projeyi imzalama ya da şebekeye müdahale yetkisi kazanmaz. Aynı sayfaya göre mesken abonesi dışında kalan bir tüketicinin bağlantı gücü %20'den fazla artarsa tüketici, tadilat projesiyle birlikte 7 iş günü içinde dağıtım şirketine başvurur.

Kullanım amacıyla sınırlı bir süre için geçici bağlantı isteyen kişi de AYEDAŞ'ın açıklamasına göre elektrik projesini ve kullanım amacının gerektirdiği izin belgesini sunarak başvurur. Başvurunun nasıl hazırlanacağı işin türüne göre değişir.

Onaylı proje ne zaman hükümsüz sayılır?

AYEDAŞ'ın sayaç ve bağlantı sorularını yanıtladığı SSS sayfası, iç tesis projelerinin hazırlanmasına ilişkin ve Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'nden ayrı olan yönetmeliğe dayanarak şu kuralı aktarır: proje onayından sonra tesise başlanmış, ama başlama süresiyle birlikte 5 yıl içinde herhangi bir nedenle bitirilememişse ilk onaylanan proje hükümsüz sayılır ve yeniden proje çizdirilir.

Kural, tamamlanıp kullanılan her tesisin projesinin beş yılda bir kendiliğinden geçersiz olduğu anlamına gelmez; konusu başlanıp bitirilemeyen tesislerdir. İnşaatı ya da kapsamlı tadilatı uzayan bir yapıda onay tarihini erkenden konuşmak, yeniden çizim ihtimalini baştan görmenizi sağlar.

Sayaç ve mühürlü bölümde kim ne yapabilir?

Sayaç ve mühürlü bölüm dağıtım şirketinin mührü ve denetimi altındadır. AYEDAŞ'ın sayaç SSS sayfası, sayaç değişiminden sonra çıkan sorunlarda bile güvenliğiniz için sayaca müdahale edilmemesi gerektiğini açıkça yazar. Böyle bir sorun dağıtım şirketinin kendi başvuru kanalından bildirilir.

AYEDAŞ bölgesinde sayacın yeri değişecekse başvuru, yeni sayaç yerini gösteren iç tesisat projesiyle ve yetkili bir elektrikçi aracılığıyla dağıtım şirketine tadilat projesi olarak yapılır. Hangi belgenin neyi gösterdiğini yetkili elektrikçi belgesi rehberi anlatır.

Bağlantı kurmak ile enerji satın almak da ayrı işlemlerdir. EPDK'nın elektrik piyasası tüketici SSS sayfasına göre serbest olmayan tüketici, bağlantı anlaşması bulunan her kullanım yeri için bölgesindeki görevli tedarik şirketiyle perakende satış sözleşmesi imzalar. Proje onayı, bağlantı anlaşması ve satış sözleşmesinden birinin tamamlanması diğerlerinin bittiğini göstermez.

İşyerindeki periyodik kontrol bu yönetmelikle aynı şey mi?

Hayır. İşyerinde iş ekipmanlarının periyodik kontrolü, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına bağlı ayrı bir düzendir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının iş ekipmanları değişikliği duyurusuna göre zorunlu periyodik kontrol yalnız Ek-III'teki tablolarda yer alan ekipman ve ekipman gruplarını kapsar ve bu kontrolleri yapmaya yetkili kişiler yapar.

Kontrol raporunun hangi ölçüte dayandığı yöntem bölümünde yazar. Bu bölümde sırasıyla ilgili standart ya da muayene ve test ölçütünün alındığı yönetmelik, bunlar yoksa üreticinin önerdiği yöntem, o da yoksa risk değerlendirmesiyle alınan karar belirtilir. Rapor bir yönetmeliğe dayanıyorsa adını burada görürsünüz.

Duyuru, Ek-III kapsamındaki zorunlu kontrol hizmeti için işveren ile yetkili kişi arasında İSG-KATİP'teki örneğe uygun bir sözleşmenin kontrolden en geç 1 gün önce düzenlenip karşılıklı onaylanacağını da açıklar; Ek-III dışındaki ekipmana ilişkin bir istisna da tanır. Bu sözleşme bir elektrik bakım sözleşmesiyle aynı şey değildir ve her konutun ya da her servis ziyaretinin bu düzene girdiği sonucu çıkmaz.

Bakımda ve bakım kaydında neye bakılır?

ETKB'nin kuvvetli akım tesislerinde uygulanacak bakım usul ve esasları, 36 kV gerilim seviyesine kadar olan bütün kuvvetli akım tesislerindeki asgari bakım faaliyetlerini kapsar. Bu esaslara göre bakım yapılacak tesiste önce tespit yapılır; gereken donanım ve malzeme belirlenip çalışmadan önce hazır edilir.

Aynı esaslar bakımı, yapacağı işe ilişkin eğitimi almış ve sertifikası olan personele bırakır. Bir teçhizatın ya da ürünün kendine özgü bakım talimatı varsa ona da ayrıca uyulur. Bakımın hangi tesiste, ne zaman ve kim tarafından yapıldığı, iş emirleri ve yapılan işlemler bir bütün olarak kayda geçer.

Bakım kaydı, işyerindeki resmî periyodik kontrol raporunun yerine geçmez ve tek başına bütün güvenliğin kanıtı değildir. Kaydın mantığı ise küçük bir tesiste de işe yarar: her değişikliğin tarihi, kapsamı ve yapan kişiyle yazılması, sonraki ustanın projeyle sahayı karşılaştırmasını kolaylaştırır. Bu dosyaya girecek faturanın neden istendiğini faturalı elektrikçi rehberi, onarımdan sonra testin ve teslimin nasıl belgelendiğini tamir sonrası test, teslim ve garanti rehberi anlatır.

Aynı binada farklı koruma uygulaması nasıl değerlendirilir?

Kaçak akım rölesi (RCD), hattan toprağa kaçan fark akımını algılayıp devreyi açan koruma elemanıdır. Kurulu bir binada koruma düzeninin daireden daireye nasıl ayrışabildiğini Şubat 2026'daki bir inceleme gösteriyor: Üsküdar'daki bir apartmanın sayaç panosu kaçak akım incelemesinde sayaç çıkışlarında iki farklı kaçak akım rölesi bulundu; Daire 1 ve 3'te 40 A / 300 mA, Daire 2, 4 ve 7'de 25 A / 30 mA.

İncelemede binanın ilk ana girişindeki yangın koruması (300 mA) ile ondan sonra gelen hayat koruması (30 mA) ayrı ayrı değerlendirildi.

Bu örnek, bir kaçak akım rölesinin etiketindeki mA değerinin tek başına bütün koruma düzenini göstermediğini hatırlatır. Üst ve alt koruma elemanlarının birbirine göre seçiciliği ayrıca değerlendirilir; bu değerlendirme projeyi ve panoyu yerinde gören uzmanın işidir.

Ustanızla tesisat kuralları hakkında nasıl konuşursunuz?

Yönetmeliği bilmeniz beklenmez; ustadan beklenen, işi hangi projeye ve hangi kurala göre yaptığını anlatabilmesidir. Genel bir uygunluk cümlesi açıklama yerine geçmez. Hangi hattın, panonun ve koruma elemanının projeyle nasıl örtüştüğünü sorabilirsiniz.

Kendi tarafınızda en sağlam kural, tesisata müdahale etmemektir. İngiltere iş güvenliği kurumu HSE'nin elektrik güvenliği sayfası, enerjili elektrik ekipmanında çalışmanın hiçbir zaman tamamen güvenli olmadığını vurgular; bu bir İngiltere kaynağıdır ve Türkiye'deki yetkiyi belirlemez. Tesisatınızda fark ettiğiniz bir arıza ya da uygunsuzlukta ölçüm ve test gerektiren kısım uzmanın işidir. Arıza tespiti ve onarımı hakkında bilgi ve teklif için elektrik arıza servisi sayfasına bakabilirsiniz.

Ustayı çağırmadan önce hazırlayacağınız bilgileri elektrikçi çağırmadan önce hazırlık rehberi, şişirilmiş teklifleri ayırt etmeyi fahiş fiyat ve sahte usta rehberi anlatır.

• Yapılacak işin yeni tesis, tamamen değiştirme ya da kısmi tadilat olarak nasıl sınıflandığını sorun.
• Ustanın dayandığı hükmü ilk metinden mi, değişiklikleri işlenmiş güncel metinden mi okuduğunu sorun.
• Elinizde elektrik projesi varsa onay tarihini ve tesisatın bu projeye uyup uymadığını sorun.
• İşin dağıtım şirketi başvurusu gerektirip gerektirmediğini işe başlamadan öğrenin.
• Sayacın ya da mühürlü bölümün dağıtım şirketine başvurulmadan açılmasını öneren teklifle devam etmeyin.

Bu konudaki işlerimiz

Üsküdar · Şubat 2026

Üsküdar'da bina ana girişindeki koruma: 300 mA yangın, 30 mA hayat koruması ayrımı

Aynı binanın sayaç panolarında iki farklı uygulama vardı: Daire 1 ve 3'te 300 mA, Daire 2, 4 ve 7'de 30 mA kaçak akım rölesi. Bu vakada binanın ilk ana girişindeki yangın koruması ile sonrasındaki hayat koruması ayrı değerlendirildi: 300 mA ana girişteki yangın koruması, 30 mA ise sonraki hayat koruması için ele alındı.

İşin tamamını inceleyin → — Üsküdar'da bina ana girişindeki koruma: 300 mA yangın, 30 mA hayat koruması ayrımı

Kaynaklar

• resmigazete.gov.tr: Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği, Resmî Gazete 04.11.1984 / 18565 (ilk yayımlanan metin)
• AYEDAŞ açıklaması: AYEDAŞ Yeni Bağlantı, belge/enerji izni/güç değişimi
• AYEDAŞ açıklaması: AYEDAŞ SSS, sayaç/yeni bağlantı/endeks açıklamaları
• EPDK düzenlemesi: EPDK — Elektrik piyasası tüketici SSS, fatura karşılaştırma ve hata
• Çalışma Bakanlığı açıklaması: ÇSGB — 23 Aralık 2025 iş ekipmanları değişiklik açıklaması
• Enerji Bakanlığı belgesi: ETKB — Elektrik Kuvvetli Akım Tesislerinde Uygulanacak Bakım Usul ve Esasları
• İngiltere HSE açıklaması: UK HSE — Electrical safety FAQ