Kompanzasyon panosu fiyatını belirleyenler, ölçülen yükten çıkan toplam kVAr, bu gücün kademelere bölünüşü, harmonik ölçümüne göre filtre gerekip gerekmediği, kabin ve koruma elemanları ile montaj ve devreye alma işçiliğidir. Mevcut pano kullanılabiliyorsa iş küçülebilir. Bu yüzden her tesiste farklı teklif çıkar; kapsam faturanızla yapılan ön analizden sonra netleşir.
- Toplam kVAr kurulu güçten değil, ölçülmüş yükten bulunur; kurulu güç, reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde hangi sınırın geçerli olduğunu belirler.
- Harmonik filtre ve şönt reaktör her panoda bulunmaz; ölçüm gerekli gösterirse teklife girer.
- Kurulum ve yıllık bakım ayrı kalemlerdir; Masal Elektrik'in kurulum teklifinde kurulumdan sonraki iki fatura dönemi takip ve rapor yer alır.
- Masal Elektrik kompanzasyonda sıfırdan pano kurulumu, mevcut sistemde ceza analizi ve çözümü ile yıllık bakım yapar.
Kompanzasyon panosunun fiyatı hangi kalemlerden oluşur?
Kompanzasyon panosu, manyetik alanla çalışan yüklerin çektiği reaktif enerjiyi şebeke yerine kondansatörlerden sağlayan bir panodur; içindeki parçalar ve işlev akışı kompanzasyon panosunun malzemeleri ve şeması rehberinde anlatılır. Bu düzenin işletmeye ne kazandırdığını kompanzasyonun temel mantığı özetler. Fiyatı belirleyen şey panonun adı değil, hangi yüke göre, hangi parçalarla ve hangi kapsamla kurulduğudur.
Schneider Electric'in optimum kompanzasyon düzeyi sayfası, maliyeti iki ayrı girdi olarak ele alır: kondansatörlerle birlikte kontaktör, röle ve kabin gibi kumanda donanımının satın alınması; bir de kurulum ve bakım giderleri. Sayfa bir fiyat listesi değildir. Bu ayrımın teklifte de korunması gerekir, çünkü donanımın miktarı ve cinsi tesisin yüküne, işçilik ise panonun konacağı yere ve mevcut düzene bağlıdır; tek bir toplam tutar bu iki farkı gizler.
Fiyattan önce aboneliğin kapsamına bakılır. EPDK'nın tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslarına göre reaktif enerji tarifesi mesken ve aydınlatma aboneliklerinde, tek fazdan beslenen tüketicilerde ve kurulu gücü 15 kW'a (dâhil) kadar olan kullanıcılarda uygulanmaz. Böyle bir abonelikte reaktif bedel doğmadığı için pano yatırımının fatura tarafında bir gerekçesi kalmaz. Kapsamdaki bir işletmede ise panonun içeriğini aşağıdaki tablodaki teknik etkenler biçimlendirir.
| Etken | Neye göre değişir? | Nasıl netleşir? |
|---|---|---|
| Toplam kVAr | Ölçülen yük, mevcut ve hedeflenen güç faktörü | Faturalar ve yük ölçümü |
| Kademe yapısı | Yükün gün içindeki ve durgun dönemlerdeki değişimi | Düşük yük saatlerinin ölçümü |
| Harmonik filtre ya da şönt reaktör | Harmonik düzeyi, kademeler çıkmışken tesisin kapasitif kalıp kalmadığı | Harmonik ölçümü ve düşük yük ölçümü |
| Kabin ve koruma elemanları | Kademe sayısı, ortam koşulları, malzemenin cinsi | Pano yerinin incelenmesi ve proje |
| Mevcut pano | Elemanların sağlam olup olmadığı | Elemanların tek tek test edilmesi |
| Montaj, devreye alma ve takip | Kablo güzergâhı, çalışma saatleri, ayar ve izleme kapsamı | Saha keşfi ve yazılı iş kapsamı |
Toplam kVAr ihtiyacı nasıl bulunur, kompanzasyon panosu fiyatını neden belirler?
Panonun büyüklüğünü anlatan değer, kondansatörlerin toplam reaktif gücüdür ve kVAr ile ifade edilir. ABB'nin güç faktörü düzeltme kılavuzu, tesisin mevcut güç faktörü ile ulaşılmak istenen değer bilindiğinde gereken kondansatör gücünün hesaplanabileceğini anlatır; hesabın üçüncü girdisi aktif güçtür. Güç faktörü, aktif gücün görünür güce bölümüyle bulunan ve çekilen akımın ne kadarının iş yapan güce dönüştüğünü anlatan değerdir.
Bu yüzden toplam kVAr kurulu güç listesinden değil, ölçülmüş yükten ya da faturalardan çıkarılan yük bilgisinden bulunur. Kurulu güç başka bir soruyu cevaplar: reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde hangi sınırın geçerli olduğunu. Kurulu gücü 50 kVA'nın altında olanlarla 50 kVA ve üstünde olanlar için endüktif ve kapasitif sınırlar farklıdır; yüzdeler ve adım adım hesap kompanzasyon hesabı ve kVAr ihtiyacı rehberinde yer alır.
Toplam güç büyüdükçe daha çok kondansatör, onları anahtarlayacak ve koruyacak eleman, uygun kesitte bağlantı ve daha geniş bir kabin gerekir; malzeme tutarı bu yüzden doğrudan artar. Ters yönde de bir bedel vardır: yalnız en yoğun ayın faturasına göre kurulan bir düzen, yükün azaldığı dönemlerde ihtiyaçtan büyük kalabilir ve sonradan kademe düzenlemesi gerektirebilir.
Kademe sayısı ve büyüklüğü maliyeti nasıl değiştirir?
Aynı toplam güç birkaç büyük kademeyle de kurulabilir, daha çok sayıda küçük kademeyle de. Schneider Electric'in otomatik kompanzasyon açıklaması, otomatik kademeli kondansatör gruplarının kompanzasyonu yükün düzeyine uyarlayabildiğini anlatır. Bu uyumu kademeleri sırayla açıp kapatan reaktif güç kontrol rölesi sağlar; kademeler küçüldükçe röle ihtiyaca daha yakın bir adım bulabilir.
Her kademe kendi kondansatör grubunu, kontaktörünü ve koruma elemanını ister; röle de bu kadar kademeyi yönetebilecek çıkış sayısında seçilir. Kademe sayısı arttıkça malzeme listesi bu üç kalemde birlikte uzar. Rölede harmonik ölçümü gibi ek işlevlerin gerekip gerekmediği ise kademe sayısına değil, tesisin ölçüm ihtiyacına göre ayrıca değerlendirilir.
Küçük kademelerin gerekçesi durgun dönemlerdir. ENTES'in kompanzasyon cihazları SSS sayfası, tatil, bakım ya da üretime ara verme gibi zamanlarda yükü düşen bir işletmenin kompanzasyon için daha küçük kademelere ihtiyaç duyacağını anlatır. Mağaza, ofis ve fabrikada yük profilinin bu seçimi nasıl biçimlendirdiği tesise göre kompanzasyon tasarımı rehberinde işlenir.
Sabit kondansatör grubu neden her işletmeye uymaz?
Sabit düzende kondansatör grubu röleden bağımsız olarak hep bağlı kalır; kademe kontaktörleri ve kademe rölesi olmadığından malzeme listesi kısadır. Bu sadelik yalnız ihtiyacı gün boyu değişmeyen bir yükte işe yarar. Yükü saatten saate değişen bir işletmede sabit grup, yoğun saatte yetersiz kalırken durgun saatte tesisi kapasitif tarafa itebilir; böyle bir yerde kısa malzeme listesi sonradan düzeltme işi olarak geri döner.
Harmonik filtre ve şönt reaktör hangi durumda teklife girer?
Harmonik, akım ve gerilimin dalga biçimini düzgün sinüsten uzaklaştıran bozulmadır; hız kontrollü sürücüler, inverterler ve elektronik güç kaynakları gibi yükler bunu üretebilir ve Schneider Electric'in harmonik ve kondansatör zorlanması sayfası, frekans arttıkça reaktansı küçülen kondansatörlerin bu bozulmaya hassas olduğunu belirtir. Bir tesiste bozulmanın ne düzeyde olduğu ancak ölçümle anlaşılır; mekanizmanın ve ölçümün ayrıntısı harmonik ve THD ölçümü rehberindedir.
Teklif açısından filtre üç ayrı kalem demektir. Ölçüm gerekli gösterirse her filtreli kondansatör grubunun önüne seri bir reaktör konur; ENTES'in harmonik filtre reaktörü sayfası bu reaktörün amacını rezonansı ana harmoniklerin frekansından aşağı çekmek olarak anlatır. Reaktörler kabinde ek hacim ister, kararın dayanağı olan harmonik ölçümü de ayrıca planlanır. Filtreli grup sayısı arttıkça bu üç kalem birlikte büyür.
Şönt reaktör ise ters yönde bir sorunun çaresidir. ENTES'in şönt reaktör sayfası cihazı, tesisin endüktif yük ihtiyacını karşılamak için tasarlanmış bir reaktör olarak tanımlar. Gece ya da hafta sonu bütün kondansatör kademeleri çıkmış olduğu hâlde tesis kapasitif kalmayı sürdürüyorsa şönt reaktör ölçümle değerlendirilebilir. Fazlalığın kaynağı devrede unutulmuş bir kademe ya da kontakları yapışmış bir kontaktörse reaktör eklemek sorunu gidermez; bu ayrım gece ve hafta sonu kapasitif ceza rehberinin konusudur.
Kabin, koruma ve anahtarlama elemanları fiyata nasıl yansır?
Kondansatör devresi aşırı akıma karşı korunur. Schneider Electric'in kondansatör bankası uygulama sayfası bunun için sigorta, devre kesici ya da kontaktörle birlikte aşırı yük rölesi gibi düzenleri sayar ve böyle akımların aşırı gerilimde ya da harmonik bozulma yüksekken ortaya çıkabileceğini anlatır. Kademeler ayrı ayrı korunduğunda kademe sayısı koruma tutarını da belirler; koruma elemanının türü ve değeri projeye göre uzman tarafından seçilir.
Kademeleri anahtarlayan kontaktör de bu kalemin parçasıdır: Schneider Electric'in güç faktörü denetleyicisi kılavuzu kondansatörün devreye girdiği andaki aşırı akımın kontakları yapıştırabileceğini olası nedenler arasında saydığından kondansatör anahtarlamaya uygun kontaktör seçilir ve modelin uygunluğu üreticinin belgesinden doğrulanır.
Kabin, panonun konacağı yere göre seçilir. Schneider Electric'in pano teknolojik özellikleri sayfası, ortam sıcaklığı, nem, korozyon, toz ve darbe gibi çevre etkilerini; ileride değişim, bakım ve işletme ihtiyaçlarını da ayrı tasarım girdileri olarak ele alır. Sıcak bir kazan dairesine, tozlu bir üretim alanına ya da dar bir elektrik odasına konacak panolar bu yüzden aynı kabinle çözülmez; ileride kademe eklenecekse kabinde yer bırakılması da bu kararın parçasıdır.
Montaj ve devreye alma işçiliği neye göre değişir?
İşçilik, panonun konacağı yer ile bağlanacağı nokta arasındaki mesafeye, kablo güzergâhına, panonun duvara mı zemine mi oturacağına ve işin tesisin çalışma saatlerine göre nasıl planlanacağına bağlıdır. Ölçümün alındığı nokta da bu işin parçasıdır: röle yalnız akım trafosunun gördüğü akıma göre karar verdiği için ölçüm noktasının doğru seçilmesi gerekir. Pano imalatı ve montajı pano hizmetleri kapsamında yürür.
Devreye alma, panonun tesise bağlanmasından sonraki iştir: kondansatörler, kontaktörler, sigortalar, akım trafoları ve röle tek tek denenir, röleye tesisin yüküne uygun ayarlar girilir. Masal Elektrik'in kurulum teklifinde, kurulumdan sonraki iki fatura dönemi boyunca panonun takibi ve raporu da yer alır. İlk faturalar, girilen ayarın gerçek kullanım dönemlerinde nasıl sonuç verdiğini gösterir.
Her iş sıfır pano anlamına gelmez. Eylül 2026'da Sarıyer Ayazağa'da her ay reaktif ceza ödeyen bir kafede pano zaten vardı, ama devre dışı bırakılmıştı. Ayazağa'daki kafede devre dışı panonun devreye alınması işinde mevcut pano yeni bir kabloyla sayaç panosuna bağlandı, elemanları ayrı ayrı test edilip sağlam bulundu ve röleye ayarlar girildi; iki fatura dönemi boyunca reaktif ceza oluşmadı. Bu işin kapsamını yeni bir pano değil, mevcut panonun durumu belirledi.
Yıllık bakım kurulum fiyatına dahil mi?
Değil; kurulum ile yıllık bakım ayrı kalemlerdir. Masal Elektrik kompanzasyonda üç tür iş yapar: sıfırdan pano kurulumu, mevcut sistemde reaktif cezanın analizi ve çözümü, yıllık bakım anlaşması. Kurulum teklifinde yıllık bakım ayrı fiyatlı bir seçenek olarak gösterilir ve kurulum toplamına katılmaz.
Yıllık bakımın kapsamı uzaktan izleme ve günlük takip çizelgesi, haftalık endeks kontrolü, aylık yerinde bakım ve rapordur. Servis, arıza, bakım ve parça değişimi işçiliği anlaşmaya dahildir; değişen parçanın malzemesi ayrıca ücretlendirilir. Sözleşme kapsamında reaktif bedel oluşursa bu bedel Masal Elektrik tarafından karşılanır; kapsam ve istisnalar sözleşmede yazılıdır. Hizmet hakkında bilgi ve teklif için İstanbul'da kompanzasyon bakımı sayfasına bakabilirsiniz.
Bakımın içeriğini Kasım 2025'te Esenyurt'taki bir işletmede yapılan kompanzasyon panosu genel bakımı gösterir: röleden sigortalara kadar panodaki elemanlar tek tek ölçüldü, analiz edildi ve elle kontrol edildi. Ağustos 2026'da Sarıyer Maslak'ta reaktif ceza ödemiş bir işletme için ise müşterinin isteğiyle pano değerleri ve fatura analizleri düzenli raporlandı. Bakımda hangi parçaya nasıl bakıldığı kompanzasyon panosu bakımı rehberinde anlatılır.
Ön analiz için hangi bilgileri hazırlayabilirsiniz?
Teklif; yapı, kurulu güç, mevcut pano, faturalar ve ihtiyaç incelenmeden sabitlenmez, süreç faturanızla ön analizle başlar. Reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde fatura incelemesi, endüktif ya da kapasitif oranın hangi dönemlerde ve hangi yönde aştığını gösterir. Yeni pano mu, ek kademe mi, filtre ya da şönt reaktör mü gerektiğine ise sahadaki ölçümle karar verilir.
Reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde son faturanın değerlerini kompanzasyon ceza hesaplama aracına girerek endüktif ve kapasitif oranı kabaca görebilirsiniz; faturadaki satırların okunuşu elektrik faturasında reaktif bedel okuma rehberinde anlatılır. Pano kurulu olduğu hâlde bedel geliyorsa fiyat konuşmadan önce nedenin bulunması gerekir; olası nedenler kompanzasyon varken ceza gelmesi rehberindedir.
- Son birkaç fatura dönemini eksiksiz bir araya getirin.
- Abonelik bilgisinde yazan kurulu gücü not edin.
- İşletmenin çalışma saatlerini, hafta sonu ve tatil düzenini yazın.
- Sürücülü makineleri, eklenecek yeni hatları ya da büyüme planını listeleyin.
- Mevcut bir pano varsa yerini ve son bakım tarihini belirtin; kapağını açmayın.
Bu konudaki işlerimiz
Ayazağa'da kafede her ay reaktif ceza: devre dışı kompanzasyon panosu devreye alındı
İşletme her ay reaktif ceza ödüyordu; kompanzasyon panosu vardı ama devre dışıydı. Sayaç endekslerinde reaktif oran yaklaşık %48'e çıkmıştı. Panoya sayaç panosundan yeni kablo çekildi, tüm elemanlar test edildi, reaktif güç rölesinin ayarları girildi; şu an reaktif ceza yok.
İşin tamamını inceleyin → — Ayazağa'da kafede her ay reaktif ceza: devre dışı kompanzasyon panosu devreye alındı
Esenyurt'ta işletmenin kompanzasyon panosuna genel bakım: elemanlar tek tek kontrol edildi
İşletmenin kompanzasyon panosunun genel bakımı yapıldı: reaktif güç rölesi, enerji analizörü, kondansatör ve kontaktör grupları, sigortalar ve bağlı diğer elemanlar tek tek ölçüm, analiz ve elle kontrolle incelendi.
İşin tamamını inceleyin → — Esenyurt'ta işletmenin kompanzasyon panosuna genel bakım: elemanlar tek tek kontrol edildi
Maslak'ta reaktif ceza ödeyen işletme için kompanzasyon değerleri düzenli raporlandı
Reaktif ceza ödeyen işletmenin isteğiyle kompanzasyon panosu değerleri ve fatura analizleri düzenli olarak raporlandı.
İşin tamamını inceleyin → — Maslak'ta reaktif ceza ödeyen işletme için kompanzasyon değerleri düzenli raporlandıSık sorulan sorular
Kompanzasyon panosu fiyatı kurulu güce göre mi belirlenir?
Doğrudan değil. Kurulu güç, reaktif tarife kapsamındaki aboneliklerde hangi sınırın uygulanacağını belirler. Panonun büyüklüğünü ise ölçülen yük ile mevcut ve hedeflenen güç faktörünün birlikte verdiği kondansatör gücü belirler. Aynı kurulu güçteki iki işletme, yüklerini farklı saatlerde ve farklı düzende çalıştırdığı için farklı büyüklükte pano gerektirebilir.
İki kompanzasyon teklifi arasındaki fiyat farkı nereden gelebilir?
Kademe sayısı ve büyüklüğü, filtreli kademe olup olmadığı, kontaktör ve koruma elemanlarının cinsi, kabin, montaj koşulları, devreye alma ve takip kapsamı teklifleri birbirinden ayırır. Bu yüzden yalnız toplam tutara değil, kalemlerin aynı işi anlatıp anlatmadığına bakmak gerekir. Daha yüksek fiyat tek başına daha doğru tasarım anlamına gelmez.
Mevcut kompanzasyon panosu varken yenisini almak gerekir mi?
Her zaman gerekmez. Pano devre dışı kalmış, bir kademesi zayıflamış ya da ayarı bugünkü yüke uymuyor olabilir; elemanlar test edilmeden yeni pano kararı verilmez. Elemanlar sağlamsa iş bağlantı, ayar ve takipten ibaret kalabilir. Yük büyümüşse ya da kademe düzeni düşük yüke uymuyorsa yeni bir tasarım gündeme gelir.
Filtreli kademe teklifi neden daha yüksek çıkar, ne zaman gerekçelidir?
Her filtreli grupta kondansatörlerin önüne ek bir reaktör girer ve bu reaktörler kabinde yer ister; malzeme listesi bu yüzden uzar. Harmonik ölçümü bozulmanın kondansatörleri zorlayacak düzeyde olduğunu gösteriyorsa bu ek kalem tasarımın gerekli parçasıdır. Harmonik düzeyi düşük bir tesiste ise aynı kalem, ölçümün göstermediği bir sorun için ödenmiş maliyet olur.
Kompanzasyon panosu için neden faturalar görülmeden fiyat verilmez?
Fiyatı belirleyen toplam güç ve kademe yapısı faturalardan ve yük ölçümünden, filtre ihtiyacı ise harmonik ölçümünden çıkar. Faturalar reaktif enerjinin hangi yönde ve hangi dönemlerde arttığını, pano bilgisi ise mevcut düzenin kullanılıp kullanılamayacağını gösterir. Bu bilgiler olmadan söylenen sabit bir fiyat, gerçek ihtiyaç yerine varsayıma dayanır.
Kaynaklar
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Optimum compensation level
- EPDK düzenlemesi: EPDK — Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar — Son Hali
- ABB teknik rehberi: ABB — Power factor correction and harmonic filtering in electrical plants, July 2008
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Definition of Power Factor
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Automatic compensation principles
- ENTES ürün belgesi: ENTES — Kompanzasyon cihazları SSS
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Harmonics and capacitor stress
- ENTES ürün belgesi: ENTES — Harmonik Filtre Reaktörleri
- ENTES ürün belgesi: ENTES — Şönt Reaktörleri (Endüktif Yük Reaktörü)
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric — Implementation of capacitor banks
- Schneider Electric ürün belgesi: Schneider Electric — EasyLogic EL controller troubleshooting
- Schneider Electric kurulum kılavuzu: Schneider Electric EIG — Çevre, işletme ve gelecekte değişim ihtiyacı
Masal Elektrik · Bu rehberin yazarı
Masal Elektrik hakkında